Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku B. i S. Z., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie K. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] udzielającą K. D. pozwolenia na użytkowanie nadbudowy budynku mieszkalnego nad istniejącym garażem na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organ nadzorczy wszczyna w nowej sprawie i w konsekwencji ustala krąg stron postępowania na podstawie interesu prawnego, wynikającego z norm prawa materialnego. Stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie normą prawa materialnego jest art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), zgodnie z którym stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor.
Jak wynika z akt administracyjnych, inwestorem nadbudowy budynku mieszkalnego nad garażem jest K. D., dlatego - w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego – B. i S. Z. nie są stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, której przedmiotem jest pozwolenie na użytkowanie. Należało zatem orzec w oparciu o art. 157 § 3 Kpa ze względu na niedopuszczalność wszczęcia postępowania.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku B. i S. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...]. Nie znalazł podstaw do zmiany kwestionowanego rozstrzygnięcia, podtrzymując swoje stanowisko, iż B. i S. Z. nie są stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, zgodnie z art. 59 ust. 7 cytowanej ustawy - Prawo budowlane.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. i S. Z., wywodząc jej wadliwość z nieprawidłowego wskazania w uzasadnieniu decyzji podstawy prawnej odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego. W ocenie skarżących, ze względu na okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy nie powinien mieć zastosowania przepis art. 59 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., uznany przez organ nadzoru za normę prawa materialnego, która decyduje o kręgu stron prowadzonego postępowania. Wskazali na sprzeczność twierdzenia organu administracji z uregulowaniem zawartym w przepisie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. podnosząc, że nadbudowę budynku mieszkalnego wykonano, niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę, w latach 1981-1982.
A zatem, samowola budowlana została zakończona przez inwestora przed dniem 1 stycznia 1995 r., tj. przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 r. Zgodnie z art. 103 ust. 2 tej ustawy, do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne stosuje się przepisy dotychczasowe. Obiekt zrealizowany z odstępstwami od pozwolenia na budowę, wydanego w dacie obowiązywania ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., w zakresie regulacji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie podlega unormowaniom ustawy obowiązującej w okresie wybudowania obiektu, a więc ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., nie przewidującej ograniczenia, jakie znalazło się w przepisie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. Ponadto skarżący dodali, iż byli stroną postępowania prowadzonego w trybie zwykłym zarówno przed organem pierwszej instancji, jak i przed organem odwoławczym.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W niniejszej sprawie Sąd dokonał kontroli decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie nadbudowy budynku mieszkalnego nad istniejącym garażem na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w K. Kontrola ta wykazała, iż powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane z naruszeniem prawa, uzasadniającym ich uchylenie.
Z akt sprawy wynika, iż nadbudowa budynku mieszkalnego została wykonana w latach 1981-1982, a zatem w dacie obowiązywania ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Zgodnie zaś z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne stosuje się przepisy dotychczasowe. A zatem, w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Przepis art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiący, iż stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, został wprowadzony do cytowanej ustawy w wyniku jej nowelizacji ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z2003 r. Nr 80, poz.718), która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. Nie mógł więc stanowić podstawy określenia kręgu stron postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wzniesionego samowolnie w dacie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Ponadto, w odniesieniu do stanowiska organu, zgodnie z którym postępowanie nieważnościowe wszczyna się w nowej sprawie - konsekwencją czego jest ponowne ustalenie kręgu stron postępowania na podstawie interesu prawnego, wynikającego z norm prawa materialnego - należy wyjaśnić, iż określenie stron postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie może być dokonywane w sposób zawężający krąg podmiotów, którym przyznano status strony w postępowaniu zwykłym. Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności jest bowiem nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji.
W rozpatrywanej sprawie skarżący byli stroną postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie nadbudowy budynku mieszkalnego nad istniejącym garażem na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w K., a zatem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego bezpodstawnie odmówił im prawa do skutecznego wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Oczywiste jest zatem naruszenie przez organ nadzorczy art. 157 § 3 Kpa poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny w zakresie niedopuszczalności wszczęcia postępowania nieważnościowego w oparciu o wniosek skarżących.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 152 w/w ustawy, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 209 cytowanej ustawy.