Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., Nr [...] znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 158 § 1 oraz 156 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, późn 1071 z późn zm.), art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.) po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2006 r. znak: [...], która zmieniła decyzję Starosty S. z dnia [...] maja 2003 r. znak: [...] stwierdził nieważność w.w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2006 r.
W uzasadnieniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że Starosta S. decyzją administracyjną z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...] udzielił Sokołowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w S. pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowo-usługowego przy ul. [...] i [...] w S. pod warunkiem, iż w terminie do dnia 31 lipca 2005 r. zostanie zapewniony osobom niepełnosprawnym dostępu na kondygnację użytkowe przedmiotowego pawilonu.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. zmienił w.w decyzję Starosty S. z dnia [...] maja 2003 r. znak: [...] poprzez wykreślenie zapisu "pod warunkiem wykonania w terminie do 31 lipca 2005 r. następujących robót budowlanych" i dodatnie zapisu "pod warunkiem wykonania w terminie do 30 września 2006 r. następujących robót budowlanych".
Decyzją z dnia [...] października 2006 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. ponownie zmienił decyzję z dnia [...] maja 2003 r. znak: [...]. Zmiana polegała na wykreślenie zapisu "pod warunkiem wykonania w terminie do 30 września 2006 r. następujących robót budowlanych" i dodatnie zapisu "pod warunkiem wykonania w terminie do 31 sierpnia 2007 r. następujących robót budowlanych".
Sygn. akt VII SA/Wa 802/11 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego badając zgodność z prawem w.w. decyzji administracyjnej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. sierpnia 2005 r. znak: [...] wskazał, że [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. po raz kolejny nie wykonała obowiązku nałożonego na nią decyzją o pozwoleniu na użytkowanie pawilonu handlowo - usługowego. W ocenie organu czynności podjęte przez Spółdzielnie zmierzają do uchylenia się od nałożonego na nią obowiązku.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał ponadto, że przepis art. 59 ust 2 ustawy Prawo budowlane umożliwia uzależnienie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego od wykonania w oznaczonym terminie określonych robót budowlanych. Warunek ten jest warunkiem zawieszającym.
W razie niewykonania w terminie wskazanych w decyzji robót pozwolenie na użytkowanie wygasa i powinna być wydana decyzja na podstawie art. 162 § 1 pkt. 2 K.p.a. stwierdzająca wygaśniecie pozwolenia na użytkowanie. W tym stanie rzeczy zdaniem organu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nie miał prawa zastosować art. 155 K.p.a. i zmienić treść decyzji Starosty S. z dnia [...] maja 2003 r. znak: [...].
Przepis art. 155 K.p.a. może zostać zastosowany tylko po spełnieniu przesłanek w nim wymienionych, czyli po pierwsze, gdy przepis prawa nie sprzeciwia się zmianie decyzji. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepisem, który stoi na przeszkodzie zmiany przedmiotowej decyzji jest art. 162 §1 pkt. 2 K.p.a.
Przepis ten określa kiedy decyzja administracyjna wygasła. Skoro przepis ten ma zastosowanie do decyzji, która miałaby zostać zmieniona to w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ winien orzec jej wygaśniecie, a nie rozstrzygnąć o jej zmianie na podstawie art. 155.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie została spełniona również druga przesłanka art. 155 K.p.a. wskazująca, iż za zmianą decyzji musi przemawiać interes społeczny lub słuszny interes strony. Naruszenie art. 155 zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego miało charakter rażący powodujący nieważność kontrolowanej decyzji.
Odwołanie złożyła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w S.
W uzasadnieniu podniosła m. in, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie przyjął, że przedłużenie terminu wykonania obowiązku wykonania robót budowlanych jest rażącym naruszeniem prawa.
Podniosła również, że decyzja organu I instancji skierowana została do osoby nie będącej stroną w sprawie, bowiem w dniu 2 maja 2008 r. powstała Wspólnota Pawilonu Usługowo - Handlowego w S. przy ul. [...], utworzona przez właścicieli lokali użytkowych w tym pawilonie, która pozbawiła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. zarządu pawilonem.
Prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnej Starosty S. z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...], udzielającej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w S. pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowo-usługowego przy ul. [...] i [...] w S. przeszły w tej sytuacji na Wspólnotę Pawilonu Usługowo - Handlowego w S. przy ul. [...], a zatem również obowiązki wynikające z kontrolowanej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2006 r. znak: znak: [...] zmieniającej w.w decyzję Starosty S. z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...] poprzez zmianę terminu wykonania robót budowlanych, przeszły na Wspólnotę Pawilonu Usługowo -Handlowego w S. przy ul. [...].
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr. [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2011 r. stwierdzającą nieważności decyzji administracyjnej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] października 2006 r. znak: [...] podzielając stanowisko wyrażone przez organ I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. podnosząc, że użytkowanie pawilonu handlowo-usługowego przy ul. [...] i [...] w S. przejęła Wspólnota Pawilonu Usługowo - Handlowego, która zgodnie z art. 61 ustawy Prawo budowlane utrzymuje i użytkuje ten obiekt. Winna ona być również adresatem decyzji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. jak i decyzję poprzedzającą [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r., bowiem naruszają one zasady postępowania administracyjnego.
Inwestor [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. podniósł w odwołaniu zarzut, że decyzja z dnia [...] listopada 2010 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została skierowana do Spółdzielni, która utraciła status strony w sprawie, a także wskazał, iż w postępowaniu winna brać udział Wspólnota Pawilonu Usługowo-Handlowego w S., która powstała w dniu 2 maja 2008 r.
W postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności organ powinien ustalić krąg podmiotów mających interes prawny na dzień wydania decyzji w tym postępowaniu, w szczególności, gdy w miejsce inwestora wstąpił inny podmiot, dla którego wynikają z decyzji o pozwoleniu na użytkowanie prawa i obowiązki.
Organ odwoławczy winien mieć na uwadze, że o ile rzeczywiście w dniu 2 maja 2008 r. powstała Wspólnota Pawilonu Usługowo-Handlowego w S., która przejęła zarząd i użytkowanie przedmiotowego pawilonu to winna ona brać udział w postępowaniu o stwierdzenie nieważności w charakterze strony tego postępowania.
Natomiast sytuacja w której podmiot legitymowany nie bierze udziału w postępowaniu stwarza podstawy do wystąpienia przez ten podmiot z wnioskiem o wznowienia postępowania wobec wystąpienia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 okt 4 K.p.a. tj. stron nie brała udziału w postępowaniu bez swej winy.
Wobec stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organy prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego należało uchylić zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą.
Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi niezależnie od tego czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy.
Jak wyżej wskazano uchylenie decyzji w tym przypadku nastąpiło wobec stwierdzenia przesłanki do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt. 4 K.p.a.
Do uchylenia decyzji wobec zaistnienia tej przesłanki nie ma znaczenia, że zgodnie z art. 147 K.p.a. wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 K.p.a. następuje tylko na żądanie strony.
Odnosząc się do merytorycznego rozstrzygnięcia organów stwierdzić należy, że przeprowadziły one właściwą analizę sytuacji prawnej jaka powstaje w przypadku, niezastosowania się przez adresata do nałożonych w trybie art. 59 ust 2 ustawy Prawo budowlane obowiązków.
Należy mieć bowiem na uwadze, że zmiany w trybie art. 155 K.p.a. można dokonać jedynie wobec decyzji ostatecznej będącej w obrocie prawnym.
Organ stosownie do regulacji art. 59 ust 2 Prawa budowlanego może określić w pozwoleniu na użytkowanie warunki użytkowania tego obiektu albo uzależnić jego użytkowanie od wykonania, w oznaczonym terminie, określonych robót budowlanych. Warunki użytkowania obiektu określone w pozwoleniu na użytkowanie wiążą stronę, w sytuacji gdy strona ich nie spełni, właściwy organ nadzoru budowlanego, który wydał pozwolenie na użytkowanie, stwierdza jego wygaśniecie na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. Podobnie, niewykonanie robót budowlanych oznaczonych w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w terminie w niej określonym, od czego uzależniona jest możliwość korzystania z obiektu, zobowiązuje organ, który wydał tę decyzję, do stwierdza jej wygaśnięcia na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. - tak również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 30 grudnia 2009 r. sygn. II SA/Go 849/09 oraz podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 22 września 2010 r. sygn. II SA/Po 17/10. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt. 2 k.p.a ma charakter deklatoratoryjny od chwili, gdy wystąpiły przesłanki będące podstawą wygaśnięcia.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zadaniem organu będzie ustalenie właściwego kręgu stron.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak wyroku na podstawie art. 145 § 1 ust 1 a i b i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).