Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] po rozpatrzeniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] września 2015 r., dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...].
Z akt sprawy wynikało, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. odmówiło wszczęcia na wniosek [...], postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2014r, nr [...] wydanej na rzecz [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu marki [...] o numerze nadwozia [...] o wyróżniku rejestracyjnym [...].
Wnioskodawca [...] kwestionował przedstawioną przez [...] fakturę VAT zakupu przedmiotowego ciągnika podnosząc, że wystawiona została przez [...], która nie była właścicielką ciągnika w związku z czym nie mogła skutecznie sprzedać go [...]. We wniosku o wszczęcie postępowania wskazywał, że jest wyłącznym właścicielem przedmiotowego pojazdu. Wyjaśniał, że dniu [...] czerwca 2014 r. zawarta została między [...]a [...]umowa sprzedaży ww. pojazdu, co zostało potwierdzone fakturą VAT. Termin płatności został określony na 25 czerwca 2014 r. W treści tej faktury, nie zamieszczono zastrzeżenia w rozumieniu art. 589 k.c., że do chwili całkowitej zapłaty ceny towar pozostaje własnością sprzedawcy. [...] bezskutecznie wezwał [...] do zapłaty powyższej kwoty, a następnie pismem z dnia 21 października 2014 r. odstąpił od umowy sprzedaży. Zdaniem [...]z uwagi na brak zapłaty kwoty wynikającej z umowy sprzedaży nigdy nie została właścicielem przedmiotowego pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że własność przedmiotu sprzedaży przechodzi na kupującego zasadniczo już w chwili zawarcia umowy sprzedaży, niezależnie od tego, czy uiści on później cenę, czy nie. Pojazd posiadający indywidualny numer nadwozia i wyróżnik rejestracyjny jest w ocenie Kolegium rzeczą określoną co do tożsamości, a co za tym idzie mimo braku odbioru rzeczy i zapłaty ceny sprzedaży właścicielem w dniu 11 czerwca 2014 r. stała się [...]. Dlatego też Kolegium uznało, iż w dniu złożenia wniosku o rejestrację pojazdu tj. w dniu 2 lipca 2014 r. [...]nie był właścicielem ww. pojazdu, a co za tym idzie nie był stroną postępowania rejestracyjnego. Uznało zatem, że [...]nie posiada regulowanego przepisami prawa własnego interes prawny dającego prawo żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]z dnia [...] lipca 2014 r. o nr [...].
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, zainicjowanego wnioskiem [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia 11 września 2015 r. podtrzymując wcześniejsze stanowisko i podkreślając, iż w dniu złożenia wniosku o rejestrację pojazdu [...]nie był właścicielem ww. pojazdu, a co za tym idzie nie był stroną postępowania rejestracyjnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł [...]zarzucając naruszenie art. 28 k.p.a., poprzez uznanie, iż skarżący nie jest stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego, podczas gdy skarżący z uwagi na fakt, iż jego interesu prawnego dotyczyłyby skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji, jest stroną niniejszego postępowania administracyjnego, a także naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. art. 7, 8, 9 i 15 k.p.a.
W uzasadnieniu podniósł, iż krąg uczestników postępowania biorących udział w postępowaniu zwykłym nie zawsze musi pokryć się z podmiotami biorącymi udział w postępowaniach nadzwyczajnych (o stwierdzenie nieważności decyzji i o wznowienie postępowania. Bez znaczenia dla uznania (lub nie uznania) skarżącego za stronę niniejszego postępowania, jest ustalenie, czy był on stroną postępowania w momencie złożenia wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu. Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności jest bowiem każdy czyjego interesu lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.
Skarżący wskazał, że skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji niewątpliwie będą dotyczyć jego interesu prawnego oraz faktycznego. Jest on bowiem właścicielem przedmiotowego pojazdu, a zatem na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji był uprawniony do złożenia wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu. Z faktu, iż J. S. nigdy nie był uprawniony do złożenia takiego wniosku, skarżący wywodzi istnienie regulowanego przepisami prawa interesu prawnego dającego mu prawo do żądania wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.
W skardze podniesiono również, że organ nie może kwestionować zasadności oraz prawidłowości przedłożonego przez skarżącego oświadczenia o odstąpieniu od umowy sprzedaży zawartej z [...]z dnia [...] października 2014 r. Odstąpienie to zostało złożone prawidłowo, czego nie kwestionowała także [...]i organ powinien uznać je za skuteczne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie i podtrzymało wcześniej prezentowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga jest nieuzasadniona.
Zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, zaś w myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest jedynie pod względem zgodności z prawem.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmawiające wszczęcia na wniosek skarżącego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]wydanej na rzecz [...]w przedmiocie rejestracji pojazdu marki [...]o numerze nadwozia [...] o wyróżniku rejestracyjnym [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zbadało przymiot strony skarżącej w świetle art. 28 k.p.a. dochodząc do wniosku, że skarżący nie posiada legitymacji procesowej do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]. Sąd podziela w tym zakresie ocenę dokonaną przez organ.
Definicję strony postępowania zawiera art. 28 k.p.a. zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie jednoznacznie przyjęto, że interes prawny będąc kategorią prawa materialnego, musi znajdować podstawę w normach prawa administracyjnego, stosowanych w danej sprawie.
W doktrynie wyrażono także pogląd, iż normą będącą źródłem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. mogą być również przepisy prawa cywilnego, jak również procesowego (por. uchwałę składu 5 sędziów z dnia 26 listopada 2001 r., OPK 19/01, wyrok NSA z dnia 16.02.2010r, II OSK 378/09).
Niemniej jednak przepis prawa, na który powołuje się osoba żądająca uznania jej za stronę w postępowaniu administracyjnym, musi mieć bezpośredni związek z rozstrzygnięciem organu, w tym znaczeniu, że wpływa ono na jej prawnie chronioną sferę praw i obowiązków.
Status strony wynikać musi z przepisu prawa materialnego, ustanawiającego prawa i obowiązki po stronie podmiotu, a nie normy odwołującej się do czynności prawnych pomiędzy podmiotami. Istotą interesu prawnego jest jego bezpośredni związek z konkretną normą prawa materialnego, co oznacza, iż istnieje przepis prawa, który można wskazać jako podstawę i z której podmiot legitymujący się interesem może wywodzić swoje racje.
W niniejszej sprawie kwestionowana decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]została wydana na podstawie art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012r, poz. 1137).
Z ww. przepisu wynika, że rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu. Rejestracji dokonuje Starosta na wniosek właściciela.
Jako dowód własności został przez [...]do wniosku o zarejestrowanie ciągnika rolniczego [...] dołączony dokument w postaci faktury VAT nr [...]z dnia [...] czerwca 2014 r. wystawionej przez firmę [...]z której wynika, że [...]kupił przedmiotowy ciągnik za wskazaną kwotę.
Do wniosku o zarejestrowanie ciągnika rolniczego [...] zostało też dołączone oświadczenie firmy [...]z dnia 25 czerwca 2014r z którego wynika, że firma jest autoryzowanym dealerem firmy [...] Spółka z o.o. w [...] upoważnionym do sprzedaży ciągników rolniczych [...].
Przedstawiona Faktura VAT jest dowodem wystarczającym i świadczącym o własności pojazdu, co wynika wprost z § 4 ust 1 pkt. 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz. U. 2014.1522 ze zm).
Dokumenty stanowiące podstawę rejestracji nie były sfałszowane, a oświadczenie skarżącego o odstąpieniu od umowy sprzedaży z dnia [...] października 2014r zostało złożone już po zawarciu umowy sprzedaży przez [...]z [...].
Skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w przedmiocie rejestracji pojazdu podnosi, że jest właścicielem przedmiotowego ciągnika lecz nie przedstawia żadnego dowodu własności np. prawomocnego orzeczenia sądu rozstrzygającego o prawie własności pojazdu, a z akt sprawy nie wynika aby wystąpił do sądu powszechnego z wnioskiem o takie rozstrzygnięcie.
Tym samym skarżący nie wskazał przepisu prawa materialnego z którego wynikałby jego interes prawny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] trafnie uznało, że nie jest rzeczą organu rozstrzyganie o kwestiach cywilnoprawnych, w tym o zasadności odstąpienia od umowy z dnia [...] października 2014 r.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt. I OSK 1415/10 wskazał, że organy administracji publicznej nie są powołane do rozstrzygania kwestii cywilnoprawnych. Do takich kwestii należy zaliczyć spór o własność pojazdu.
Z żadnego przepisu ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wynika, aby stroną postępowania o rejestrację pojazdu był ktokolwiek inny niż "właściciel składający wniosek o rejestrację".
W ocenie Sądu prawidłowo organ w niniejszej sprawie uznał, że skarżący ma jedynie interes faktyczny, może bowiem być zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa materialnego z których wynika jego własny interes prawny dający prawo do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego.
Należy również podkreślić, iż w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]. wydanej na rzecz [...]w przedmiocie rejestracji pojazdu zostało z urzędu wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji, które zakończyło się decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015r o odmowie stwierdzenia nieważności badanej decyzji.
Prawidłowe rozstrzygnięcie organu i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)