Uzasadnienie
Pismem z dnia 11 czerwca 2011 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 maja 2011 r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych
W złożonym sprzeciwie skarżący podniósł błędne ustalenia w ocenie stanu faktycznego jego sytuacji majątkowej, która wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonym postanowieniu nie pozwala na uiszczenie wpisu sądowego bez znacznego uszczerbku dla niego i żony. Skarżący podniósł, że jest osobą przewlekle chorą wymagająca stałego i kosztownego leczenia. Dodał, że podnoszona w postanowieniu referendarza okoliczność, iż synowie którzy mieszkają razem z nim na posesji partycypują w kosztach związanych z utrzymaniem domu i oficyny nie jest słuszna. Oświadczył, że razem z żoną pokrywają koszty związane ze swoim utrzymaniem, utrzymaniem domu i leczeniem. W ocenie skarżącego w zaistniałej sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej nie można stwierdzić, iż kwota po 1.850,00 złotych z uzyskiwanych emerytur zapewnia w dostatecznym stopniu potrzeby bytowe.
Mając na uwadze, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej jako p.p.s.a) wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to traci moc, Sąd rozpoznając ponownie sprawę, zważył co następuje:
Przepisy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Z treści powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W niniejszej sprawie z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Źródłem utrzymania wnioskodawcy i jego małżonki są dochody uzyskiwane z tytułu emerytur o łącznej wysokości 4.507,20 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada dom o powierzchni 190 m ², oficynę, nieruchomość rolną o powierzchni około 96 arów oraz inne nieruchomości o powierzchni 48,6 m ² w tym komórki, wiaty, zadaszenia. Oświadczył, że innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiada.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca dodał, że jest przewlekle chory, a dożywotnie leczenie farmakologiczne pociąga za sobą znaczne koszty. Oświadczył, że koszty eksploatacyjne budynków są bardzo wysokie oraz że wymagają one kapitalnego remontu. W nadesłanym oświadczeniu z dnia 30 marca 2011 r. wnioskodawca podał, że w domu zamieszkuje razem z nim syn i jego czteroosobowa rodzina. W oficynie o powierzchni 45 m ² zamieszkuje drugi syn z pięcioosobową rodziną.
Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że nie znajduje się on w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że wnioskodawca posiada stały dochód miesięczny uzyskiwany z tytułu emerytur o łącznej wysokości 3.700,00 złotych netto miesięcznie. Wnioskodawca prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe i jak podał w oświadczeniu wraz z nim zamieszkują na terenie nieruchomości dwaj synowie z rodzinami. Stwierdzić zatem należy, że synowie, którzy zamieszkują razem z wnioskodawcą na nieruchomości mają obowiązek pomagać rodzicom, jeśli zachodzi taka potrzeba. Skoro jednak jak oświadczył wnioskodawca sam utrzymuje siebie, żonę oraz dom oraz ponosi koszty związane z zakupem lekarstw oznacza to, że jego sytuacja finansowa jest na tyle dobra, że nie ma potrzeby zwracania się o pomoc do dzieci.
Podkreślić należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym, może ona mieć zastosowanie tylko wobec osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, w szczególności - osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W szczególności prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Skarżący zaś do grona takich osób nie należy posiada bowiem stały i niemały dochód miesięczny. Instytucja ta nie może być natomiast nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca ma zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość uzyskiwanego stałego miesięcznego dochodu.
Przedstawione powyżej okoliczności wskazują zatem, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie jest na tyle trudna by nie był on w stanie z uzyskiwanego dochodu ponieść kosztów postępowania sądowego samodzielnie.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.