Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2004r., działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego - nakazał M. i T. L. dokonanie całkowitej rozbiórki wiaty konstrukcji drewnianej o wymiarach 8,80 x 3,60 m i śr. wysokości 2,75 m, krytej blachą, dobudowanej do bocznej i tylnej ściany budynku mieszkalnego i usytuowanej bezpośrednio przy granicy sąsiedniej nieruchomości, wybudowanej na nieruchomości przy ul. [...] w W., bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż budowa wiaty została zrealizowana w listopadzie 2003r. bez pozwolenia na budowę, a jej lokalizacja nie spełnia wymogów i narusza warunki określone w § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co czyni bezprzedmiotowym prowadzenie postępowania legalizacyjnego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2005r, po rozpatrzeniu odwołania M. i T. L., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację zaprezentowaną przez organ I instancji.
Na skutek rozpatrzenia wniosku M. i T. L., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2006r., znak: [...] (k. [...] akt), działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa - stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005r.
Zdaniem organu, sporna wiata nie jest całkowicie odrębnym obiektem niezwiązanym z wybudowanym legalnie budynkiem mieszkalnym. Z uwagi na fakt, iż budynek nie został oddany do użytkowania, a miejsce parkingowe niezadaszone było przewidziane do realizacji w tym samym miejscu co sporna wiata, można zauważyć, iż inwestor w sposób istotny odstąpił od warunków udzielonego pozwolenia na budowę.
Powyższe ustalenie powinno, zdaniem organu, skutkować przeprowadzeniem postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego, a nie art.. 48 tej ustawy. Z tych przyczyn organ uznał, iż organ odwoławczy rażąco naruszył art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Ponownie rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa - uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji w trybie art. 48 Prawa budowlanego.
Powołując się na uzasadnienie decyzji Głównego Inspektowa Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006r., organ odwoławczy przy dotychczasowych ustaleniach faktycznych uznał, iż w sprawie inwestor nie popełnił samowoli budowlanej do której ma zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, ale zaistniały istotne odstępstwa od realizowanej inwestycji, co czyni zasadnym przeprowadzenie postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję wniósł G. R., domagając się aby organ odwoławczy ponownie zbadał sprawę w trybie art.48 Prawa budowlanego, większość zarzutów kierując w stosunku do decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi nasteruje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 kpa, art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 48 Prawa budowlanego.
W pierwszej kolejności wypada podkreślić, iż organ odwoławczy w kontrolowanej decyzji przywołał błędną podstawę prawną swojego działania. Wskazany art. 138 § 1 pkt 3 kpa pozwala organowi II instancji na umorzenie postępowania odwoławczego, a więc postępowanie przed tymże organem II instancji, zaś podstawą prawną uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania I instancji określa art. 138 § 1 pkt 2 kpa.
Art. 138 § 1 pkt 2 in fine wprowadza wyjątek od zasady obowiązku rozstrzygnięcia istoty sprawy, pozwalając organowi odwoławczemu na ograniczenie się tylko do wyeliminowania decyzji organu I instancji. Ograniczenie to jest możliwe jedynie wówczas, gdy postępowanie było bezprzedmiotowe (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz 8 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, s. 611).
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego i że wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygniecie co do jej istoty.
Twierdzenie organu odwoławczego o bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego w trybie art. 48 Prawa budowlanego nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego.
Analiza art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż wzniesienie wiaty o powierzchni ponad 30 m2 wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Kwalifikacja przedmiotowej budowli w świetle art. 3 pkt 1b Prawa budowlanego, nakazuje organowi nadzoru budowlanego zastosowanie z sprawie niniejszej art. 48 Prawa budowlanego (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2006r, sygn. VII SA/Wa 1112/05).
Całkowicie pozbawione są bowiem podstawy prawnej wywody organu, iż wzniesienie obiektu budowlanego, niezależnie od sposobu jego powiązania z gruntem oraz istniejącym budynkiem mieszkalnym, stanowi jedynie istotne odstępstwo od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, który takiego obiektu nie przewidywał.
Zaprezentowana przez organ odwoławczy argumentacja prawna prowadzi do obejścia bardziej restrykcyjnej normy art. 48 Prawa budowlanego, pozwalając na legalizację samowoli budowlanej w trybie art. 51 tejże ustawy. Tymczasem wzniesiony obiekt budowlany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę wpływa na sposób zagospodarowania działki inwestorów oraz działki sąsiedniej.
Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 21 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Rozstrzygniecie w pkt II i III wyroku znajduje swoją podstawę w art. 152 i 200 cytowanej ustawy.