Uzasadnienie
Przedmiotem skargi H. A. jest postanowienie [...] o Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (w skrócie "[...] WINB") z [...] lutego 2020r. nr [...], stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wydane w następujących okolicznościach.
Decyzją z [...] grudnia 2019r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 49 b ust. 1, art. 52, art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019r., poz. 1186 ze zm.) nakazał H.A. dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego o wymiarze rzutu 2,06 m x 2,99 m, znajdującego się na terenie działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...] i [...] położonymi w [...], gmina [...]. W decyzji zawarto pouczenie o możliwości jej zaskarżenia do [...] WINB za pośrednictwem organu I instancji, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.
H. A. pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...] stycznia 2020r., wniosła odwołanie od ww. decyzji.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] lutego 2020r., na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018r., poz. 2096 ze zm., dalej k.pa.), po zapoznaniu się z ww. odwołaniem, stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że warunkiem skuteczności czynności procesowej odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jego wniesienia. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność zaskarżonej decyzji. Obowiązek ścisłego przestrzegania terminów w postępowaniu odwoławczym, wynika z potrzeby zapewnienia pewności i trwałości stosunków w obszarze regulowanym przez prawo administracyjne.
Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
Jak wynika z akt sprawy, decyzja PINB w [...] z [...] grudnia 2019r. nr [...] adresowana do skarżącej została jej skutecznie doręczona w dniu [...] grudnia 2019r. (własnoręczny podpis skarżącej i data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej zaskarżone rozstrzygnięcie). W końcowej części decyzji skarżąca została prawidłowo pouczona o trybie i terminie wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania wynosił 14 dni i upłynął w dniu [...] stycznia 2020r. (dzień powszedni). Skarżąca złożyła odwołanie od powołanego rozstrzygnięcia za pośrednictwem [...] w dniu [...] stycznia 2020r. (co potwierdza data stempla pocztowego na kopercie, w której przesłano ww. odwołanie).
W przedmiotowej sprawie wniesienie powyższego odwołania przez skarżącą nastąpiło z opóźnieniem, czyli już po upływie 14 – dniowego terminu do jego wniesienia. Tym samym odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
H. A. wniosła na opisane wyżej postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu opisała swoje problemy życiowe i zdrowotne na tle decyzji nakazującej rozbiórkę jednego z kilku obiektów znajdujących się na jej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie.
Dodatkowo wskazał, że przytoczone przez H. A. w skardze sygnatury akt: [...] oraz [...] dotyczą odrębnych postępowań, które prowadzone były przez organ wojewódzki.
Natomiast z treści przedmiotowej skargi wynika, że skarżąca wniosła o poddanie kontroli sądowej postanowienia [...] WINB z [...] lutego 2020r. nr [...], dlatego też organ nie udzielił odpowiedzi na skargę na postanowienia wydane w innych sprawach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2020r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] grudnia 2019r. nr [...], nakazującej skarżącej dokonanie rozbiórki budynku gospodarczego o określonych parametrach, znajdującego na dz. nr ew. [...] i [...] w [...], gmina [...].
Badając zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, Sąd uznał, iż orzeczenie to prawa nie narusza.
Postanowienie będące przedmiotem skargi, zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przytoczony przepis został zastosowany przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącej od decyzji organu powiatowego z [...] grudnia 2019r. nr [...].
Organ II instancji uznał, iż odwołanie to zostało wniesione z uchybieniem terminu. Sąd z taką oceną - w okolicznościach faktycznych sprawy - w pełni się zgadza i nie dopatrzył się, aby doszło do nieprawidłowości, które winny skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
Przepis art. 134 k.p.a. obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego, polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz, czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Wniesienie środka zaskarżenia po terminie, zobowiązuje organ do wydania postanowienia stwierdzającego ten fakt, na podstawie art. 134 k.p.a. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie odwołania nie jest możliwe, prowadziłoby bowiem do wydania orzeczenia dotkniętego wadą nieważności.
Wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, jakim jest stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zostało poprzedzone bezspornymi ustaleniami, co do prawidłowości doręczenia stronie orzeczenia wydanego w I instancji, od którego środek zaskarżenia został wniesiony oraz ustaleniami, co do daty wniesienia tego środka zaskarżenia.
Z akt sprawy wynika, że decyzja PINB z dnia [...] grudnia 2019r. znak: [...] została skutecznie doręczona skarżącej (wraz z innymi decyzjami) w dniu [...] grudnia 2019r. Taka data widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma. Fakt ten nie był również kwestionowany przez skarżącą. Zatem czternastodniowy termin do złożenia odwołania od ww. decyzji upłynął z dniem [...] stycznia 2020r. (czwartek). Tymczasem, odwołanie od powyższej decyzji skarżąca wysłała za pośrednictwem [...] w dniu [...] stycznia 2020r., czyli z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Należy podkreślić, że kwestionowana w odwołaniu decyzja organu pierwszej instancji zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości, terminie i sposobie wniesienia odwołania. Pouczenie to wskazywało, iż odwołanie należy skierować do organu odwoławczego, za pośrednictwem organu pierwszej instancji, w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.
Na marginesie sprawy wskazać można, iż strona, która uchybiła terminowi do dokonania określonej czynności, mogła złożyć w organie administracji wniosek o przywrócenie terminu do jej dokonania, co wynika z art. 58 i 59 k.p.a.
Analiza treści odwołania skarżącej nie pozwalała na stwierdzenie, że wnioskuje ona także o przywrócenie terminu, nie zawierała bowiem żadnej informacji wskazującej na świadomość uchybienia terminu. Również opisane okoliczności dotyczące sytuacji życiowej skarżącej, a przede wszystkim stanu zdrowia na poparcie którego załączyła kartę leczenia szpitalnego nie wskazują aby można potraktować je jako taki wniosek. Nie są to informacje, które wskazywałyby na niemożność wniesienia odwołania od ww. decyzji w ustawowym terminie. Jak wynika z karty leczenia szpitalnego wnioskodawczyni przebywała na leczeniu od [...] listopada 2019r. do [...] grudnia 2019r. - zatem nie w czasie biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu powiatowego z [...] grudnia 2019r.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy przeprowadził właściwą ocenę sprawy, prawidłowo zinterpretował i zastosował przywołane regulacje prawne, orzekając o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Jak wyżej wskazano, na organie odwoławczym ciążył obowiązek wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania w każdym przypadku, gdy takie uchybienie miało miejsce. Prawidłowo ustalono datę, w której organ doręczył stronie decyzję wydaną w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia w tym zakresie. Uchybienie terminu nie podlega żadnym ocenom, ani stopniowaniu skali naruszenia. Nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania takiego postanowienia (wyroki WSA w Łodzi z 19 listopada 2020r. sygn. akt III SA/Łd 699/20, sygn.. akt IV SA/Wa 2948/19 z 13 października 2020r, sygn. akt II SA/Bk 573/20 z 29 września 2020r, sygn. akt III SA/Wa 10/20 z 27 kwietnia 2020r.).
W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego był zobowiązany stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu powiatowego.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że podniesione okoliczności nie miały znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Z treści skargi nie wynika, że opisywane problemy rodzinne i zdrowotne skarżącej miały bezpośredni i decydujący wpływ na datę w której fatycznie wysłano pocztą odwołanie.
Na koniec wskazać należy, że kontrola sądowa dotyczyła wyłącznie zaskarżonego postanowienia nr [...]. Kontrolując postanowienie w odniesieniu do jego przedmiotowej treści, Sąd stwierdził, że wydane zostało zgodnie z prawem. Nie podlegała ocenie Sądu merytoryczna treść decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] grudnia 2019r. nr [...], a jedynie to czy [...] WINB zasadnie stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przedmiotem oceny w tym postępowaniu, nie były również inne rozstrzygnięcia o których zbiorczo wskazuje się w skardze. Zarówno z akt sprawy, jak i z odpowiedzi na skargę wynika, że dotyczą one odrębnych postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego obu instancji.
Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.