Uzasadnienie
Pismem z dnia 19.01.2006r. W.P. wniósł skargę na uchwałę Odwoławczej Komisji Bioetycznej z dnia [...].10.2005r. znak: [...]. Zaskarżoną uchwałą utrzymano w mocy uchwałę Komisji Bioetycznej [...] Akademii Medycznej w [...] z dnia [...].07.2004r. znak: [...], która pozytywnie zaopiniowała wniosek o wyrażenie opinii na przeprowadzenie eksperymentu "Zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej i mineralizacji tkanki kostnej u pacjentów z zespołem nerczycowym leczonych glikokortykosteroidami", złożony przez lekarza P.A.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd odrzuca skargę, gdy z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Artykuł 3 § 2 pkt 1-8 ww. ustawy wymienia decyzje, postanowienia oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, które są poddane kontroli w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi.
Do tej kategorii nie należą wyrażone w formie uchwały opinie Odwoławczej Komisji Bioetycznej, które mają charakter fachowej opinii. Potwierdza to skład komisji, bowiem członkami komisji bioetycznych są osoby wykonujące zawód medyczny – specjaliści w danej dziedzinie medycyny a także duchowni, filozofowie i prawnicy, posiadający wysoki autorytet moralny i wysokie kwalifikacje specjalistyczne. Celem opinii komisji bioetycznych jest ocena dopuszczalności przeprowadzenia eksperymentu medycznego, badawczego lub leczniczego. Opinia taka ma na względzie przede wszystkim dobro osoby uczestniczącej w eksperymencie i w tym zakresie jest ona bliższa orzeczeniu lekarskiemu.
W przedmiotowym ujęciu, opinia jest rezultatem ocen o podłożu etycznym i deontologicznym, osób wchodzących w skład komisji, o dopuszczalności prowadzenia eksperymentu, w kontekście wiedzy o założeniach tego eksperymentu. Opinia komisji jest zatem aktem wiedzy i z tego punktu widzenia nie można zakwalifikować jej jako oświadczenia woli organu administracyjnego stanowiącego rozstrzygnięcie sprawy. Opinia taka nie posiada więc podstawowej cechy decyzji administracyjnej.
W ujęciu systemowym opinia jest kreowana przez komisję, która nie została umieszczona w składzie organów korporacji lekarskiej (izb lekarskich), lecz ustawodawca powiązał ją z wykonywaniem zawodu lekarza. Ustrojowe usytuowanie niezależnych komisji bioetycznych (co pokreślono w treści art. 29 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza i lekarza dentysty t. jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 204 z późn. zm.) nie wiąże się więc z częścią publicznoprawnych zadań, które powierzono do wykonywania w formach administracyjnych korporacji lekarskiej. Faktu tego nie zmienia, że ustawa powierzyła określanie składu osobowego komisji m.in. okręgowym radom lekarskim (Komisji Odwoławczej – Ministrowi), a rozporządzenie wykonawcze określiło miejsce działania komisji okręgowych przy okręgowych izbach, gdyż są to rozwiązania o charakterze organizacyjnym, a nie ustrojowym i nie ograniczają swobody działania komisji.
Opinia wydawana przez niezależne komisje nie jest zatem przejawem ingerencji władzy publicznej w swobodę prowadzenia badań naukowych wyrażoną w art. 73 Konstytucji R.P., przeciwnie jest wyrazem poszanowania tej zasady ze strony Państwa, które ze względu na wspomnianą regulację konstytucyjną nie mogło swobody badań naukowych ani ograniczyć, ani też przekazać władzom korporacji zawodowej.
Z tych względów, komisji bioetycznych nie można uznać za organ administracyjny wypełniający władztwo Państwa w tej dziedzinie, a w konsekwencji aktów tych komisji nie można uznać za decyzje administracyjne. Gdyby było inaczej, ustawodawca musiałby wskazać w ustawie na administracyjny tryb działania tych komisji, tak jak to uczynił w innych przypadkach np. w art. 19d ust. 5, czy art. 57 ust. 1 i 2, a w konsekwencji otworzyłby drogę skargową do sądu administracyjnego, tak ja zapisał to w ust. 3 tego przepisu. Skoro ustawa na ten temat milczy, a rozporządzenie wykonawcze ustala swoisty, nie administracyjny tryb postępowania, to nie ma żadnych podstaw prawnych do przypisywania komisjom bioetycznym kompetencji organu administracji publicznej a opiniom przez nie wydawanym cech rozstrzygnięć administracyjnych.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że wyrażone w formie uchwały opinie komisji bioetycznych oceniające dopuszczalność przeprowadzenia eksperymentu medycznego nie są rozstrzygnięciem podlegającym kontroli sądów administracyjnych. Tym samym wniesienie skargi na uchwałę Odwoławczej Komisji Bioetycznej jest niedopuszczalne.
Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.