Uzasadnienie
VII SA/ Wa 692/04
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003r. Nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt.2 w związku z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawa budowlanego (test jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126) nakazał Z. C. przedstawienie w terminie 60 dni, licząc od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji dokumentów, dotyczących budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] przy ulicy [...] w [...] w gm. [...] w postaci:
- 1. zaświadczenia Burmistrza Gminy [...] o zgodności budynku z obowiązującymi ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
- 2. inwentaryzacji geodezyjnej i budowlanej powykonawczej wraz z opinią o stanie technicznym,
- 3. wniosku o pozwolenie na użytkowanie budynku.
W uzasadnieniu w/w decyzji organ I instancji podniósł, iż przedmiotowy obiekt był rozbudowany sukcesywnie na przestrzeni lat 90 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Roboty budowlane są zakończone i nie zachodzi potrzeba ich wstrzymywania. Wykonanie obowiązków, (dostarczenie w/w dokumentów) umożliwi doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Nakazane opracowanie dokumentacji pozwoli bowiem rozstrzygnąć, czy roboty prowadzono zgodnie ze sztuką budowlaną, a budynek obecnej postaci nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązujących warunków technicznych, interesów osób trzecich bądź nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa ludzi, mienia i środowiska.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli H. i H. małż. [...].
W uzasadnieniu podnieśli, iż decyzja jest niezasadna, gdyż zawiera merytoryczne błędy oraz nie spełnia wymogów Kodeksu postępowania administracyjnego, Kodeksu cywilnego i Prawa budowlanego. Poza tym oświadczają, iż dnia 29.07.2002r. Inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Pruszkowie dokonali oględzin przedmiotowego budynku. W protokole oględzin stwierdzono, że budynek zamieszkiwany przez Z. C. nie ma pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, brak jest dokumentacji technicznej, dziennika budowy, pozwolenia na użytkowanie albo zgłoszenia użytkowania.
Nadto podnoszą, iż w w/w decyzji organ I instancji stwierdza, że inwestor- Z. C. rozbudowała budynek mieszkalny, a chodzi o gospodarczy, w decyzji traktuje inwestora jako osobę, która posiada tytuł prawny do gruntu, na którym stoi przedmiotowy budynek a Z. C. jest tylko współwłaścicielką gruntu. Argumentem, który miałby tłumaczyć powstałą niezgodność jest akt notarialny z dnia [...].06.2002r.- repertorium A Nr [...]. Ponadto podnoszą, iż Z. C., aktem notarialnym (repertorium A Nr [...] z dnia [...].07.2002r.) została, przez H. M., wydziedziczona w trybie art. 1008 k.c. Podkreślają również, że o samowoli budowlanej budynku mieszkalnego i garażu, Z.C. wiedział Urząd Gminy w [...].
Po rozpoznaniu odwołania H. i H. małż. M., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2004r. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust.2 Prawa Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, a obowiązki nakazane zaskarżoną decyzją doprowadzą wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli H. i H. małż. [...]. Skarżący uważają, że organy I i II instancji Nadzoru Budowlanego naruszają praworządność i interes prawny H. M. oraz podnoszą biurokratyczne i przewlekłe załatwianie przez organy przedmiotowej sprawy w ramach ich kompetencji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 134 w/w ustawy, Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Korzystając z możliwości jakie stwarza dla Sądu powyższy przepis należało skargę uznać za uzasadnioną, o tyle, iż spowodowało wyeliminowanie z obiegu prawnego nieprawidłowych decyzji.
W ocenie Sądu, niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego zastosowały niewłaściwy przepis Prawa budowlanego nakładając na inwestora obowiązek przedstawienia określonych dokumentów, czym naruszyły rażąco przepis art. 51 ust.1 pkt 2. Prawa budowlanego.
Skład orzekający w niniejszej sprawie nie kwestionuje potrzeby przedłożenia przez inwestora określonych dokumentów, nie może się jednak zgodzić z formą w jakiej to uczyniono i powołaną podstawą prawną.
W art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego mowa jest o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie obowiązku przedstawienia dokumentacji inwentaryzacyjnej czy oceny stanu technicznego wykonanych robót nie jest nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu powyższego przepisu.
Możliwość żądania przez organy nadzoru budowlanego przedłożenia dokumentów uregulowana została w art. 81 c Prawa budowlanego. Na jego podstawie organ administracji budowlanej w drodze postanowienia (dowodowego) może nałożyć obowiązek dostarczenia odpowiednich dokumentów, dokumentów nie w drodze decyzji w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego, który to przepis ma zupełnie inne przeznaczenie.
Forma decyzji w postępowaniu administracyjnym jest zarezerwowana do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, wynika to z brzmienia art. 104 k.p.a. Postanowienie zaś zgodnie z art. 123 § 2 k.p.a., nie rozstrzyga o istocie sprawy lecz dotyczy poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania. W świetle okoliczności rozpoznawanej sprawy chyba nie ma wątpliwości, że nałożenie na inwestora obowiązku przedłożenia określonych dokumentów nie jest rozstrzygnięciem sprawy co do jej istoty i organ powinien mieć tego świadomość.
Nałożenie obowiązku " wykonania określonych czynności", o których jest mowa w art. 51 ust.1 pkt. 2 Prawa budowlanego musi polegać na wskazaniu konkretnych czynności związanych z wykonywanymi robotami budowlanymi np. nałożeniu obowiązku zamurowania otworów okiennych czy zmiany konstrukcji dachu.
Wykonanie tego typu obowiązku, może faktycznie spowodować doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Należy ponadto zwrócić uwagę, że na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego, organ może wydać decyzję tylko jednokrotnie i nakładając w tym trybie obowiązek przedstawienia określonych dokumentów blokuje sobie możliwość rozstrzygnięcia w przyszłości sprawy co do jej istoty w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt.2 Prawa budowlanego, co stanowi przesłankę z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji.
Także w trakcie postępowania nie rozróżniono dwóch okresów rozbudowy (1992 i 1996), należy zauważyć, iż dokonano ich w czasie obowiązywania dwóch różnych uregulowań prawnych. Co do stanu faktycznego podlegającego uregulowaniom Prawa budowlanego z 7 lipca 1994r., to organ I instancji w ogóle nie zajął się trybem postępowania określonym w art. 48 Prawa budowlanego. Tę kwestię próbował wyjaśnić organ odwoławczy, ale wobec rozbudowy budynku w dwóch różnych okresach czasu te kwestie wymagają rozważenia.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt. I sentencji wyroku.
Ponadto na podstawie art. 152 wyżej powołanej ustawy orzeczono jak w pkt. II wyroku, natomiast orzeczenie o kosztach postępowania zapadło w oparciu o art. 200 powyższej ustawy.