Uzasadnienie
A. W. i M. W. ("skarżące") wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej (platformy ePUAP), skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Powyższa skarga została wniesiona na elektroniczną skrzynkę organu z konta A. W. jako załącznik do pisma ogólnego skierowanego do organu. Skarga (załącznik) miała postać wydrukowanego dokumentu zatytułowanego "skarga", następnie podpisanego odręcznie i zeskanowanego. W takiej formie została dołączona do pisma ogólnego. Załącznik ten jako plik o rozszerzeniu "pdf" nie była podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
1. W związku z tym, że skarga została wniesiona jako załącznik do pisma ogólnego i nie była podpisana w formie przewidzianej przez przepisy o postępowaniu sądowoadministracyjnym, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 6 lutego 2020 r. wezwano M. W. do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez nadesłanie skargi własnoręcznie podpisanej lub nadesłanie drogą elektroniczną skargi podpisanej w sposób określony w art. 46 § 2a p.p.s.a. Powyższe wezwanie doręczono skarżącej za pośrednictwem operatora pocztowego, gdyż Sąd nie dysponował adresem elektronicznym, z uwagi, że skargę przesłano z adresu elektronicznego drugiej skarżącej.
Wraz z wezwaniem przesłano skarżącej pouczenie o warunkach podpisywania pism sądowych (k 25) oraz o warunkach wnoszenia pism i doręczania pism przez Sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej (k. 21).
Wezwanie do podpisania skargi skarżąca M. W. odebrała w dniu 27 lutego 2020 r. (zpo – k. 52).
W dniu 4 marca 2020 r. nadesłano ze konta A. W. pismo ogólne zatytułowane "uzupełnienie braków w sprawie VII SA/Wa 52/20" i załączono plik, który miał formę wydrukowanego dokumentu zatytułowanego "skarga", następnie podpisanego odręcznie i zeskanowanego. Załącznik ten jako plik o rozszerzeniu "pdf" nie był podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
2. W związku z tym, że skarga została wniesiona jako załącznik do pisma ogólnego i nie była podpisana w formie przewidzianej przez przepisy o postępowaniu sądowoadministracyjnym także przez skarżącą A. W., z której konta wniesiono skargę, zarządzeniem z dnia 7 stycznia 2021 r. wezwano A. W. do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez nadesłanie podpisanej skargi. Powyższe wezwanie doręczono skarżącej A. W. za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej (platformy ePUAP) w dniu 22 stycznia 2021 r. (w trybie art. 74a § 8 p.p.s.a. – k. 130).
W dniu 27 stycznia 2021 r. nadesłano ze konta A. W. pismo ogólne zatytułowane "uzupełnienie braków w sprawie VII SA/Wa 52/20" i załączono plik, który miał formę wydrukowanego dokumentu zatytułowanego "skarga", następnie podpisanego odręcznie i zeskanowanego. Załącznik ten jako plik o rozszerzeniu "pdf" nie był podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga na akt organu administracji publicznej składana do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna spełniać określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wymogi formalne, a także odpowiadać wymogom dotyczącym opłaty sądowej.
Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Podstawowe wymogi, jakim powinny odpowiadać pisma w postępowaniu sądowym, określa art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Zgodnie zatem z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpis na piśmie wnoszonym w formie papierowej musi być własnoręczny, nie może on być także odtworzony mechanicznie. Natomiast, gdy pismo (odpowiednio skarga) wnoszone jest w formie dokumentu elektronicznego – zgodnie z art. 46 § 2a p.p.s.a. powinno zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Powyższa zasada podpisywania pism dotyczy także załączników wnoszonych w formie dokumenty elektronicznego (art. 46 § 2b p.p.s.a.).
Na gruncie obecnie obowiązującego prawa dopuszczalne są trzy formy podpisywania pism wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego i nie należy do nich wniesienia pisma w formie dokumentu elektronicznego jako odręcznie podpisanego i zeskanowanego pisma.
W związku z tym, że wniesiona skarga nie była podpisana w prawidłowy sposób, w sprawie został zastosowany art. 49 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod odpowiednim rygorem. W przypadku skargi rodzaj rygoru ustawodawca określił w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych.
W niniejszej sprawie wniesiono skargę za pomocą środków komunikacji elektronicznej w formie dokumentu elektronicznego. Skarga ta jednak nie spełniała jednego z podstawowych wymogów formalnych – nie była podpisana. Chociaż stanowiła ona załącznik do pisma ogólnego, które to zostało prawidłowo podpisane profilem zaufanym przez A. W., to sam załącznik nie był podpisany. Prawidłowe podpisanie załącznika również jest wymogiem formalnym, którego nie spełnienie powoduje skutki procesowe. Za prawidłowe podpisanie skargi wniesionej w formie dokumentu elektronicznego nie można uznać pisma podpisanego odręcznie i zeskanowanego do pliku pdf. Takiej formy podpisu nie przewiduje ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podpis odręczny jest wymogiem wyłącznie pism wnoszonych w formie papierowej. Zasadniczo skarga (plik) może mieć formę zeskanowanego pisma, ale plik taki musi dodatkowo zostać podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
Na marginesie wyjaśnić należy, że podpisem osobistym w rozumieniu art. 46 § 2b p.p.s.a. nie jest podpis odręczny. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 332) w zw. z art. 3 pkt 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz. U. UE. L. 2014, nr 257, s.
- 73) podpisem osobistym jest zaawansowany podpis elektroniczny spełniający wymagania określone w art. 26 ww. rozporządzenia.
Wobec powyższego stanu sprawy, wezwano skarżące do nadesłania skargi podpisanej w prawidłowy sposób jednocześnie, pouczając o warunkach prawidłowego podpisu. Wezwanie M. W. doręczono w dniu 27 lutego 2020 r. Skarżąca jednak go nie wykonała. Za prawidłowe wykonanie wezwana nie można uznać nadesłania za pośrednictwem platformy ePUAP przez drugą skarżącą ponownie niepodpisanego prawidłowo pliku zawierającego skargę. Stwierdzić zatem należało, że termin na uzupełnienie braku formalnego upłynął bezskutecznie w dniu 5 marca 2020 r.
Natomiast wezwanie o nadesłanie podpisanej skargi A. W. zostało wysłane za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Z uwagi na jego nieodebranie uznano, że wezwanie doręczono w dniu w dniu 22 stycznia 2021 r. (w trybie art. 74a § 8 p.p.s.a. – k. 130). W tym przypadku skarżąca również nadesłała ponownie niepodpisany prawidłowo plik zawierający skargę. Termin zatem na uzupełnienie braku formalnego upłynął bezskutecznie w dniu 29 stycznia 2021 r.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.