Uzasadnienie
M. M. i J. M. (dalej jako "skarżący") pismem z 7 lutego 2023 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako "organ") z 25 stycznia 2023 r. znak DON.7102.2.2023.ABL wydane na podstawie art. 37 § 6 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", w którym uznano, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dopuścił się bezczynności (pkt 1); niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); wyznaczono [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego termin do załatwienia sprawy – do 27 lutego 2023 r. (pkt 3); stwierdzono, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dopuścił się przewlekłości (pkt 4); zarządzono wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości (pkt 5). Skarżący zakwestionowali w skardze uznanie, że w sprawie nie dopuszczono się przewlekłości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie i wskazał, że na postanowienie wydane w trybie art. 37 K.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2, § 2a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2022 r. poz. 813 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
a także w sprawach, w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.
Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, której wniesienie jest niedopuszczalne.
W przedmiotowej sprawie skarżący zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane trybie art. 123 § 1 w zw. z art. 37 § 6 pkt 1 i pkt 2 K.p.a.
Należy w tym miejscu wskazać, że wniesione ponaglenie jest w istocie podaniem (żądaniem) o rozpatrzenie sprawy bezczynności organu lub sprawy przewlekłości postępowania przez właściwy organ administracji publicznej. Postanowienie wydawane w następstwie jego rozpatrzenia ma w związku z tym charakter wpadkowy (incydentalny), nie kończy postępowania w sprawie głównej i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Postanowienie to nie może być ponadto zaskarżone zażaleniem (zob. art. 141 § 1 K.p.a.).
Inaczej mówiąc, wniesienie ponaglenia w tym trybie jest wyłącznie warunkiem formalnym wystąpienia przez osobę zainteresowaną ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania i nie może być traktowane jak odrębne postępowanie administracyjne. Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w tym zakresie ma charakter incydentalny i powinno mieć formę postanowienia, aczkolwiek jego treść odnosi się wyłącznie do kwestii ponaglenia dotyczącego bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W tej sytuacji postanowienie wydane na podstawie art. 123 w zw. z art. 37 § 6 K.p.a. nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z cytowanym wcześniej art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
Należy również podkreślić, że o niezaskarżalności powyższego rozstrzygnięcia skarżący zostali pouczeni w zaskarżonym postanowieniu. Organ pouczył również, że po wyczerpaniu trybu wskazanego w art. 37 K.p.a. skarżącym służy skarga do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej albo na przewlekłość postępowania.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.