Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] listopada 2006 r. J. J. zwróciła się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o ustalenie uprawnień do bezpłatnego zaopatrzenia w leki.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 107 ust. 5 pkt 16 i art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) oraz § 7 ust. 2 Statutu Narodowego Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 231, poz. 2161 ze zm.) orzekł, iż J. J. nie przysługuje prawo do bezpłatnego zaopatrzenia w leki, o którym stanowi art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
W uzasadnieniu organ podał, że wśród osób uprawnionych do świadczeń określonych w art. 46 ust. 1 ww. ustawy nie zostali wymienieni wdowy i wdowcy po osobach represjonowanych, uprawnieni do renty rodzinnej, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W związku z potwierdzeniem uprawnienia do renty rodzinnej po osobie represjonowanej, w rozumieniu art. 5 pkt 22 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przysługującego J. J. organ stwierdził brak podstaw do przyznania prawa do bezpłatnego zaopatrzenia w leki.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. J. stwierdziła, iż jest wdową po zmarłym inwalidzie wojennym, co wynika z pieczątki znajdującej się na legitymacji emeryta-rencisty. Wskazała na podstawę prawną decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznaniu renty z dnia [...] marca 2003 r., którą jest nie tylko ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ale również ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Zwróciła uwagę na niesprawiedliwe traktowanie wdów i wdowców po osobach represjonowanych.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając w oparciu o art. 102 ust. 5 pkt 24 i art. 109 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania przeprowadzonego w niniejszej sprawie i podzielił argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Zwrócił uwagę, iż uprawnienie wynikające z art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przysługuje osobie represjonowanej, natomiast nie przysługuje małżonkowi takiej osoby ani wdowie po osobie represjonowanej uprawnionym do renty rodzinnej, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Wskazał, że status wnioskodawczyni potwierdza wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaświadczenie Nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r., znak:[...] stwierdzające, że J. J. jest wdową uprawnioną do renty rodzinnej, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, czyli wdową po osobie represjonowanej.
W związku z tym organ uznał, iż brak jest podstaw do uznania, że J. J. przysługują uprawnienia do bezpłatnego zaopatrzenia w leki, o których mowa w art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podkreślił, że działa w granicach wyznaczonych przepisami obowiązującego prawa i w niniejszej sprawie nie może mieć zastosowania uznanie administracyjne.
W skardze na powyższą decyzję, skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. J. powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podniosła, że jej mąż był zarówno walczącym żołnierzem, jak i – w okresie późniejszym - osobą represjonowaną. Zarzuciła, że organy orzekające w niniejszej sprawie niewłaściwie oparły swoje rozstrzygnięcia wyłącznie na zaświadczeniu nr [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ponieważ z pieczątki na legitymacji emeryta-rencisty wynika jej status wdowy po poległym żołnierzu, zmarłym inwalidzie wojennym i wojskowym.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jej oddalenie przytaczając dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że status wnioskodawczyni potwierdza decyzja o przyznaniu renty z dnia [...] marca 2003 r., znak: [...] wydana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. oraz zaświadczenie nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. W przedmiotowej decyzji wymieniono także ustawę z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, jednakże nie przesądza to o uzyskaniu przez skarżącą statusu wdowy po inwalidzie wojennym.
W ocenie organu nie świadczą o tym także załączone kserokopie dwóch stron książeczki inwalidy wojennego F. J. Ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin określa w art. 6 i nast. kto jest inwalidą wojennym, zaś elementem, niezbędnym do uznania danej osoby za inwalidę jest zaliczenie jej do jednej z grup inwalidztwa powstałego na skutek określonych zdarzeń. Z nadesłanej decyzji ZUS wynika, że skarżąca jest osobą uprawnioną do renty rodzinnej po osobie, która pobierała rentę w związku z pobytem w miejscach odosobnienia.
Jednocześnie przywołany w zaświadczeniu nr [...] przepis art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego mówi o członkach rodzin pozostałych po osobach pobierających w chwili śmierci rentę z tytułu inwalidztwa powstałego w związku z pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i art. 4 ust. 1 tej ustawy. Nie są to jednakże członkowie rodzin inwalidów wojennych, ponieważ o nich stanowi przepis art. 12 ust. 1a ustawy. W konkluzji Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, że nie miał podstaw do kwestionowania zaświadczenia wydanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zaś zebrany materiał dowodowy nie pozwolił na potwierdzenie uprawnień skarżącej do bezpłatnego zaopatrzenia w leki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Zgodnie z art. 46 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) inwalidom wojennym, ich małżonkom pozostającym na ich wyłącznym utrzymaniu oraz wdowom i wdowcom po poległych żołnierzach i zmarłych inwalidach wojennych uprawnionym do renty rodzinnej, a także osobom represjonowanym, przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki spełniające łącznie następujące warunki:
- 1. oznaczone symbolem Rp w decyzji dopuszczającej do obrotu,
- 2. wpisane do Rejestru Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że bezpłatne zaopatrzenie w wymienione leki przysługuje m. in. osobie represjonowanej, czyli – stosownie do treści art. 5 pkt 22 przedmiotowej ustawy - osobie, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Przepisy ustawy nie stanowią jednakże podstawy do przyznania takiego uprawnienia wdowom lub wdowcom po osobie represjonowanej.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż w wyniku przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego ustalono, że J. J. jest wdową uprawnioną do renty rodzinnej, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Fakt ten potwierdza jednoznacznie zaświadczenie nr [...] wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O., Inspektorat w K. z dnia [...] listopada 2006 r. Także decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2003 r. przyznała skarżącej rentę rodzinną po osobie, która pobierała rentę w związku z pobytem w miejscach odosobnienia. W konsekwencji nie można podzielić argumentu skarżącej, że jest wdową pobierającą rentę rodzinną po zmarłym inwalidzie wojennym.
W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo i wyczerpująco rozpatrzyły i oceniły cały materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego –tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej kpa), nie uchybiły zasadom postępowania administracyjnego, natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa. Zarówno Dyrektor [...] Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, jak i Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia właściwie odmówili J. J. przyznania uprawnienia do bezpłatnego zaopatrzenia w leki, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Należy w tym miejscu podkreślić, że organy Narodowego Funduszu Zdrowia nie mogły w niniejszej sprawie orzec w sposób pozostający w sprzeczności z ustalonym bezspornie na podstawie zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych faktem, że J. J. jest wdową po osobie represjonowanej, a zatem osobą, która nie mieści się w katalogu osób uprawnionych do tego świadczenia. Trafnie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, że w niniejszej sprawie podana w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2003 r. ustawa o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin nie przesądza o uzyskaniu przez skarżącą statusu wdowy po inwalidzie wojennym, zaś orzekające organy nie miały podstaw do kwestionowania zaświadczenia wydanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Zarzuty podnoszone przez skarżącą dotyczące korzystania z dotychczasowego bezpłatnego zaopatrzenia w leki na podstawie książki inwalidy wojennego męża oraz przedstawione kopie dokumentów nie wpływają na ocenę legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, natomiast ewentualna zmiana statusu prawnego J. J. jako osoby uprawnionej do pobierania renty rodzinnej po zmarłym mężu może być wynikiem postępowania pozostającego we właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a nie organów Narodowego Funduszu Zdrowia, które opierają się na dokumentach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i nie mogą podważać ich treści.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.