Uzasadnienie
VIISA/Wa 78/10
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżących, uchylił decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] w całości i umorzył postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wojewódzki wskazał, że kwestią sporną jest inwestycja obejmująca budowę bramy wraz z fragmentem ogrodzenia na terenie działek nr ewid. [...] i [...], kolidująca z ulicą [...]. Inwestycja ta została zrealizowana na podstawie zgłoszenia E.G. z dnia [...], na które to zgłoszenie organ nie wniósł sprzeciwu. Zawiadomieniem z dnia 1 kwietnia 2003 roku Burmistrz Miasta i Gminy P. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie likwidacji bramy i fragmentu ogrodzenia. Jak wskazał dalej organ wojewódzki, zgodnie z wówczas obowiązującym prawem budowlanym, starosta mógł powierzyć gminom w drodze porozumienia prowadzenie spraw z zakresu swej właściwości jako organ architektoniczno – budowlany, przy czym na mocy art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku zmieniającej prawo budowlane, tego rodzaju porozumienia z gminami wygasały 31 grudnia 2003 roku. Jednakże w niniejszej sprawie postępowanie dotyczące likwidacji obiektów budowlanych nie należało i nie należy do kompetencji starosty, a zatem nie mógł on prowadzenia tej sprawy powierzyć gminie.
Sprawy takie wg. prawa budowlanego należą do powiatowych inspektorów nadzoru budowlanego i tylko ten organ winien był zajmować się przedmiotową kwestią. Tak więc – jak stwierdził Wojewoda – organ I instancji słusznie umorzył postępowanie prowadzone w zakresie likwidacji bramy, bowiem w ogóle nie powinno ono być prowadzone przed tym organem i jako błędnie wszczęte, organ ten zobligowany był je umorzyć. Jednakże ta decyzja umarzająca nie może ostać się w obrocie prawnym z uwagi na błędne określenie jej adresatów, a właściwie pominięcie wszystkich stron z wyjątkiem skarżących, co powoduje naruszenie zasady zapewnienia wszystkim stronom czynnego udziału w sprawie na wszystkich jej etapach. Dlatego też organ wojewódzki uchylił decyzję I instancji i umorzył postępowanie organu I instancji jako bezprzedmiotowe.
Odnosząc się do zarzutu skarżących organ wojewódzki podkreślił, że choć niezrozumiałe jest działanie organu I instancji, to w sytuacji, gdy organ gminy nie uznał się za właściwy, powinien był niezwłocznie przekazać wniosek skarżących do organu właściwego w trybie art. 65 kpa.
Skargę sądową na powyższą decyzję wnieśli B., W. i P. N., domagając się jej uchylenia. Skarżący zarzucili, że Wojewoda rozpoznając odwołanie skoncentrował się wyłącznie na kwestii działań możliwych do podjęcia przez nadzór budowlany, pomimo, ze Burmistrz organem takiego nadzoru nie jest. Nadto Wojewoda orzekając w niniejszej sprawie dotyczącej nadzoru budowlanego, działał jako organ niewłaściwy, bo takich kompetencji nie ma. W sumie wiec oba organy orzekały poza swoja właściwością co przesądza o wadliwości skarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
WSA zważył co następuje
Ocena działalności organów administracji publicznej przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli zgodności tych działań z przepisami prawa materialnego i przepisami kodeksu postępowania administracyjnego co oznacza badanie czy organ administracji orzekający w sprawie, nie naruszał przepisów w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygający. Tylko bowiem w takim przypadku orzeczenie administracyjne może być wyeliminowane z obrotu prawnego.
Przedmiotowa skarga nie podlega uwzględnieniu, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Nie można zgodzić się z zarzutem, że Wojewoda orzekał poza swoją kompetencją, bowiem jest on organem II instancji względem starosty w hierarchii organów administracyjno – budowlanych (art. 82 pr. bud.)
Bezspornym jest, ze sprawa dotyczy zakresu kompetencyjnego organów nadzoru budowlanego, zaś postępowanie wszczął z urzędu Burmistrz Miasta i Gminy P., który istotnie w ramach dopuszczalnych wówczas porozumień z gminą, mógłby wykonywać powierzone zadania przez starostę jako organ architektoniczno – budowlany, gdyby sprawa należała do zakresu działania takiego organu. Skoro jednak sprawa z uwagi na swój zakres nie należała do kompetencji tego organu, to nie mógł być upoważniony do jej prowadzenia Burmistrz.
Jak trafnie wskazał Wojewoda wniosek skarżących (bo złożyli oni w tej kwestii wniosek) powinien był zostać niezwłocznie przekazany do organu właściwego stosownie do art. 65 kpa. Skoro jednak wszczęte zostało z urzędu postępowanie przez organ do którego kompetencji ono nie należało (postępowanie w zakresie likwidacji bramy z fragmentem ogrodzenia winno być prowadzone przez organ nadzoru budowlanego), to organ ten zobowiązany był do jego umorzenia.
Jak wskazał organ odwoławczy decyzja I instancji o umorzeniu postępowania nie mogła się ostać w obrocie prawnym z uwagi na niepełny krąg adresatów tego rozstrzygnięcia, co naruszyło podstawową zasadę zapewnienia wszystkim stronom czynnego udziału na wszystkich etapach postępowania. Stąd też nastąpiło uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania przed I instancją, nie mającą kompetencji w tym zakresie.
Zaskarżona decyzja została wydana w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, który wprowadza wyjątek od zasady obowiązku rozstrzygnięcia istoty sprawy, pozwalając organowi odwoławczemu na ograniczenie się tylko do wyeliminowania decyzji I instancji. Ograniczenie to wypływa z kryterium bezprzedmiotowości, które występuje
m. in. gdy brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem I instancji. Umorzenie postępowania przed I instancją to ostateczne zamkniecie sprawy, będącej przedmiotem postępowania, w tym przypadku błędnie wszczętego przez organ nie posiadający w swojej właściwości przedmiotowego zakresu spraw. Organ odwoławczy orzekający na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uwzględnił przy tożsamości podmiotowej możliwość rozszerzenia rozstrzygnięcia ze względu na wadliwe pominięcie przez organ I instancji podmiotów, które mają w sprawie interes prawny (art. 136 kpa)
Reasumując postępowanie wszczęte przez organ nie mający umocowania do orzekania w określonym zakresie podlegało umorzeniu, a skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30 grudnia 2002 roku ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. 153, poz. 1270).