Uzasadnienie
VII SA/WA 644/06
Decyzją z dnia [...] marca 2001 r. Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej oraz §10 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, w oparciu o orzeczenie lekarskie z dnia [...] lutego 2001 r. wydane przez Poradnię Chorób Zawodowych Przychodni Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej w [...] oraz uzupełniające postępowanie wyjaśniające – stwierdził brak podstaw do uznania u T. N. zatrudnionej od dnia 31 sierpnia 2000 r. w Szkole Podstawowej w [...] na stanowisku nauczyciela – choroby zawodowej – przewlekłe zapalenie gardła, przewlekłe zapalenie krtani z cechami dysfonii hiperfunkcyjnej.
Decyzją z dnia [...] października 2001 r. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał w/w decyzję w mocy.
Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2001 r. złożyła T.N., jako przesłankę powołując "rażące naruszenie prawa".
Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Główny Inspektor Sanitarny na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji.
W uzasadnieniu stwierdził, że zarówno Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...], jak i [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] nie kwestionowali pracy skarżącej w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy. Ich rozstrzygnięcie oparte było jednak na orzeczeniach uprawnionych placówek medycznych zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych: orzeczenie z dnia [...] lutego 2001 r. Poradni Chorób Zawodowych Przychodni Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej w [...] oraz orzeczenie z dnia [...] maja 2001 r. Instytutu Medycyny Pracy w [...].
Orzeczenia te stwierdzały uszkodzenie narządu głosu, którego jednak zgodnie z przepisami w/w rozporządzenia nie można zakwalifikować jako chorobę zawodową narządu głosu związaną z nadmiernym wysiłkiem głosowym.
Przepis § 7 ust 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych stanowi, że w razie gdy pracownik na skutek wystąpienia ostrych objawów choroby zawodowej jest leczony w szpitalu, rozpoznania dokonuje ten zakład. Natomiast w przypadku T. N., która ubiegała się o stwierdzenie choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu głosu związanej z nadmiernym wysiłkiem głosowym, nie można mówić o wystąpieniu ostrych objawów. Stąd rozpoznanie lekarskie wystawione przez [...] Szpital Wojskowy z Przychodnią Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Oddział Otolaryngologiczny z dnia [...] lutego 1999 r. nie mogło stanowić podstawy rozstrzygnięcia kwestii stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącej. Z tych względów organ I instancji uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Główny inspektor Sanitarny na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 158 § 1 i art. 157 § 1 k.p.a. po rozpatrzeniu wniosku T. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2005 r.
W uzasadnieniu ponowił argumenty z decyzji z [...] listopada 2005 r., a ponadto odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podał, że choroba narządu głosu – dysfonia hiperfunkcyjna zgodnie z orzeczeniami uprawnionych do orzekania w sprawach chorób zawodowych placówek medycznych nie jest wynikiem nadmiernego wysiłku głosowego, jak również nie jest ona wymieniona w wykazie chorób zawodowych Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2002 r. regulującego sprawy chorób zawodowych na które powołuje się strona.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła T. N. ponieważ, jak to określiła, uzasadnienie decyzji jest sprzeczne z przepisami prawa, podstawowymi normami i krzywdzące dla niej.
W uzasadnieniu skarżąca opisała historię swojego leczenia, choroby i wydanych przez organy administracji decyzji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu {art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)}.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły wobec czego skarga podlega oddaleniu.
Należy zauważyć, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych. Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji wymienione są enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. zważywszy na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 w/w ustawy.
Jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Skarżąca podaje, że do takiego naruszenia doszło przy badanej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2001 r.
Należy jednak pamiętać, że naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnie prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 r. sygn. akt III SA 1705/93 opublikowany w piśmie Wspólnota 1994/42/16).
Na wstępie zaznaczyć trzeba, iż Sąd rozpatrując zarzuty dotyczące stwierdzenia nieważności, bada stan prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji, której stwierdzenia nieważności żąda strona.
Definicję choroby zawodowej określa przepis § 1 ust 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. (Dz.U. nr 65, poz. 294 ze zm.) w sprawie chorób zawodowych, zgodnie z którym za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.
Należy zauważyć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała 7 sędziów NSA OPS 3/02 z 20 maja 2002 r., ONSA 2003/1/4), przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy, których szczegółowe określenie zawarte jest w § 1 ust. 2 rozporządzenia.
Obowiązujący wykaz chorób zawodowych zawierający dwadzieścia pozycji, stanowi zamknięty katalog. Oznacza to, że za chorobę zawodową może zostać uznana wyłącznie choroba, która jest wymieniona w wykazie, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.
W punkcie 7 załącznika do w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. będącego wykazem chorób zawodowych wymienia się jako przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym: guzki śpiewacza, niedowłady strun głosowych, zmiany przerostowe.
W niniejszej sprawie dwie niezależne opinie uprawnionych organów – orzeczenie z dnia [...] lutego 2001 r. Przychodni Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej w [...] oraz orzeczenie z dnia [...] maja 2001 r. Instytutu Medycyny Pracy w [...] – stwierdziły przewlekłe zapalenie gardła, przewlekłe zapalenie krtani z cechami dysfonii hiperfunkcyjnej. Choroby te nie należą do chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.
Wskazać trzeba, iż powołane przez skarżącą we wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenie z [...] lutego 1999 r. wydane przez [...] Szpital Wojskowy z Przychodnią Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Oddział Otolaryngologiczny w [...], którym rozpoznano schorzenie "Laryngitis chronica cum paresis m. vocalis" czyli przewlekłe zapalenie krtani z porażeniem strun głosowych bądź niedowład strun głosowych i skierowanie w dniu [...] lipca 2000 r. na badania lekarskie stanowiło podstawę do wszczęcia w ogóle postępowania w sprawie choroby zawodowej. W jego następstwie, po przeprowadzeniu badań lekarskich w uprawnionych placówkach wydano orzeczenie z dnia [...] lutego 2001 r. Poradni Chorób Zawodowych Przychodni Wojewódzkiego Zespołu Medycyny Przemysłowej w [...] oraz orzeczenie z dnia [...] maja 2001 r. Instytutu Medycyny Pracy w [...], które nie potwierdziły pierwotnego rozpoznania.
Zarzuty T. N., iż organy administracji wydające decyzje w podmiotowej sprawie pomijały rozpoznanie uprawnionej placówki - [...] Szpitala Wojskowego w [...] - są nieuzasadnione, ponieważ w myśl przepisu zawartego w § 7 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) szpital dokonuje rozpoznania choroby zawodowej wówczas, gdy pracownik na skutek wystąpienia ostrych objawów choroby jest leczony w tym szpitalu. W przypadku skarżącej, która ubiegała się o uznanie jej schorzenia za chorobę zawodową wymienioną w poz. 7 wykazu chorób zawodowych wg załącznika nr 1 do w/w rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. czyli przewlekłą chorobę narządu głosu związaną z nadmiernym wysiłkiem głosowym - taka sytuacja nie miała miejsca. U skarżącej bowiem nie można mówić o wystąpieniu ostrych objawów.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, iż orzeczenia organów administracji obu instancji są prawidłowe, gdyż badanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji nie można postawić w ogóle zarzutu naruszenia prawa, a tym bardziej rażącego naruszenia prawa stanowiącego na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.