Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek Z. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
Skarżąca w formularzu PPF wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Utrzymuje się z dochodu z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1 774 zł. posiada dom o pow. 58 m2, wg oświadczenia - do kapitalnego remontu. Podała, że ponosi następujące koszty utrzymania mieszkanie 160 zł., prąd 180 zł., gaz 50 zł., telefon 30 zł., internet 70 zł., opał 300 zł., leki 100 zł., witaminizowana woda 30 zł., szambo 100 zł., kredy 300 zł., inne wydatki to ubrania, żywność, środki czystości i higieniczne.
Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 1 czerwca br. wnioskodawczyni została zobowiązana, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- - właściwego uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie okoliczności wskazujących na trudną sytuacje materialną wnioskodawczyni,
- - wykazania jakich nieruchomości jest właścicielem bądź współwłaścicielem wnioskodawczyni wraz z podaniem adresów;
- - wskazania czy wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z A. P. (mającym ten sam adres zamieszkania), należało wskazać jaki stopień pokrewieństwa łączy wnioskodawczynie z tą osobą, należało również wskazać dochody A. P. w przypadku wspólnego zamieszkiwania i prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego,
- - wskazania czy wnioskodawczyni bądź inne osoby wspólnie zamieszkujące podejmują działalność zarobkową (w tym rolniczą), jeżeli tak należało wskazać dochody jakie z niej uzyskują,
- - wskazania na jaki cel wnioskodawczyni zaciągnęła kredyt, w jakiej wysokości i jaka kwota pozostała do spłaty,
- - udokumentowania za pomocą kserokopii faktur i rachunków miesięcznych kosztów utrzymania, w szczególności opłat za media za ostatni okres rozliczeniowy (gaz, prąd, woda, ścieki) a także telefon, ubezpieczenia, podatek od nieruchomości;
- - nadesłania kopii dokumentów PIT wnioskodawczyni i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które się rozliczały z urzędem skarbowym, z rozliczeniem podatku za rok 2016,
- - wskazania czy wnioskodawczyni otrzymuje pomoc od rodziny, ew. osób trzecich, jeżeli tak należało wskazać na czym ona polega,
- - wskazania czy wnioskodawczyni otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należało nadesłać kserokopie ostatnich decyzji przyznających pomoc,
- - nadesłania kopii wyciągu bankowego z wszystkich kont bankowych posiadanych przez wnioskodawczynię i wszystkie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym za trzy ostatnie miesiące.
Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały.
Wnioskodawczyni nie wykonała ww. zarządzenia.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Przede wszystkim należało wskazać, że złożony wniosek zawiera dane ogólnikowe i niepełne, nie wyjaśnia wszystkich wątpliwości i nie przedstawia pełnych danych materialnych wnioskodawczyni. Należy również podkreślić, że na odmowne rozstrzygniecie wniosku miało wpływ nie wykonanie zarządzenia z dnia 1 czerwca 2017 r. i nie ustosunkowanie się do zawartych w nim pytań. W tym zakresie należało wskazać, że brak jest części dokumentów źródłowych jak dokument PIT, czy wyciąg z rachunku bankowego. Wnioskodawczyni nie ustosunkowała się także do okoliczności czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też z A. P. mającym ten sam adres zamieszkania, nie podała czy udzielana jest jej pomoc od najbliższej rodziny, instytucji społecznych, na jaki cel zaciągnęła kredyt, w jakiej wysokości.
Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Składanie niepełnych, niewiarygodnych oświadczeń i brak współpracy z sądem pomimo stosownych wezwań utrudnia ocenę rzeczywistych zdolności finansowych skarżącej. Wnioskodawczyni pozbawiła w ten sposób orzekającego możliwości wnikliwej i szczegółowej oceny ich sytuacji materialnej, a w konsekwencji przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych też przyczyn, uznano, że wnioskodawczyni nie jest osobą, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a ich sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania prawa pomocy z powodu ubóstwa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.