Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją znak [...] wydaną dnia [...] grudnia 2005 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa uchylił własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2005 r. o wniesieniu sprzeciwu wobec zamiaru wykonania w trybie zgłoszenia przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej Inspektorat w [...] robót budowlanych polegających na rozbiórce trzech budowli hydrotechnicznych - tam poprzecznych (ostróg) o nr [...], [...] i [...], znajdujących się na rzece [...] w miejscowości [...], gmina [...] wobec stwierdzenia istnienia podstawy do jej uchylenia (art. 145 § 1 pkt 4 Kpa) oraz orzekł o wniesieniu sprzeciwu wobec zamiaru wykonania rozbiórki w/w ostróg, gdyż zgłoszenie dotyczy robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na rozbiórkę.
W uzasadnieniu organ podał, iż Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej złożył w dniu [...] lipca 2005 r. zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na rozbiórce trzech ostróg na rzece [...], do czego był zobowiązany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 2004 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...].
Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie ma możliwości zastosowania trybu zgłoszeniowego, o jakim mowa w przepisie art. 31 ust. 2 Prawa budowlanego. W zamkniętym wyliczeniu budów nie wymagających pozwolenia na budowę, ujętych w przepisie art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego, nie wymieniono budowy tam poprzecznych (ostróg). Tym samym, ich budowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W konsekwencji rozbiórka tam poprzecznych (ostróg) wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na rozbiórkę, co znajduje uzasadnienie w przepisie art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego.
Odwołanie od tej decyzji złożyło Ogólnopolskie Towarzystwo [...], zarzucając organowi naruszenie art. 30 ust. 5 i 6 oraz art. 31 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Zdaniem odwołującego się Towarzystwa, podstawa prawna części decyzji, tj. wniesienia sprzeciwu (art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego) dotyczy wyłącznie zgłoszenia zamiaru budowy lub wykonywania prac budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, a nie rozbiórki.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] lutego 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 151 § 1 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że odwołujące się Ogólnopolskie Towarzystwo [...] nie ma przymiotu strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kpa, tj. nie ma interesu prawnego w postępowaniu będącym przedmiotem wznowienia i wobec braku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa należy uznać, że nie było podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło Ogólnopolskie Towarzystwo [...].
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, skarżący zarzucił organom naruszenie art. 28 i art. 134 Kpa oraz art. 30 ust. 5 i art. 31 ust. 1 Prawa budowlanego. Swój interes prawny w przyznaniu przymiotu strony skarżący wywodzi z wyroku Sądu Rejonowego w [...], który nakazał rozbiórkę budowli w [...] po rozpoznaniu powództwa Ogólnopolskiego Towarzystwa [...]. Będąc wierzycielem świadczenia niepieniężnego, posiada ono interes prawny w postępowaniu administracyjnym, niezbędnym dla spełnienia świadczenia przez dłużnika.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Podniósł również, że decyzja o wniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych skierowana jest wyłącznie do zgłaszającego i tylko on ma prawo kwestionować ją zarówno w postępowaniu zwykłym, jak i nadzwyczajnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa określonego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r. znak [...] uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. znak [...] - uchylającą po wznowieniu postępowania decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania w trybie zgłoszenia robót budowlanych polegających na rozbiórce trzech tam poprzecznych (ostróg) o nr[...], [...] i [...] znajdujących się na rzece [...] w miejscowości [...], gmina [...] - i odmawiająca uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak [...].
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, gdyż została wydana z naruszeniem art. 151 Kpa w związku z art. 107 § 1 Kpa, określającym obligatoryjne składniki struktury decyzji administracyjnej.
Na organie administracyjnym spoczywa obowiązek wyboru prawidłowej podstawy prawnej decyzji, a jej uzasadnienie - poza wskazaniem obowiązującej normy prawnej - musi wyjaśnić okoliczności wskazujące na konieczność wydania decyzji w danej sprawie i wobec konkretnych podmiotów oraz wpływ tych okoliczności na treść rozstrzygnięcia, dlatego najistotniejsza wadliwość uzasadnienia polega m.in. na braku jego powiązania z rozstrzygnięciem zawartym w sentencji decyzji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przesłankę jej wydania stanowiło przekonanie organu odwoławczego o braku przymiotu strony postępowania przez Ogólnopolskie Towarzystwo [...], w rozumieniu art. 28 Kpa. Skoro zatem organ II instancji uznał, iż nie można wskazać przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę określenia interesu prawnego skarżącego w postępowaniu będącym przedmiotem wznowienia i nie jest on stroną postępowania, to w konsekwencji prezentowanego stanowiska powinien stwierdzić, że postępowanie zostało wznowione wskutek wniosku podmiotu, który nie był uprawniony do jego złożenia, a zatem - było ono bezprzedmiotowe.
Odmawiając przyznania skarżącemu przymiotu strony postępowania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien, działając w trybie art. 138 § 1 pkt 2, uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie prowadzone przez organ I instancji. Uchylając decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. znak [...]i odmawiając uchylenia decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2005 r., organ odwoławczy spowodował niezgodność sentencji decyzji z jej uzasadnieniem - orzekając co do istoty sprawy, sformułował sentencję w sposób sugerujący, iż skarżącemu Towarzystwu przysługuje przymiot strony postępowania, czemu następnie zaprzeczył w treści uzasadnienia.
Organ II instancji, wydając decyzję merytoryczną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 151 § 1 pkt 1 Kpa, nieprawidłowo wskazał w uzasadnieniu formalne przesłanki swojego rozstrzygnięcia, wywodzone z braku przymiotu strony postępowania przez Ogólnopolskie Towarzystwo [...]. Stanowiło to naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien wnikliwie rozważyć, czy Ogólnopolskiemu Towarzystwu [...] przysługuje przymiot strony postępowania. Należy bowiem wskazać, iż instytucja umorzenia postępowania administracyjnego stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozpoznania sprawy i może mieć zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy nie istnieje niezbędny element materialnego stosunku prawnego.
W sytuacji zastosowania trybu umorzenia postępowania administracyjnego w przypadku gdy podmiot składający wniosek, nie będąc do tego uprawniony, domaga się rozstrzygnięcia w sprawie, organ winien wydać decyzję umarzającą postępowanie z powołaniem się na brak interesu prawnego. W takim rozstrzygnięciu organ administracji wypowiada się jedynie w przedmiocie braku interesu prawnego i byłoby nieprawidłowym, gdyby w uzasadnieniu decyzji zawarł również kwestie merytoryczne.
Jak jednak podniesiono, zagadnienie legitymacji skarżącego Towarzystwa do bycia stroną postępowania wznowieniowego wymaga dokonania przez organ odwoławczy analizy w tym przedmiocie. Wyrok wydany w niniejszej sprawie nie przesądza treści rozstrzygnięcia, jakie podejmie organ ponownie rozpatrujący złożone przez skarżącego odwołanie, ponieważ u uchyleniu przez Sąd zaskarżonej decyzji zadecydowały jedynie formalnoprawne wady postępowania.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Zgodnie z art. 152 cytowanej ustawy, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, 205 i 209 w/w ustawy.