Uzasadnienie
W dniu 26 czerwca 2013 r. do sprawy VII SA/Wa 590/13 wpłynął złożony na urzędowym formularzu wniosek M. N., w którym zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że skarżąca posiada dom o powierzchni 180 m2 oraz nieruchomość rolną (1,2 ha). We wspólnym gospodarstwie domowym z M. N. pozostaje mąż oraz dwoje dzieci. Skarżąca wskazała, że utrzymuje się wraz z rodziną z dochodów w wysokości 4200 zł miesięcznie, na które składają się wynagrodzenia za pracę uzyskiwane przez skarżącą i jej męża. M. N. oświadczyła ponadto, że posiada oszczędności w wysokości 20.000 zł.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Stosownie do treści art. 246 ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy też zauważyć, że przyznanie prawa pomocy stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej uczestnictwem w postępowaniu przed sądem administracyjnym (art. 199 ustawy).
Mając na uwadze powołane przepisy oraz sytuację finansową skarżącej stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Jak już wskazano, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jako wyjątku od zasady ponoszenia przez strony kosztów sądowych jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Poniesienie przez M. N. kosztów postępowania w niniejszej sprawie takiego uszczerbku nie spowoduje.
Jak wynika z treści wniosku, skarżąca wraz z mężem uzyskują stały dochód w łącznej wysokości 4200 zł miesięcznie (z którego utrzymują się cztery osoby), posiadają ponadto oszczędności w kwocie 20.000 zł. Zauważyć też trzeba, że wysokość wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Taka byłaby również wysokość innych wpisów, które mogłyby się w tej sprawie pojawić w związku z ewentualnym wnoszeniem przez stronę środków odwoławczych od wydawanych w niej orzeczeń. Okoliczności te pozwalają na stwierdzenie, że uzyskiwane dochody oraz oszczędności umożliwiają skarżącej poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącej i jej rodziny.
Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).