Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. O. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa wynika, iż J. O. prowadzi gospodarstwo domowe razem z chorą matką. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1275 zł. Matka uzyskuje emeryturę 1450 zł. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 80 m2. Wnioskodawczyni nie wskazała posiadania innego majątku. Posiada około 700 zł. oszczędności. Matka wnioskodawczyni ma 90 lat i wymaga stałej opieki ze względu na stan zdrowia (choroba wieńcowa, trudności w samodzielnym poruszaniu się po złamaniu szyjki kości udowej). Stałe bieżące wydatki strony to: światło około 150 zł., gaz 150 zł. latem i 900 zimą., woda i ścieki 150 zł.
Do wniosku została dołączona kserokopia decyzji z ZUS o waloryzacji emerytury.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową Jadwigi O. uznać należy, iż uzasadnione jest tylko częściowe przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie samodzielnie opłacić zawodowego pełnomocnika. Jednakże zdaniem orzekającego wnioskodawczyni jest w stanie uiścić koszty sądowe, które na obecnym etapie wynoszą 200 zł. wpisu sadowego. W gospodarstwie domowym wnioskodawczyni pozostają dwie osoby, zatem ich dochód należy liczyć łącznie. Wynosi on 2725 zł. i nie jest obciążony żadnymi zobowiązaniami (zajęcie komornicze, spłata kredytu itp.). Wnioskodawczyni też nie ma nikogo na utrzymaniu. Strona jest w stanie zgromadzić oszczędności. W tej sytuacji uznano, że stronę stać na samodzielne poniesienie kosztów sądowych, stąd w tym zakresie wniosek został oddalony.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.