Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] na podstawie art. 149 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 poz. 1071 z 2000 r. ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku J. L. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] nakazującą wykonanie określonych robót budowlanych przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym znajdującym się na działce przy ul. [...] w [...] od strony ulicy.
Organ wskazał, że wnioskiem z dnia 3 września 2009 r. E. L. wniósł o wznowienie postępowania. Z wniosku tego wynika, że okolicznością uzasadniającą wznowienie jest pismo Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] lipca 2009 r., które zostało doręczone J. L. w dniu 17 lipca 2009 r. co potwierdzone zostało pismem Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia 11 lutego 2011 r.
Podanie o wznowienie zostało wniesione 3 września 2009 r., a więc z uchybieniem terminu z art. 148 § 1 kpa.
Po rozpatrzeniu odwołania E. L., spadkobiercy J. L., która zmarła w toku postępowania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że podstawą wznowienia postępowania podaną przez wnioskodawczynię był art. 145 § 1 pkt 1 kpa uzasadniający wznowienie postępowania, jeżeli dowody na podstawie, których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe.
Termin w tym przypadku do złożenia podania o wznowienie rozpoczyna swój bieg od momentu, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Ustalenia organu pierwszej instancji odnośnie przekroczenia tego terminu są w ocenie organu odwoławczego prawidłowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji ją poprzedzającej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej p.p.s.a.).
Skarga została uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z akt administracyjnych E. L. wniosek z 3 września 2009 r. złożył w imieniu żony J. L., jako jej pełnomocnik. Do wniosku skarżący dołączył pismo Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia 14 lipca 2009 r. skierowane do Z. S..
W związku z wnioskiem, które organ potraktował jako wniosek o wznowienie postępowania, organ zwrócił się do w/w Urzędu o informację, w jakiej dacie pismo to zostało doręczone J. L.. W odpowiedzi organ uzyskał informację Urzędu, że pismo z dnia 14 lipca 2009 r. zostało doręczone J. L. 17 lipca 2009 r.
Od tej daty organ liczył miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zgodnie z art. 148 § 1 kpa, tj, od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Stwierdzić należy, że przede wszystkim w ocenie Sądu organ nie miał podstaw do potraktowania wniosku J. L. z dnia 3 września 2009 r. jako wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa, bowiem nie jest on jednoznaczny. Skarżący powoływał się na pismo z dnia 14 lipca 2009 r. i wskazał art. 145 § 1 pkt 1 kpa, jednakże w konkluzji stwierdził, że "w związku z takim dokumentem zwracam się o sprostowanie wydanej decyzji".
W odwołaniu od decyzji pierwszej instancji odmawiającej wznowienia postępowania skarżący wskazał, że składane pisma miały jedyny wątek, a mianowicie "dlaczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wpisał do decyzji nakładającej obowiązki J. L.". W odwołaniu skarżący zaznaczył, że "chodziło wyłącznie o kwestie wpisu nazwiska".
Z pism skarżącego wynikało to, że wnioskodawczyni jest osobą chorą, niechodzącą, jak również w postępowaniu nie korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, a jedynie z reprezentacji przez swego małżonka nieposiadającego znajomości prawa.
W takim stanie rzeczy organy były szczególnie zobowiązane do czuwania nad tym, aby wnioskodawczyni nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu były zobowiązane do udzielania jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Tymczasem zarówno organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji potraktowały wniosek z dnia 3 września 2009 r., jako wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 kpa dokonując niejako za stronę zarówno interpretacji tego wniosku, jak i prowadząc za stronę ustalenia co do terminu z art. 148 § 1 kpa.
Tego rodzaju postępowanie organu Sąd uznał za naruszające przepis art. 9 kpa zobowiązujący organy administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć istotny wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
Z uwagi na treść wniosku z dnia 3 września 2009 r. i sprzeczności zawartych w nim żądań organ pierwszej instancji winien pouczyć stronę o treści art. 145 kpa, art. 146 kpa i art. 148 kpa, a także art. 113 kpa. Wobec treści załączonego do wniosku z dnia 3 września 2009 r. pisma w sprawie przekazania w użytkowanie wieczyste nieruchomości przy ul. [...] w [...] organ winien także poinformować stronę, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2005 r. jak i decyzja ją poprzedzająca mogą być wzruszone w wyniku wniosku o stwierdzenie ich nieważności (art. 156, 157, 159 kpa). W przypadku zaś, gdy decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa stwierdzenie nieważności nie jest ograniczone terminem.
Sąd podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażone w sprawie II SA/Kr 46/13, iż nie można przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiałe to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalności zmiany żądania wbrew intencji osoby wnoszącej podanie. O tym bowiem jaki jest charakter i zakres żądania zawarty w piśmie wniesionym przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane.
Obowiązku informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania nie można ograniczać wyłącznie do toczącego się postępowania, bowiem obowiązek ten powinien obejmować cały tok postępowania (wyrok NSA z 17 kwietnia 2012 r. II GSK 1319/11). Mając na uwadze, że naruszenie obowiązku informowania strony wynikającego z art. 9 kpa jest wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji administracyjnej. Sąd uchylił zarówno decyzję zaskarżoną, jak i decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ppsa, a o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 200 ppsa. Z mocy art. 152 ppsa Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.