Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 3 lutego 2014 r. (data stempla biura podawczego) wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje konkubina i troje dzieci. Wnioskodawca podał, że konkubina uzyskuje dochód w wysokości 2.500,00 złotych z tytułu umowy o pracę. Wskazał, że ze względu na niemożność znalezienia pracy założył jednoosobową działalność gospodarczą w listopadzie 2013 r., dodając, że nie uzyskuje z niej jeszcze przychodów.
Wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie o powierzchni 48 m ². Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych wnioskodawca oświadczył, że nie posiada.
W świetle powyższych danych uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Zarządzeniem z dnia 13 lutego 2014 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- - jakiego rodzaju działalność gospodarczą wnioskodawca rozpoczął od listopada 2013 r., należało wskazać branżę oraz charakter wykonywanej pracy,
- - czy wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą samodzielnie, czy też zatrudnia inne osoby, jeśli tak, należało wskazać ile osób,
- - jaki wnioskodawca uzyskał dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w grudniu 2013 r. oraz w styczniu 2014 r., należałopodać jego wysokość,
- - czy wnioskodawca oprócz prowadzonej działalności gospodarczej podejmuje inne prace dodatkowe, np. dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia, czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanych dochodów oraz tytuł z którego są one uzyskiwane,
- - jakie wnioskodawca ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania o powierzchni 48 m ² (np. z tytułu opłat za czynsz, energię elektryczną, wodę, gaz, telefon, internet, inne), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- - jaką kwotę miesięcznie wnioskodawca przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego swoje oraz rodziny (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.),
- - jakie wnioskodawca ponosi koszty związane z edukacją trojga dzieci, (np. opłaty związane z uczęszczaniem dzieci do przedszkola/opiekunki, bądź inne wydatki), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- - czy wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należało podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ew. naprawy),
- - czy wnioskodawca uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie.
Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca otrzymał powyższe wezwanie w dniu 19 lutego 2014 r. (data odbioru na zwrotnym potwierdzeniu), a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem 26 lutego 2014 r.
Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie nadesłał do akt sprawy żadnych dodatkowych wyjaśnień do nadesłania których został wezwany, a co miało na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jego faktycznych możliwości finansowych.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805).
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wynika bowiem jakiego rodzaju działalność gospodarczą wnioskodawca rozpoczął od listopada 2013 r. oraz czy prowadzi ją samodzielnie, czy też zatrudnia inne osoby, a jeśli tak to ile osób. Nie wiadomo także, czy wnioskodawca uzyskał jakikolwiek dochód, a jeśli tak to w jakiej wysokości z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w grudniu 2013 r. oraz w styczniu 2014 r. Wnioskodawca nie wyjaśnił także, czy oprócz prowadzonej działalności gospodarczej podejmuje inne prace dodatkowe, no. dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia, czy o dzieło, a jeśli tak, to jaki uzyskuje dochód i z jakiego tytułu. Nie wiadomym jest także wysokość miesięcznych kosztów jakie wnioskodawca ponosi z tytułu utrzymania mieszkania o powierzchni 48 m ² (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon, internet, inne) oraz jaką kwotę miesięcznie wnioskodawca przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego swoje oraz rodziny (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych).
Z nadesłanego formularza nie wynika także jakie wnioskodawca ponosi koszty związane z edukacją trojga dzieci oraz czy wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne, a jeśli tak, to jakie. Nie wiadomo, czy wnioskodawca uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych a jeśli tak, to w jakiej wysokości lub formie.
W świetle powyższego uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu, a zawierające jedynie oświadczenie, iż we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje konkubina i troje dzieci oraz wskazujące wysokość dochodów uzyskiwanych przez konkubinę, fakt posiadania mieszkania przez wnioskodawcę i podjęcia jednoosobowej działalności gospodarczej w listopadzie 2013 r. są niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy.
Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ww. ustawy).
W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 13 lutego 2014 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku skarżący nie wywiązał się, nie nadesłał żadnych wyjaśnień oraz dokumentów, co uniemożliwiło dokonanie pełnej oceny jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Stwierdzono zatem, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem dane zawarte w formularzu są niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Nie nadsyłając żądanych dodatkowych informacji dotyczących nadesłanego wniosku wnioskodawca nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Podkreślić należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.