Uzasadnienie
W dniu 18 marca 2009 r. A. L. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. znak: [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. znak: [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił m.in. naruszenie prawa procesowego, ponieważ w jego ocenie GINB wskazał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jako tryb odwoławczy, podczas gdy w ocenie skarżącego sprawa była już rozpatrywana dwukrotnie przez ten organ.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że skarżący nie wyczerpał administracyjnego toku instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej zaskarżona decyzja jest decyzją pierwszoinstancyjną zapadłą w toku postępowania o sprawie stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. znak: [...], do której przysługuje wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że złożony przez A. L. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. zainicjował zupełnie nowe postępowanie, tj. postępowanie nadzwyczajne (nieważnościowe) prowadzone w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Od ww. przedmiotu postępowania należy odróżnić pojęcie sprawy administracyjnej, w stosunku do której może toczyć się kilka postępowań. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją. Jak wynika z akt sprawy, w sprawie pozwolenia na budowę stacji paliw w W., gm. T., toczyło się kilka postępowań:
- 1) zwykłe o wydanie pozwolenia na budowę;
- 2) nadzwyczajne w trybie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę;
- 3) nadzwyczajne w trybie stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej decyzję o pozwoleniu na budowę - zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. o umorzeniu postępowania;
- 4) oraz nadzwyczajne w trybie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2007 r., w którym zapadła zaskarżona z dnia [...] lutego 2009 r.
Jak wynika z powyższego w granicach tej samej sprawy dot. pozwolenia na budowę stacji paliw toczyło się kilka postępowań. Wbrew stanowisku skarżącego dwie decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadły nie w jednym i tym samym postępowaniu lecz w dwóch zupełnie innych postępowaniach nieważnościowych.
Należy mieć na względzie, że zgodnie z ogólną zasadą Kodeksu postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 - postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Ponadto zasada dwuinstancyjności postępowania została wyrażona w art. 78 Konstytucji RP, który stanowi, że każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. W art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej dalej k.p.a., został określony tryb zaskarżenia decyzji administracyjnych wydanych w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze. Tryb ten ma zastosowanie do decyzji wydanych w I instancji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który - jak stanowi art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst. jedn. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym - jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego.
A zatem na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 88 ust. 1 Prawa budowlanego od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Jak wynika z akt sprawy, w pouczeniu decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zawarł prawidłowe pouczenie o trybie zaskarżenia decyzji.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Pomimo, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego - działając jako organ I instancji - zawarł prawidłowe pouczenie, iż od jego decyzji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy - skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Skarżący naruszył tym samym przepis art. 52 § 1 p.p.s.a., który wprost stwierdza, iż skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W postanowieniu z dnia 12 września 2006 r., sygn. akt III SA/Lu 287/06 (publ. LexPolonica nr 1801385) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wskazał, że skarżący musi wykorzystać przysługujące mu środki na drodze administracyjnej, zanim uzyska prawo wniesienia skargi do sądu.
Na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn występuje wówczas, gdy niewyczerpane zostały środki zaskarżenia w toku postępowania administracyjnego. Dopiero po wyczerpaniu ww. trybu możliwe jest wniesienia skargi na decyzję do Sądu.
W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.