Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. (nr [...]) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), dalej kpa, i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623), po rozpatrzeniu odwołania M. L. – utrzymał w mocy od decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...] września 2010 r. Nr [...]nakładającej na E. W., J. L. oraz M. L. obowiązku usunięcia nieprawidłowości wskazanych w opinii z 31 lipca 2012r. dotyczącej oceny technicznej komina w budynku jednorodzinnym przy ul. [...]w J..
Organ wskazał, że sprawa ta była już badana przez organ odwoławczy, który uchylił decyzję nakładającą ww. obowiązek, ale w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] maja 2012r., Nr [...] nałożył na współwłaścicieli ww. obiektu obowiązek przedstawienia w określonym terminie oceny technicznej komina.
Organ odwoławczy przytoczył art. 66 ust. 1 cyt. ustawy i stwierdził, że stan techniczny komina uzasadniał zastosowanie tego przepisu, co koresponduje z wnioskiem inicjującym to postępowanie, w którym strona domagała się wydania nakazu wykonania prac w celu likwidacji nieodpowiedniego stanu technicznego komina.
W ocenie organu, zakres nakazanych wynika z opinii z dnia 31 lipca 2012r. i nie budzi wątpliwości w świetle materiału dowodowego.
Organ wojewódzki wyjaśnił, że adresatem obowiązków nakładanych w trybie art. 66 ww. ustawy jest jedynie właściciel (współwłaściciele) lub zarządca obiektu, gdyż to na nich ciąży ustawowy obowiązek jego utrzymywania w należytym stanie technicznym. Podkreślił, że organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do badania przyczyn powstania nieprawidłowości o jakich mowa w art. 66 ustawy.
Skargę na ww. decyzję złożył M. L. i wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucił'
- 1) błędy w ustaleniach faktycznych i rażącą niesprawiedliwość polegającą na biurokratycznym zastosowaniu art. 66 ust.1 cyt. ustawy (po prawie dwóch latach postępowania), w celu pozbycia się petenta domagającego się sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy;
- 2) zastosowanie zbiorowej odpowiedzialności, zarówno wobec tych, którzy dopuścili się samowoli, jak i poszkodowanego, który zgłosił to przestępstwo, budowlane.
Skarżący wyjaśnił, że zamieszkuje parter ww. budynku natomiast górę J. L. i E. W.. W październiku 2010 r. J. L. z E. W. samowolnie wkuli się do przewodu kominowego jego kominka na parterze i podłączyli swój piec. czym spowodowali zaczadzenie mieszkania i uniemożliwili korzystanie z kominka, który istniał od powstania budynku. Z tego względu skarżący złożył powiadomienie do organu nadzoru w nadziei zakończenia jawnej samowoli budowlanej.
Zdaniem skarżącego, zastosowanie art.
66. ust.1 Prawa budowlanego, po prawie dwuletnim zajmowaniu się sprawą w trybie zwykłym i po wydaniu wcześniejszych decyzji bez stosowania ww. przepisu świadczy o tym, że nie musiał być zastosowany. Wystarczyła dobra wola organów, by sprawiedliwości stało się zadość, gdyż dowody potwierdzające samowolę są wystarczające.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
W świetle powołanych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Poddaną kontroli Sądu decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], który, w trybie art. 66 cyt. ustawy, nałożył na współwłaścicieli budynku jednorodzinnym przy ul. [...] w J., w tym M. L., obowiązek usunięcia nieprawidłowości w sposób opisany w opinii z 31 lipca 2012r. dotyczącej oceny technicznej komina.
Usunięcia powyższych nieprawidłowości domagał się skarżący, to jest likwidacji nieodpowiedniego stanu technicznego komina, powstałego w związku z wkuciem się współwłaścicieli budynku E. W. i J. L. do przewodu kominowego (podłączonego do kominka skarżącego na parterze), w celu podłączenia pieca na drugim piętrze.
W związku z powyższym przypomnieć trzeba, że art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego stanowi, iż w przypadku stwierdzenia, iż obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Obiektem budowlanym, zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. a ww. ustawy, jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, co do zasady, odnosi się do obiektu jako całości, co oznacza, że nakazy w nim określone obejmują usunięcie nieprawidłowości samego obiektu i reguluje wynikające z art. 61 cyt. ustawy obowiązki właściciela lub zarządcy w zakresie użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Daje zatem organom nadzoru budowlanego możliwość ingerencji w wymienionych w nim przypadkach, w celu zapobieżenia nadmiernemu pogorszeniu właściwości użytkowych i sprawności technicznej obiektu, a więc również wówczas, gdy stwierdzi, że stan obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów techniczno - budowlanych.
Regulacja, o której mowa w art. 66 cyt. ustawy znajduje zatem zastosowanie jedynie do nieprawidłowości powstałych podczas użytkowania obiektu budowlanego i zmierza do zachowania obiektu w dobrej sprawności, w stanie niezmienionym, niepogorszonym. Chodzi więc o skutki związane z użytkowaniem obiektu (por. wyrok NSA z dnia z 3 kwietnia 2009r., II OSK 427/08, LEX nr 555778).
W konsekwencji, powołany przepis nie może służyć do likwidacji samowoli budowlanej popełnionej w istniejącym obiekcie budowlanym. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi zastrzeżeń, że jedyną drogą zalegalizowania samowoli budowlanej, polegającej na wykonaniu robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego, jest postępowanie przewidziane w art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1483/09 LEX nr 74657 oraz z dnia 15 lutego 2010r., II OSK 1424/08, LEX nr 597271).
W ostatnim z powołanych wyżej wyroków wskazuje się również na niedopuszczalność łączenia szczególnego trybu postępowania legalizacyjnego z odrębnym trybem mającym na celu zapewnienie właściwego, bezpiecznego stanu technicznego istniejących obiektów, jak i stosowanie tych trybów zamiennie.
Postępowanie, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy zmierza bowiem do doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, po uprzednim wyjaśnieniu legalności i jakości wykonywanych, bądź wykonanych robót budowlanych, w szczególności z warunkami technicznymi (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyrokach z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. II SA/Łd 839/10, LEX nr 755943, oraz z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 944/07, LEX nr 510930).
W świetle zarzutów skargi, podkreślenia wymaga również to, że odmienny jest krąg adresatów decyzji wydanych w każdym z opisanych trybów - w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 - 51 Prawa budowlanego adresatem decyzji jest inwestor, natomiast adresatem decyzji wydanej w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.
W tym stanie rzeczy - wbrew stanowisku organów - roboty budowlane wynikające ze złożonej oceny technicznej, w której wskazano konkretne możliwości doprowadzenia spornego komina do stanu zgodnego z prawem (poprzez m.in. poprowadzenie nowego przewodu kominowego na zewnątrz obiektu do mieszkania na drugim piętrze) winny być nałożone na inwestorów w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Budynek wprawdzie pozostaje we współwłasności skarżącego i uczestników postępowania, niemniej ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 polega na doprowadzeniu robót budowlanych do stanu odpowiadającego prawu, ale na gruncie prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Nie -daje podstaw do żądania przez organ przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stanowisko to znalazło potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c i 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II wyroku.