Uzasadnienie
VIISA/Wa 690/10
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania M. B., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie okien w ścianie budynku usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] [...] w R., od strony działki nr [...] przy ul. [...] [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotem tego postępowania było zbadanie legalności okien w ścianie budynku usytuowanym z otworami okiennymi od strony działki sąsiedniej. Ustalenia organu I instancji wykazały, że znajduje się tam 5 otworów okiennych i drzwi wejściowe do budynku, a ściana ta znajduje się ok. 3,5 m od granicy z działką sąsiednią nr [...]. Budynek był wykonany w oparciu o pozwolenie na budowę z 1975 r., a następnie w oparciu o decyzję z dnia [...] listopada 1995 r. przebudowano strych budynku na pomieszczenia mieszkalne.
Zatwierdzony projekt przewidywał roboty modernizacyjne polegające na wymianie stolarki okiennej na okna trzyszynowe – w ścianie od granicy działki nr [...] znajdywały się 3 okna i 2 otwory wypełnione luksferami. W 1993 r. luksfery zostały wymienione na nieotwieralne ramy oszklone, natomiast w roku 2006 obecna właścicielka wymieniła stare ramy na okna otwierane. W ocenie organu odwoławczego materiał zebrany w sprawie został prawidłowo przeanalizowany przez organ powiatowy, którego stanowisko o braku podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w trybie art. 50 i 51 prawa budowlanego czy tez art. 66 prawa budowlanego jest prawidłowe. Organ odwoławczy podkreślił też, że w okresie budowy, w myśl obowiązujących wówczas przepisów technicznych ważna była odległość między budynkami, a nie od granicy i przepisy te dopuszczały sytuowanie budynku zwróconego jedną ścianą do sąsiedniego budynku, w której znajdują się płaszczyzny szklone szkłem lub luksferami.
W ocenie organu odwoławczego otwory okienne zostały prawnie dopuszczone w dacie budowy obiektu i obecny właściciel nie ma obowiązku ich zamurowywania, zaś ewentualne ograniczenia przy korzystaniu z prawa własności sąsiada podlegają dochodzeniu na drodze cywilnej.
Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł M. B. – właściciel sąsiedniej działki, domagając się jej uchylenia wraz z decyzją poprzedzającą.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 51 i 66 § 1 pkt 3 Prawa budowlanego oraz art.
7. 11 i 77 kpa. Wskazał, że postępowanie w sprawie okien toczy się od 4 lat, a organ powiatowy nie rozważył kwestii podkreślonych w poprzedniej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. i umorzył postępowanie. Dla skarżącego zaskarżona decyzja jest kuriozalna, bowiem organy dokonały ustaleń w sposób dowolny, nie dokonano dokładnego pomiaru odległości budynku inwestora od granicy, nie został przeprowadzony dowód z projektu budynku, a istnienie okien organ uznał na podstawie projektu instalacji gazowej, zaś wszystkie działania organu sprawiają wrażenie, ze zmierzały one za wszelką cenę do wydania decyzji korzystnej dla inwestora – R. D. W ocenie skarżącego uzasadnione byłoby wydanie w tej sprawie decyzji z art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego nakazującej przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie otworów okiennych w przedmiotowej ścianie.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga podlega uwzględnieniu, bowiem organy naruszały przepisy postępowania.
Objęte skargą decyzje zapadały w postępowaniu administracyjnym wszczętym w 2006r. w sprawie legalności okien w ścianie budynku usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] [...] od strony działki nr [...] przy ul. [...] [...] w R. W toku postępowania organ powiatowy nakazał inwestorowi zamurowanie okien klatki schodowej luksferami, lecz decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, z uwagi na brak pełnej analizy stanu faktycznego, podanej różnej odległości od granicy, brak stanowiska organu co do wszystkich 5 otworów okiennych w spornej ścianie w tym co do kwestii, które z nich są otwieralne. Wskazane przez organ wojewódzki braki postępowania wymagały szczegółowego uzupełnienia i wyjaśnienia również w kontekście pisma rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń pożarowych wskazującego, ze okna na klatce schodowej nie są uchylono – rozwieralne i że są nadal nieotwieralne.
Te zalecenia organu odwoławczego nie zostały uwzględnione.
Rozpoznający ponownie sprawę organ powiatowy oparł się na projekcie instalacji gazowej stanowiącej załącznik do pozwolenia z dnia [...] stycznia 1976 r. wraz z rysunkami (brak dokumentów dotyczących obiektu budowlanego – dziennik budowy) oraz opinii z dnia [...] lutego 2009 w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Analiza tej dokumentacji wskazuje, że w przedmiotowym budynku od strony granicy z działką nr [...] zaplanowano okna, a jak wynika z opinii przeciwpożarowej ściana zewnętrzna z oknami jest usytuowana w odległości zgodnej z przepisami, ponieważ należy uwzględnić wymagania § 271 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 12 kwietnia 2002 r.
Jak wskazał organ, zgodnie z przepisami nadzór budowlany może wszcząć postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych (zgodność z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu) jedynie do czasu zakończenia robót. Skoro zatem budowę przedmiotowego budynku zakończono w 1980 r. (brak zastrzeżeń odnośnie przystąpienia do użytkowania), a z zatwierdzonego projektu instalacji gazowej wynika, że wówczas w ścianie zwróconej w stronę granicy z działką [...] umieszczone były okna, to nie było - zdaniem organu - podstaw do zastosowania art. 51 prawa budowlanego, jak również art. 66 tej ustawy, a zasadne umorzenie przedmiotowego postępowania.
Ze znajdującego się w aktach projektu adaptacji pomieszczeń strychowych na mieszkalne, zatwierdzonego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1995 r. wynika wykonanie robót modernizacyjnych polegających na wymianie stolarki okiennej na okna trzyszynowe. W projekcie tym wskazane jest, że w ścianie przedmiotowego budynku od strony działki [...] znajdowały się 3 okna i 2 otwory wypełnione luksferami. Jak wskazał organ w postępowaniu administracyjnym ustalono, ze luksfery w 1993 zostały wymienione na nieotwieralne ramy oszklone.
Natomiast obecna właścicielka w 2006 r. wymieniła stare ramy na okna otwierane.
Zatem, jeżeli w ramach remontu w 2006 r. została dokonana modernizacja okien z nieotwieralnych na otwieralne, usytuowananych od strony sąsiedniej działki w odległości od granicy 3,5 m, rozważeniu podlega kwestia czy nie został naruszony zapis § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych.
Pamiętając, że zaskarżone decyzje wydano w przedmiocie umorzenia postępowania prowadzonego w sprawie legalności okien w ścianie budynku od strony działki sąsiedniej wskazać należy, ze decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji publicznej wydaje, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, co zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Podkreślić należy zatem, że postępowanie prowadzone na wniosek strony i dotyczące realizacji robót odbiegających od obowiązujących przepisów nie stało się bezprzedmiotowe. O bezprzedmiotowości postępowania można mówić jedynie w sytuacji, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje (tak też SN w wyroku z dnia 1 marca 1984 r. II SA 2085/83, ONSA 1984, Nr 1, poz.
23) bądź strona na żądanie której wszczęto postępowanie cofnie swój wniosek. Taka sytuacja nie zaistniała, a organy obu instancji przyjęły zasadność umorzenia, czym naruszyły art. 105 kpa. Z kolei tryb postępowania przewidziany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego zmierza do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i rzeczą organu jest ustalenie czy w sprawie istnieje konieczność nałożenia na inwestora obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, czy też odmowy nałożenia takich obowiązków, których domaga się osoba wszczynająca postępowanie administracyjne.
Z powyższych względów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 ust. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Przy orzekaniu zastosowanie art. 152 i 200 powołanej ustawy.
Orzekając ponownie w sprawie organ zastosuje się do zapisów art. 7 i 77 § 1 kpa przeprowadzając dokładne ustalenia, czy przy remoncie w 2006 r. w przedmiotowej sprawie został zmieniony charakter okien na otwieralne (nie wynika to z protokołów oględzin z dnia [...] sierpnia 2006 r., [...] października 2006 r. czy [...] listopada 2006 r., a właścicielka temu przeczy) i ilu okien, następnie – o ile okna otwieralne powstały w 2006 r. – rozważy, czy nie mają zastosowania obecnie obowiązujące przepisy dotyczące sytuowania budynku i dopiero w oparciu o całościowy materiał sprawy podejmie decyzję w przedmiocie zastosowania postępowania z art. 50 i 51 Prawa budowlanego mającego na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.