Uzasadnienie
Z. R. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 lutego 2023 r. znak DOA.7111.20.2022.DKA, utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody Podlaskiego z 20 stycznia 2023 r. znak: AB-III.7840.8.1.2017.RC(1) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty M. z [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia G. K. (dalej: inwestorowi) pozwolenia na budowę.
Pismem z 21 lipca 2023 r. inwestor poinformował, że w tym samym dniu została zawarta umowa sprzedaży, na podstawie której inwestor wraz z żoną nabyli od skarżącego i jego żony prawo użytkowania wieczystego działki o nr ew. [...] (obr. [...]) oraz prawo własności działek o nr ew. [...] i [...] (obr. [...]). Do pisma dołączono kopię wypisu aktu notarialnego obejmującego ww. umowy. Inwestor wskazał, że w związku z zawarciem ww. umów, skarżący utracił przymiot strony w postępowaniu, a zaskarżony akt nie dotyczy jego interesu prawnego. Wobec tego inwestor wniósł o umorzenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę;
- 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania;
- 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Jak wynika z akt administracyjnych, skarżący wywodził swój interes prawny z przysługującego mu prawa własności nieruchomości położonych na działkach o nr ew. [...] i [...] (obr. [...]). Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682; dalej: p.b.), stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W dacie wniesienia skargi, skarżący nadal był właścicielem ww. nieruchomości, wobec czego w ocenie Sądu przysługiwała mu wówczas legitymacja do wniesienia skargi na zaskarżone postanowienie.
Należy podnieść, że utrata statusu strony postępowania może być wynikiem przejścia praw, z których ten status wynika, na inny podmiot. W razie ustalenia, że wnoszący skargę utracił status strony postępowania postępowanie sądowoadministracyjne powinno toczyć się dalej z udziałem podmiotu, na który przeszło prawo dające przymiot strony. Ten podmiot winien dalej uczestniczyć jako strona w postępowaniu przed sądem administracyjnym. A zatem, w miejsce dotychczasowej strony wchodzi jej następca prawny i jemu przysługuje prawo do popierania lub cofnięcia skargi wniesionej przez jego poprzednika prawnego (zob. wyrok NSA z 27.10.2020 r., II OSK 1697/20, LEX nr 3096253).
Zatem w dacie zbycia prawa własności ww. nieruchomości na rzecz inwestora, skarżący utracił interes prawny, uprawniający go do wniesienia i popierania wniesionej przez niego skargi. Sąd pokreśla, że art. 50 § 1 p.p.s.a. wymaga, aby interes prawny był indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie wymaga potwierdzenie przepisach prawa materialnego. Skoro zatem skarżący przestał być właścicielem nieruchomości, z którą związany był interes prawny do udziału w postępowaniu, w którym został wydany zaskarżony akt, to jego interes prawny do udziału w niniejszym postępowaniu sądowym utracił cechę aktualności.
Prawo skarżącego dające przymiot strony przeszło na skarżącego, który zażądał umorzenia postępowania sądowego. W związku z tym, że następca prawny skarżącego nie popiera wniesionej skargi, obowiązkiem Sądu było umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dalsze prowadzenie postępowania w takiej sytuacji byłoby bowiem działaniem z urzędu, a postępowanie przed sądem administracyjnym ma charakter wyłącznie skargowy.
W tym stanie rzeczy, Sąd postanowił, jak w sentencji.