Uzasadnienie
J. C. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W treści wniosku oświadczyła, że pozostaje obecnie na czasowym utrzymaniu matki (która jest na emeryturze), bowiem dysponuje bardzo skromnymi dochodami. Wskazała, że jest zatrudniona na 1/8 etatu, podejmuje też prace dorywcze, z których dochód przeznacza na własne utrzymanie oraz na opłaty za telewizję i internet (ok. 120 zł) i opłaty za telefon (ok. 160 zł). J. C. oświadczyła, że dochody z tytułu zatrudnienia wynoszą 200 zł miesięcznie, wskazała, że nie zna wysokości emerytury matki.
Pismem z dnia 16 lutego 2018 r. zobowiązano skarżącą do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku, na które to pismo skarżąca nie udzieliła odpowiedzi.
Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy odmówił przyznania J. C. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, iż wobec nieudzielenia przez skarżącą odpowiedzi na ww. wezwanie nie jest możliwe bezsporne ustalenie jej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych.
J. C. w dniu 5 lipca 2018 r. złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2018 r., wydane w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wraz z zażaleniem skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje:
Zauważyć przede wszystkim trzeba, że kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy traktować jako wniosek o zmianę postanowienia z 5 kwietnia 2018 r. w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.), który to przepis stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Podkreślić również trzeba, że z treści art. 246 ustawy wynika jednoznacznie, że strona występująca z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy powinna udowodnić, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Strona powinna zatem poprzez rzetelne i wiarygodne przedstawienie wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji finansowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów, wykazać, że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu.
To samo odnosi się również do kolejnego wniosku o przyznanie prawo pomocy. Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione, na co wskazuje treść art. 165 p.p.s.a., musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy – stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. Wniosek taki może być uwzględniony tylko, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności, które stanowiły podstawę wcześniejszego orzeczenia wydanego w przedmiocie prawa pomocy, a więc wówczas, gdy nastąpiło istotne pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawcy. Kwestie te winny być wykazane przez stronę w tak samo rzetelnym stopniu, jak w przypadku pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia kolejnego złożonego przez J. C. wniosku o przyznanie prawa pomocy, na podstawie złożonego przez skarżącą oświadczenia nie jest bowiem możliwe bezsporne ustalenie jej sytuacji rodzinnej i finansowej.
W treści złożonego w dniu 5 lipca 2018 r. wniosku skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych nieruchomości, wskazała, że w kwietniu 2018 r. rozpoczęła nową pracę. Obecnie pracuje na umowę zlecenie, otrzymuje wynagrodzenie w wysokości około 500 zł miesięcznie. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżąca wymieniła: opłaty za telewizję i internet - ok. 120 zł, za telefon - ok. 160 zł, ubezpieczenie – ok. 60 zł, bilet miesięczny – 100 zł.
Zauważyć trzeba, że w poprzednim wniosku J. C. wskazywała, że z uwagi na niewielkie dochody pozostaje na utrzymaniu matki, jednocześnie oświadczyła wówczas w złożonym formularzu, że nie zna wysokości emerytury matki (skarżąca nie odpowiedziała też na zawarte w piśmie z 16 lutego 2018 r. wezwanie do udokumentowania wysokości emerytury matki).
W aktualnie rozpoznawanym wniosku J. C. nie wymieniła żadnych osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, przy czym skarżąca nie zmieniła miejsca zamieszkania.
Jednocześnie zauważyć trzeba, że w świetle oświadczenia skarżącej zawartego w złożonym w dniu 5 lipca 2018 r. wniosku, po opłaceniu wymienionych przez skarżącą wydatków na wyżywienie, odzież, leki i inne potrzeby życia codziennego pozostawałaby J. C. kwota 60 zł miesięcznie.
Warto też zwrócić uwagę, że J. C. nie wymieniła w złożonym wniosku żadnych wydatków związanych z utrzymaniem lokalu, w którym mieszka.
Wszystkie te okoliczności mogą zatem wskazywać, że J. C. w dalszym ciągu zamieszkuje i prowadzi wspólnie z matką gospodarstwo domowe.
W ocenie referendarza sądowego zachodzą zatem wątpliwości co do rzetelności złożonego przez skarżącą oświadczenia. Podobnie jak w przypadku pierwotnego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, J. C. nie przedstawiła w sposób pełny i wyczerpujący swojej sytuacji finansowej.
Jednocześnie uznano za niezasadne wzywanie skarżącej, w trybie art. 255 ustawy, do uzupełnienia złożonego w dniu 5 lipca 2018 r. wniosku. Zauważyć bowiem trzeba, że po otrzymaniu pisma z dnia 16 lutego 2018 r. wzywającego do uzupełnienia poprzedniego wniosku (na które skarżąca nie udzieliła odpowiedzi), a także odpisu postanowienia referendarza sądowego z dnia 5 kwietnia 2018 r., J. C. winna mieć świadomość konieczności rzetelnego, dokładnego i przekonującego przedstawiania informacji na temat swojej sytuacji rodzinnej i finansowej.
Podkreślenia wymaga, że to w interesie osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy leży szczegółowe i wiarygodne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich okoliczności mających znaczenie dla ustalenia jej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych.
Udzielone przez skarżącą informacje nie mogą być natomiast postrzegane jako rzetelne, przekonujące i przedstawiające w sposób wyczerpujący jej sytuację finansową.
J. C. nie wykazała zatem żadnych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę postanowienia z dnia 5 kwietnia 2018 r.
Podkreślić trzeba, że skoro na skutek przedstawiania przez J. C. ogólnikowych i niepełnych informacji nie jest możliwe ustalenie jej sytuacji finansowej, zarówno poprzedniej, jak i aktualnej, nie można zatem stwierdzić, czy od czasu złożenia pierwotnego wniosku nastąpiło istotne pogorszenie sytuacji finansowej skarżącej.
W takiej sytuacji brak jest więc podstaw do zmiany postanowienia z 5 kwietnia 2018 r., którym odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 165 oraz art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.