Uzasadnienie
W dniu 23 marca 2010 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek K. F. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata z urzędu.
Zarządzeniem z dnia 13 kwietnia 2010 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem domu (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz nieczystości stałych i płynnych, podatek od nieruchomości, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp., jakie ponosi miesięcznie koszty związane z leczeniem i zakupem lekarstw, wysokości zaciągniętego kredytu bankowego oraz celu na jaki został wzięty wraz z terminem jego spłaty, czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od organizacji społecznych lub państwowych jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie.
W dniu 28 kwietnia 2010 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia.
Wskazać należy, iż przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.
Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 2.075,00 złotych brutto miesięcznie.
W uzasadnieniu swojego wniosku wnioskodawczyni wskazała, że jest osobą starszą, schorowaną, nie posiadającą bliskich osób, które mogłyby ją wspomóc finansowo. Oświadczyła, że jej jedynym źródłem utrzymania jest dochód z tytułu emerytury, z którego musi opłacić należne świadczenia w tym ratę kredytu bankowego w kwocie 405,00 złotych miesięcznie, który wzięła na pokrycie wydatków związanych z wybudowaniem segmentu o powierzchni 192 m ². Dodała, iż ponosi także koszty związane z utrzymaniem części wybudowanego segmentu oraz leczeniem i zakupem lekarstw.
Wskazała, że nie posiada żadnych oszczędności, a jako osoba samotna prowadząca gospodarstwo samodzielnie musi uporać się ze wszystkimi obciążeniami jakie często pojawiają się niespodziewanie w tym z rosnącymi cenami żywności, gazu i lekarstw.
Z nadesłanych do sprawy dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawczyni ponosi miesięczne wydatki stałe z tytułu opłat za gaz w wysokości 200,00 złotych, energię elektryczną w wysokości 120,00 złotych, wodę w wysokości 40,00 złotych, wywóz nieczystości w wysokości 70,00 złotych, telefon w wysokości 60,00 złotych, ochronę w wysokości 100,00 złotych, ratę w banku w wysokości 300,00 złotych, zakup lekarstw w wysokości 200,00 złotych, środków czystości i kosmetyków w wysokości 230,00 złotych, zakup żywności w wysokości 500,00 złotych oraz prasy w wysokości 100,00 złotych, co łącznie daje kwotę w wysokości 1.910,00 złotych.
Mając na uwadze powyższe dane stwierdzić należy, że wnioskodawczyni wykazała, iż nie jest w stanie jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500,00 złotych, bez spowodowania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym oraz ustanowić fachowego pełnomocnika z wyboru.
Z tego względu, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych. Uznano, iż pozostałą należną część wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych oraz ewentualne pozostałe koszty sądowe wnioskodawczyni ograniczając niektóre wydatki nie będące niezbędnymi będzie w stanie uiścić samodzielnie i nie spowoduje to utraty jej płynności finansowej.
Ze względu na zakreślenie przez wnioskodawczynię w formularzu, że wnosi o przyznanie adwokata lub radcy prawnego z urzędu dokonano wyboru pełnomocnika i ustanowiono radcę prawnego z urzędu.
Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiści obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie było związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
W niniejszej sprawie uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Uznano, że wnioskodawczyni uzyskując stały dochód miesięczny w wysokości 2.075,00 złotych miesięcznie przy ograniczeniu wydatków nie będących niezbędnymi będzie w stanie ponieść ewentualne koszty sądowe samodzielnie.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.