Uzasadnienie
J. P. zwróciła się do dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z prośbą o wydanie zaświadczenia o uprawnieniach do rzeczowych świadczeń medycznych, przysługujących z tytułu posiadania statusu wdowy po inwalidzie wojennym. W toku postępowania organy ustaliły, że wnioskodawczyni jest wdową po osobie represjonowanej, pobierającą rentę po zmarłym małżonku w rozumieniu art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 z późn. zm.). Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., orzekł, że J. P. nie przysługuje uprawnienie do bezpłatnego zaopatrzenia w leki, na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ponieważ ustawodawca do kategorii osób uprawnionych, nie zaliczył małżonków osób represjonowanych ani wdów i wdowców po osobach represjonowanych.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podając w uzasadnieniu, iż uprawnienie wynikające z art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przysługuje osobie represjonowanej. Nie przysługuje natomiast małżonkowi takiej osoby ani wdowie (wdowcowi) po osobie represjonowanej uprawnionym do renty rodzinnej, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz na podstawie wcześniej wydanych ustaw: z dnia 22 grudnia 1982 r. w sprawie postępowania przy ustalaniu świadczeń i szczególnych uprawnień przysługujących kombatantom (Dz. U. Nr 43, poz. 268 z późn. zm.) i ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów (Dz. U. Nr 16, poz. 122 z późn. zm.). Zdaniem organu, status wnioskodawczyni potwierdza kserokopia odcinka renty rodzinnej, o symbolu [...] (renta rodzinna po inwalidzie poobozowym), wydanego na nazwisko J. P., przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w [...], a zatem J. P. jest wdową uprawnioną do renty rodzinnej, o której mowa w przepisach art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - czyli wdową po osobie represjonowanej.
Oznacza to, zdaniem organu, że brak jest podstaw prawnych do uznania, że wnioskodawczyni przysługują uprawnienia do bezpłatnego zaopatrzenia w leki, o których mowa w art. 46 ust. l ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
J. P. złożyła skargę na tę decyzję, ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach, organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skargę należało uwzględnić a zaskarżony akt administracyjny uchylić, gdyż narusza prawo.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżony akt administracyjny nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Na wstępie stwierdzić trzeba, że wniosek skarżącej, zawierający żądanie ustalenia prawa do bezpłatnego zaopatrzenia w leki przez wdowę uprawnioną do renty rodzinnej po inwalidzie wojennym, rozpatrzony został z uwzględnieniem okoliczności nieznanych normie opisanej w art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.). Art. 46 stanowi, iż "Inwalidom wojennym, ich małżonkom pozostającym na ich wyłącznym utrzymaniu oraz wdowom i wdowcom po poległych żołnierzach i zmarłych inwalidach wojennych uprawnionym do renty rodzinnej, a także osobom represjonowanym, przysługuje bezpłatne zaopatrzenie w leki...". Przepis ten, dla uprawnionej do renty rodzinnej wdowy po zmarłym inwalidzie wojennym, stanowi podstawę do bezpłatnego zaopatrzenia w leki. Jest to uprawnienie wynikające nie z innych, lecz bezpośrednio z treści tego przepisu i uwarunkowane jedynie stwierdzeniem przez organ przesłanek wskazanych w przepisie. W okolicznościach kontrolowanej przez Sąd sprawy chodziło o stwierdzenie, że:
- - o ustalenie uprawnienia ubiega się osoba będąca wdową,
- - zmarły był inwalidą wojennym,
- - wdowa jest uprawniona do renty po inwalidzie wojennym.
Zadaniem organu było zatem ustalenie, czy sytuacja faktyczna wnioskodawczyni odpowiada przesłankom wynikającym z treści tego przepisu, a przede wszystkim jednoznaczna odpowiedź na pytanie, czy zmarły był inwalidą wojennym i czy wdowa po nim jest uprawniona do renty po inwalidzie wojennym.
Jak wynika z ustaleń organu, wnioskodawczyni jest wdową uprawnioną do renty rodzinnej po osobie, o której mowa w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W aktach sprawy znajdują się też zaświadczenia i kserokopie legitymacji (Książka nr [...] wystawiona przez ZUS Oddz. w [...]), z których wynika, iż B. P. był inwalidą wojennym.
Ustalenie dokonane przez organ, iż B. P. był osobą represjonowaną nie zostało jednak skonfrontowane z wymienionym wyżej dowodem, z którego wynika, iż osoba ta posiadała status inwalidy wojennego, a zatem odpowiadała przesłance wymienionej w przepisie art. 46 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Nie wyjaśniono też, dlaczego pomimo posiadania takiego statusu nie przyjęto, iż wnioskodawczyni jest wdową po inwalidzie wojennym.
Zważyć trzeba, że przepis art. 46 wymaga jedynie ustalenia, czy wdowa po inwalidzie wojennym jest uprawniona do renty rodzinnej po zmarłym inwalidzie wojennym, a nie różnicuje przyczyn inwalidztwa wojennego.
Po ustaleniu sytuacji faktycznej i całkowitym wyjaśnieniu wszelkich okoliczności sprawy zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 i 77 k.p.a., w związku z treścią żądania skarżącej, należało ustalone fakty skonfrontować z treścią przepisu art. 46 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i z tego wyprowadzić wniosek, czy daje to podstawę do stwierdzenia, że skarżącej, jako wdowie uprawnionej do renty rodzinnej po zmarłym inwalidzie wojennym, przysługuje świadczenie wymienione w przepisie art. 46.
Niedokonanie tych czynności, a przede wszystkim nieodniesienie się do nich w treści uzasadnienia decyzji stanowi uchybienie przepisom proceduralnym, które mogły wpłynąć na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnia to w konsekwencji uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego oraz orzeczenia I instancji, jako że wskazane uchybienia dotyczą postępowania organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie