Uzasadnienie
Skarżący pismem z dnia 16 maja 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 kwietnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 485/18.
Ww. postanowieniem referendarz sądowy odmówił przyznania A. O. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Pismem z dnia 16 maja 2018 r. skarżący wniósł także sprzeciw od ww. orzeczenia referendarza sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Tytułem wstępu do dalszych rozważań należy wskazać, że stosownie do treści art. 285a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia w drodze innych przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe.
Dopuszczalność skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia warunkowana jest od łącznego spełnienia czterech przesłanek:
- 1) zaskarżone orzeczenie sądu administracyjnego uzyskało walor prawomocności;
- 2) wniesienia skargi przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego.
- 3) uprawdopodobnienia wyrządzenia stronie postępowania sądowoadministracyjnego szkody na skutek wydania zaskarżonego orzeczenia;
- 4) niemożności uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia w drodze środków prawnych przysługujących stronie.
W świetle zaś przytoczonych regulacji, skoro skarga przewidziana art. 285a § 1 powołanej ustawy przysługuje od prawomocnego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego, to nie budzi wątpliwości, że skutecznie skargę taką można wnieść wyłącznie po uprawomocnieniu się skarżonego orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem dotyczy postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 kwietnia 2018 r., które nie posiada waloru prawomocności, bowiem jak wynika z akt sprawy od postanowienia referendarza sądowego skarżący pismem z dnia 16 maja 2018 r. wniósł sprzeciw w ustawowym terminie sprzeciw.
Tym samym skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesioną od orzeczenia nieprawomocnego, uznać należy za niedopuszczalną, bowiem co do zasady, czynności procesowe przedwczesne uważa się za niedopuszczalne [por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 346/08/.
Wobec powyższego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2017 r. jako przedwczesną i tym samym niedopuszczalną należało odrzucić.
Wniesiona skarga jest niedopuszczalna również z innej przyczyny, mającej charakter nieusuwalny, bowiem została wniesiona z naruszeniem art. 175 § 1 w związku z art. 285l § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami, skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Wymóg ten nie dotyczy sytuacji, kiedy skargę taką wnosi Prokurator Generalny lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
Pomimo zatem tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego, czyli obowiązku sporządzenia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przez uprawnione osoby, wymienione w art. 175 § 1 p.p.s.a., skarga ta została sporządzona osobiście przez skarżącego, co uchybia powyższej regulacji, w konsekwencji czyniąc ją niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu.
W myśl art. 285l p.p.s.a., w przypadkach nieuregulowanych przepisami działu VIIa wspomnianej ustawy, dotyczącego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, do postępowania wywołanego wniesieniem takiej skargi stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Zatem – zgodnie z odpowiednio stosowanym art. 178 p.p.s.a. – sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Z powyższych względów, na podstawie art. 178 w związku z art. 285l oraz art. 285a § 1 i art. 175 § 1 w zw. z art. 285f § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia