Uzasadnienie
W dniu 21 maja 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy I. E., w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku wnioskodawczyni wskazała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają z nią rodzice. Podała, że utrzymują się z dochodów w wysokości 4.737,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składają się emerytury rodziców ok. 1.980,00 złotych oraz dochód uzyskiwany przez wnioskodawczynię w tytułu dopłat oraz sprzedaży artykułów rolnych w wysokości 2.750,00 złotych.
Podała, że posiada dom o pow. 100 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 17,60 ha.
Wnioskodawczyni zaznaczyła, że jej matka jest osobą bardzo schorowaną wymagająca opieki.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 28 maja 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- - jakie miesięcznie ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem domu (gaz, opłaty za energię, telefon, wodę, podatek od nieruchomości, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- - orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego, tj. zakup żywności, odzieży, środków chemicznych itp.,
- - jakie ponoszą miesięczne wydatki na leczenie i lekarstwa rodzice z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, należało wskazać wysokość,
- - stanu cywilnego,
- - czy dzieci, które wskazała we wniosku nadesłanym przy piśmie z dnia 21 kwietnia 2012 r. są na jej wyłącznym utrzymaniu oraz jakie ponosi miesięczne koszty związane z ich utrzymaniem,
- - w jakiej wysokości uzyskuje dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej,
- - czy posiada inwentarz żywy, jeśli tak, należało podać jaki oraz jego ilość, a także wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów,
- - ze sprzedaży jakich artykułów uzyskuje dochód i w jakiej wysokości,
- - czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało wskazać markę, rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, koszty ubezpieczenia, przeglądy techniczne, naprawy),
- - czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość, oraz do nadesłania
- - wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z ostatniego miesiąca, jeśli je posiada.
Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonała powyższego zarządzenia.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony.
W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05).
W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 28 maja 2012 r. wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku skarżąca nie wywiązała się, nie nadesłała żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych.
Skarżąca w formularzu PPF podała jedynie ogólnikowe dane dotyczące uzyskiwanych dochodów oraz posiadanego majątkowego.
We wniosku wnioskodawczyni wskazała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają z nią rodzice. Podała, że wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 4.737,00 złotych miesięcznie. Na kwotę ta składają się emerytury rodziców ok. 1.980,00 złotych oraz dochód uzyskiwany przez wnioskodawczynię z tytułu dopłat oraz sprzedaży artykułów rolnych w wysokości 2.750,00 złotych.
Podała, że posiada dom o pow. 100 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 17,60 ha.
Wnioskodawczyni zaznaczyła, że matka jej jest osobą bardzo schorowaną wymagająca opieki.
Skarżąca uchyliła się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Skarżąca przede wszystkim nie wyszczególniła jakie ponosi stałe opłaty związane z utrzymaniem domu i nie podała ich wysokości. Nie podała w jakiej wysokości uzyskuje dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, czy posiada inwentarz żywy, oraz z jakich artykułów rolnych uzyskuje dochód i w jakiej wysokości.
Wnioskodawczyni nie wyjaśniła, czy dzieci, które wykazała we wniosku z dnia 21 kwietnia 2012 r. są na jej wyłącznym utrzymaniu oraz jakie ponosi koszty związane z ich utrzymaniem. Nie wskazała także jakie ponosi miesięczne koszty na bieżące potrzeby życia codziennego oraz jakie ponoszą miesięczne wydatki na leczenie i lekarstwa rodzice z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym.
Ponadto skarżąca nie podała, czy posiada pojazdy mechaniczne oraz oszczędności pieniężne. Wnioskodawczyni nie nadesłała także kserokopii wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z ostatniego miesiąca bądź nie oświadczyła, że takiego konta nie posiada.
Treść żądanych od strony informacji miała na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jej faktycznych możliwości finansowych.
W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawczyni, a w konsekwencji ustalenie, czy jej sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a.
Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05).
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.