Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek B. P. i J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia zawodowego pełnomocnika.
Z treści złożonego wniosku oraz nadesłanych wyjaśnień wynika, iż B. P. i J. P. wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe. Wnioskodawcy utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 2 646 zł. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 65 m2 oraz budynek gospodarczy z 1962 r. Wnioskodawcy wskazali, że są osobami schorowanymi. B. P. ma trudności w poruszaniu się i wykonywaniu codziennych czynności z uwagi na choroby kręgosłupa, biodra, zwyrodnienia stawów i ciśnienia tętniczego. J. P. przebył zawał serca, chorobę nowotworową, choruje na cukrzycę i jaskrę.
Wydatki związane z bieżącym utrzymaniem (opał, opłaty, prąd, gaz, ubezpieczenie, żywność, telefon i in.) to wydatek miesięczny jednej emerytury. Druga emerytura przeznaczana jest na wydatki związane z leczeniem. Dodali, że ich dom wymaga remontu. B. P. zaznaczyła, że posiadają około 700 zł. oszczędności.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.
Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawczyni wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawców uznać należy, iż uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku i zwolnienie od części kosztów tj. wpisu sądowego w wysokości 500 zł. oraz ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść tych wydatków. Dwuosobowa rodzina utrzymuje się z emerytur w wysokości 2 646 zł. netto, co daje 1 323 zł w przeliczeniu na jedną osobę. Wnioskodawcy wskazali, że są osobami schorowanymi, stąd znaczna część dochodów przeznaczana jest na leki i leczenie. Są to wydatki konieczne. W tej sytuacji opłacenie wpisu sądowego, czy też zawodowego pełnomocnika, może wpłynąć na pogorszenie się sytuacji życiowej.
Jednocześnie uznano, że stronę stać na poniesienie pozostałych kosztów sądowych, które mogą pojawić się w sprawie na późniejszych etapach postępowania. Koszty te, jeżeli się w sprawie pojawią, będą odległe w czasie (mogą pojawić się za kilka miesięcy), stąd strona będzie mogła się do ich poniesienia odpowiednio wcześnie przygotować. Do wydatków tych można zaliczyć opłatę za sporządzenie uzasadnienia wyroku (jeżeli uzasadnienie nie będzie sporządzane z urzędu) - 100 zł. i wpis od skargi kasacyjnej - 250 zł. Wydatki te, zwłaszcza biorąc pod uwagę okoliczność, że strona posiada 700 zł. oszczędności, są w zasięgu finansowym wnioskodawców. Z tego względu wniosek w pozostałym zakresie (tj. pozostałych kosztów sadowych) oddalono.
W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.