Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w skrócie K.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia S.S. utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...]z dnia [...] września 2011 r. nr [...]zwracające wniosek S.S.w sprawie przyznania odszkodowania za niewydanie zezwolenia na budowę na nieruchomości położonej w C.przy ulicy [...], oznaczonej jako działka nr [...].
W uzasadnieniu Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że podstawą prawną zaskarżonego postanowienia Wojewody [...]jest przepis art. 66 § 3 k.p.a.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2008 r. VII SA/Wa 1281/07: Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Niniejszy przepis reguluje sytuację, w której organ administracji publicznej jest nie tylko niewłaściwy w sprawie, ale dodatkowo po przeprowadzonej wykładni przepisów prawa i dokładnym zbadaniu treści podania ustali w sposób jednoznaczny, że sprawa objęta tym podaniem należy do właściwości sądu powszechnego lub ustalenie właściwości jakiegokolwiek organu administracji publicznej nie jest możliwe. W rezultacie, aby zastosować art. 66 § 3 kpa i zwrócić podanie wnoszącemu organ administracji publicznej zobowiązany jest stwierdzić, iż sprawa objęta podaniem jest sprawą w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.
Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm. (dalej kpc), a zatem sprawą ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz do której przepisy kpc stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne) (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 768/06 publ. LEX nr 235525)".
W przedmiotowej sprawie S.S.wystąpił o przyznanie odszkodowania za niewydanie zezwolenia na budowę na nieruchomości położonej w C. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka nr [...]. Kwestia podniesiona w powołanej wyżej korespondencji ma charakter cywilnoprawny, którego zrealizowania można domagać się jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Możliwość uzyskania odszkodowania za niewydanie decyzji w ustawowo określonym terminie przewiduje art. 417 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.
Skoro więc rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie złożonego wniosku należy do wyłącznej kognicji sądów powszechnych, to zasadnym stało się zwrócenie wniosku wnioskodawcom na zasadzie art. 66 § 3 k.p.a.
W skardze skierowanej do Sądu S.S.wyjaśnił, że nabył nieruchomość o powierzchni 2,5 ha chcąc na niej wybudować nowy zakład pracy w miejsce dotychczasowego, który został przejęty pod budowę miejskiego wysypiska śmieci dla miasta C.. W związku z odmową wydania mu pozwolenia na budowę nowego zakładu zwrócił się do Wojewody [...]o odszkodowanie.
Zdanie strony skarżącej organy administracji rządowej uchylają się od odpowiedzialności za niezgodne z prawem działanie, nie wydając mu zezwolenia na budowę. Zdaniem strony jego wniosek o odszkodowanie powinien być rozpoznany merytorycznie przez organ administracyjny, dlatego wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Ministerwo Administracji i Cyfryzacji podtrzymało stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. zwracające wniosek z dnia 7 czerwca 2010 r. S.S. w sprawie przyznania odszkodowania za niewydanie zezwolenia na budowę Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał art. 66 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, ze jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie podania albo, gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Przepis ten reguluje m.in. sytuację, w której organ administracji publicznej po dokładnym zbadaniu treści podania ustali, że nie tylko nie jest właściwy do wszczęcia i rozstrzygnięcia sprawy ale sprawa należy do właściwości sądu powszechnego.
Zatem przyjąć należy, ze organ aby mógł zastosować art. 66 § 3 k.p.a. i zwrócić podanie wnioskodawcy, musi stwierdzić, że sprawa objęta podaniem jest sprawą z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego, prawa pracy, sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych bądź sprawą do której przepisy k.p.c. stosuje się z mocy ustaw szczególnych (por. wyrok WSA z 6 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 768/06 Lex nr 235525).
Na wstępie należy zauważyć, że S.S.wystąpił z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za niewydanie zezwolenia na budowę na nieruchomości położonej w C.przy ulicy [...], oznaczonej jako działka nr [...] również w dniu 9 listopada 2010 r.
Wniosek ten został zwrócony wnioskodawcy postanowieniem Wojewody [...]z dnia [...] maja 2011 r. na podstawie art. 66 § 3 K.p.a., które zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2011 r.
W wyniku zaskarżenia tego postanowienia przez S.S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 10 stycznia 2012r. Sygn akt VII SA/Wa 2166/11 skargę oddalił. Wyrok ten nie zawiera uzasadnienia.
Niniejsza sprawa dotyczy zwrotu innego wniosku z dnia 7 czerwca 2010 r. lecz również dotyczącego odszkodowania za niewydanie zezwolenia na budowę na nieruchomości położonej w C.przy ulicy [...], oznaczonej jako działka nr [...] w której organ na podstawie art. 66 § 3 K.p.a. zwrócił wniosek S.S.
VII SA/Wa 76/12
Przepis ten reguluje sytuację, w której organ administracji publicznej jest nie tylko niewłaściwy w sprawie, ale dodatkowo po przeprowadzonej wykładni przepisów prawa i dokładnym zbadaniu treści podania ustali w sposób jednoznaczny, że sprawa objęta tym podaniem należy do właściwości sądu powszechnego lub ustalenie właściwości jakiegokolwiek organu administracji publicznej nie jest możliwe. W rezultacie, aby zastosować art. 66 § 3 kpa i zwrócić podanie wnoszącemu organ administracji publicznej zobowiązany jest stwierdzić, iż sprawa objęta podaniem jest sprawą w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm. (dalej kpc), a zatem sprawą ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz do której przepisy kpc stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne) (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 768/06 publ. LEX nr 235525)".
W przedmiotowej sprawie S.S.wystąpił o przyznanie odszkodowania za niewydanie zezwolenia na budowę na nieruchomości położonej w C. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka nr [...]. Kwestia podniesiona w powołanej wyżej korespondencji ma charakter cywilnoprawny, którego zrealizowania można domagać się jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym. Możliwość uzyskania odszkodowania za niewydanie decyzji w ustawowo określonym terminie przewiduje art. 417 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.
Skoro więc rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie objętych w/w wnioskami S.S. należy do wyłącznej kognicji sądów powszechnych, to zasadnym stało się zwrócenie również i tego wniosku S.S. z dnia 7 czerwca 2010 r. na zasadzie art. 66 § 3 k.p.a.
Przedstawiając powyższe należy zaznaczyć, że w sprawach, w których właściwy jest sąd powszechny nie może się toczyć nadzorcze postępowanie administracyjne.
Orzekanie przez organ administracji publicznej w sprawie zastrzeżonej dla właściwości sądów powszechnych stanowiłoby naruszenie art. 2 § 1 ustawy - Kodeks postępowania cywilnego.
Reasumując, skargę S.S. na postanowienie Ministra SWiA z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...]z dnia [...] września 2011 r. nr [...], należy uznać za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalić.