Uzasadnienie
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 1999r. nr [...] Znak [...] zatwierdził projekt budowlany i wydał Gminie Miastu [...] pozwolenie na budowę obejmujące budowę Parku Dzielnicowego "[...]" położonego w [...] u zbiegu ulic B. i O. na działkach o nr ewid. gruntów [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2003r. nr [...], działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a. stwierdził nieważność powyższej decyzji.
W uzasadnieniu organ podał, iż Prezes Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2002r. stwierdził nieważność decyzji Głównego Geodety Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] sierpnia 1987r. i decyzji Geodety Miejskiego w [...] z dnia [...] maja 1987r., wydanych w sprawie wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonej w [...] przy ulicy B. oznaczonej jako działka [...] która to działka po podziale weszła w skład działek o nr [...], [...], [...].
W ocenie organu powyższa decyzja Prezesa Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wywołuje skutki ex tunc, co oznacza, iż decyzja wywłaszczeniowa jest nieważna z mocy samego prawa od początku, od daty jej wydania. Fakt ten skutkuje w ten sposób, że po orzeczeniu Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa z dnia [...] marca 2002r. inwestor Gmina Miasto [...] na dzień wydania pozwolenia na budowę utraciła prawo dysponowania gruntem na cele budowlane działek [...], [...], [...].
Niespełnienie przez inwestora wymogu art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i jest podstawą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1999r. udzielającej pozwolenia na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył Prezydent Miasta [...]z wnioskiem o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Prezydent wskazał, iż zaskarżona decyzja zapadła w związku z decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, który decyzją z dnia [...] lipca 2002r.utrzymał swoją decyzję w mocy. W dniu [...] sierpnia 2002r. Zarząd Miasta [...] złożył skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego
Ponadto decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa dotyczyła jedynie części działek, które były przedmiotem postępowania inwestycyjnego, dlatego bezzasadne było stwierdzanie nieważności całej decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestycja jest już w całości wykonana i oddana do użytku.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ podzielił stanowisko organu I instancji, iż wskutek wydania decyzji przez Prezesa Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2002r. istnieje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięć wydanych z ciężkim naruszeniem prawa, a takim byłoby zignorowanie naruszenia normy art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła Gmina [...].
Zarzuciła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego orzeczenie co do całej decyzji obejmującej postępowanie inwestycyjne w sytuacji, gdy wadliwość dotyczyła tylko części działek na której usytuowano inwestycję. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn.akt I SA 2017/02 wstrzymał wykonanie decyzji Prezesa Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowanego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga podlega uwzględnieniu, z innych jednakże przyczyn niż w niej wskazano.
W niniejszej sprawie organy administracji publicznej uznały, iż zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1999r. nr [...] Znak [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę, ponieważ Prezes Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] marca 2002r. [...] stwierdził nieważność decyzji Głównego Geodety Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] sierpnia 1987r. W ocenie organu wyeliminowanie ze skutkiem ex tunc decyzji Głównego Geodety Wojewódzkiego oznaczało utratę przez Miasto [...] prawa do dysponowania gruntem na cele budowlane już w dacie wydawania decyzji pozwolenie na budowę tj. w 1999r.
Pogląd ten nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach postępowania administracyjnego Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, w oparciu o którą została wydana inna decyzja stanowi bowiem podstawę wznowienia postępowania, nie prowadzi natomiast automatycznie do stwierdzenia nieważności tej drugiej decyzji. Tak też SN w wyroku z dnia 5 lipca 1996r. sygn.akt III ARN 21/96, publik. OSN 1997, Nr 3, poz. 32.
Wskazać należy, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] kontrolowana przez organy administracji w trybie nieważnościowym, w dacie jej wydania tj. w 1999r. opierała się na właściwie zastosowanym prawie materialnym oraz uwzględniała stan prawny wynikający z innej ostatecznej decyzji. Nie może być ona zatem obecnie oceniana jako decyzja wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z przyczyn wskazanych w kontrolowanych przez Sąd w tym postępowaniu, decyzjach Wojewody [...] i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Punktem odniesienia dla oceny legalności decyzji w trybie art. 156-158 k.p.a. jest stan rzeczy z chwili wydawania decyzji. Niezasadnym jest zatem wnioskowanie o kwalifikowanej wadliwości decyzji z 1999r. z tego też powodu, że opierała się ona na innej ostatecznej decyzji, którą uchylono dopiero w 2002r. Jest to sytuacja, którą można i należy rozwiązać we właściwym dla niej trybie wznowienia postępowania. Stosownie bowiem do art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. wznawia się postępowanie jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się już pogląd o odrębności postępowań prowadzonych w oparciu o art. 156 i 145 k.p.a. W wyroku z dnia 17 sierpnia 1999r. sygn.akt II SA/Gd 1704/97, publik. Lex nr 44092, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż " w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania. Nie jest też dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Np. pozbawienie strony możliwości wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym, powodujące zaistnienie podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § pkt 4 k.p.a., nie może być uznane zarazem za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W przeciwnym razie doszłoby do obejścia ustalonego w art. 148 k.p.a. terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania." Podobne stanowisko wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 5 maja 1998r. sygn.akt IV SA 988/97, publik.
Lex 45673, stwierdził, iż: "1. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wskazanie, jakie konkretne przepisy zostały naruszone i dlaczego naruszenia te zostały ocenione jako rażące.
2. Okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji."
Mając na względzie wskazane wyżej rozważania i uchybienia Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.).