Uzasadnienie
W dniu 3 kwietnia 2014r. wpłynął do Sądu wypełniony formularz wniosku PPF M. L. W treści wniosku wnioskodawca przedstawił swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną. W nadesłanym formularzu nie zakreślił jednak w pkt 4, w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy.
Wobec tego zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 2014 r. wezwano wnioskodawcę do właściwego wypełnienia formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wypełnienie pkt 4 formularza tj. zakreślenie o jaki rodzaj pomocy wnosi. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
W odpowiedzi na powyższe M. L. nadesłał w dniu 22 kwietnia 2014r. kolejny formularz w którym zakreślił, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a).
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594).
Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy.
Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że uzasadnione jest tylko częściowe przychylenie się do wniosku wnioskodawcy i zwolnienie od części kosztów tj. wpisu sądowego.
Z treści nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną. Wnioskodawca wraz z małżonką utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej (taxi osobowe) w wysokości 1.854,00 złotych miesięcznie oraz z emerytury żony w wysokości 986,00 złotych, co łącznie stanowi dochód w wysokości 2.840,00 złotych miesięcznie.
Wnioskodawca wyjaśnił że z uzyskiwanej kwoty z tytułu prowadzonej działalności po odliczeniu składek na ZUS w wysokości 1.000,00 złotych oraz kwoty 400,00 złotych na paliwo pozostaje mu do dyspozycji kwota 454,00 złotych. Wnioskodawca dodał, że spłacają z małżonką kredyt w wysokości 600,00 złotych miesięcznie. Zaznaczył, że po zapłaceniu opłaty za energię w wysokości 300,00 złotych, pozostaje im na bieżące utrzymanie kwota około 600,00 złotych. Wnioskodawca oświadczył, że posiada współwłasność domu o pow. 70 m² oraz samochód marki [...].
Biorąc pod uwagę sytuację finansową wnioskodawcy i jego małżonki uznać należy, iż uzasadnione jest tylko częściowe przychylenie się do wniosku i zwolnienie z wpisu sądowego, który jest obecnie jedynym kosztem jakim wnioskodawca jest zobowiązany ponieść. Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść tego wydatku. Uznano zatem, że konieczność uiszczenia wszystkich opłat w pełnej wysokości byłaby obciążeniem, które powodowałoby faktycznie zamknięcie drogi sądowej. Prawo do Sądu zostanie jednak zachowane, a prawa strony zostaną nie naruszone w sytuacji częściowego uwzględnienia wniosku poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi.
Jednocześnie na podstawie powyższych danych stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca, jest na tyle osobą ubogą, iż jego rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają mu wywiązanie się z obowiązku partycypowania w pozostałych kosztach postępowania sądowoadministracyjnego.
W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca prowadząc działalność gospodarczą ma realną możliwość zgromadzenia środków finansowych na poniesienie pozostałych kosztów sądowych nie objętych zwolnieniem. Wskazać należy, że pozostałe koszty, jeżeli się w sprawie pojawią, będą odległe w czasie (mogą pojawić się za kilka miesięcy), stąd wnioskodawca będzie mógł się do ich poniesienia odpowiednio wcześnie przygotować.
Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed Sądem, skarżący powinien mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Winien on zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania sądowego. Co do zasady bowiem strona winna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy jak wskazano wyżej jest formą dofinansowania z budżetu państwa, czyli faktycznie przez innych obywateli.
Uznano, że ponoszenie ewentualnie pozostałych kosztów sądowych nie objętych zwolnieniem przez wnioskodawcę nie spowoduje jego utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.