Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2003 r., działając na podstawie art. 81c Prawa budowlanego, nałożył na A. S. oraz F. S. obowiązek przedstawienia:
- 1) aktualnej ekspertyzy stanu technicznego budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie nieruchomości przy ul. I. w W.;
- 2) aktualnej opinii kominiarskiej w terminie 3 miesięcy od dnia w którym postanowienie stanie się ostateczne.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż na skutek wniosku F. S. o wydanie opinii w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego w wyniku których stwierdzono, że budynek został wybudowany w 1936 r. i znajduje się w złym stanie technicznym. Dotyczy to zwłaszcza części przewodów dymowych i wentylacyjnych, które ze względu na ich niedrożność stwarzają zagrożenie dla zdrowia i życia osób przebywających w budynku.
Nadto ustalono, iż kominy budynku są w niedostatecznym stanie technicznym, a na zewnętrznych otynkowanych ścianach budynku stwierdzono poziome i pionowe rysy.
Sporządzenie ekspertyzy stanu technicznego obiektu jest konieczne, a obowiązek jej dostarczenia został nałożony na współwłaścicieli nieruchomości.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., po rozpatrzeniu zażalenia F. S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy podkreślił, iż zadaniem organu I instancji jest wnikliwe zbadanie i załatwienie sprawy co do jej istoty.
W sytuacji, gdy materiał dowodowy nie jest wystarczający do wydania właściwego rozstrzygnięcia, organ ma możliwość zastosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie organ prawidłowo uznał za niezbędne ustalenie czy przedmiotowy obiekt może być dalej użytkowany, a także jakie zastosować profesjonalne rozwiązania techniczne, które mogłyby zapobiec zagrożeniu życia i zdrowia ludzi przebywających w przedmiotowym budynku.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł F. S. podnosząc, iż nieruchomość przy ul. I. w W. zasiedlona jest przez lokatorów na podstawie decyzji administracyjnych i umów najmu według przepisów "starego" prawa lokalowego. Z dniem [...] listopada 1980 r. przedmiotowa nieruchomość przejęta została w zarząd i administrację państwową na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] września 1980 r. i to Urząd, zdaniem skarżącego, jest zobowiązany do dokumentowania stanu technicznego nieruchomości, w tym dostarczenia niezbędnych świadectw i ekspertyz.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarga jest niezasadna, a zaskarżone postanowienie w żadnym stopniu nie narusza prawa zarówno materialnego jak i kodeksu postępowania administracyjnego.
Przede wszystkim podkreślić należy, iż nałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej nie jest merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy w rozumieniu art. 104 kpa, jest uzupełnieniem materiału dowodowego. Zastosowany przez organy art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego wskazuje na trzy kategorie przesłanek nałożenia obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Dotyczą one uzasadnionych wątpliwości organu co do:
- 1) jakości wyrobów budowlanych lub
- 2) jakości wykonywanych robót budowlanych bądź
- 3) stanu technicznego obiektu budowlanego.
Organ wydając kontrolowane postanowienie powołał się na ostatnie z wymienionych przesłanek wskazując na zły stan techniczny budynku zwłaszcza przewodów dymowych i wentylacyjnych, zagrażający życiu i zdrowiu osób przebywających w przedmiotowym obiekcie budowlanym.
W tej sytuacji należy uznać, iż ustalony przez organ I instancji stan faktyczny całkowicie uzasadniał zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Nie jest przy tym istotna kwestia zawinienia ani związek przyczynowy pomiędzy działaniem podmiotów, na których obowiązek ten jest nakładany, a wystąpieniem stanu faktycznego stanowiącego przesłankę wydania postanowienia przez organ nadzoru budowlanego. W orzecznictwie administracyjnym przyjęty została także pogląd, iż stany faktyczne wyczerpujące normę art. 81c ust. 2 Praw budowlanego mogą nastąpić z przyczyn leżących po stronie osób trzecich lub z powodu siły wyższej (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6.12.2000 r. sygn. akt II SA/Gd 2016/98, niepubl.).
Krąg podmiotów, które mogą zostać obciążone obowiązkiem o którym mowa w art. 81c ust. 2 został wymieniony w art. 81c ust. 1 i zawiera: uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę budynku. Wobec faktu, iż postępowanie organów nadzoru budowlanego nie było związane z prowadzeniem procesu budowlanego, z kręgu tych podmiotów wykluczeni są uczestnicy procesu budowlanego, a co za tym idzie organ może obowiązkiem dostarczenia ekspertyz i ocen technicznych obciążyć właściciela nieruchomości, na której znajduje się obiekt.
Nie może jednak tracić z pola widzenia, iż wybór podmiotu obciążonego nie został pozostawiony pełnej dowolności i winien zostać rzetelnie uzasadniony, zwłaszcza w sytuacji gdy budynek znajduje się w zarządzie innego podmiotu niż właściciele, którzy nim faktycznie nie władają.
Analizując zaskarżone postanowienie nie można pominąć milczeniem faktu, iż zapadło ono po 3,5 roku od rozstrzygnięcia organu I instancji. Tymczasem organ odwoławczy pomimo obowiązku ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, z naruszeniem zasad o których mowa w art. 7 i 77 kpa nie poczynił żadnych własnych, aktualnych ustaleń co do stanu technicznego budynku.
Brak takich ustaleń pozbawia Sąd możliwości merytorycznej weryfikacji zaskarżonego aktu, bowiem upływ czasu i następujące w tym okresie ewentualne pogorszenie stanu technicznego budynku może czynić bezprzedmiotowym obowiązek sporządzeni ekspertyzy o określonym w postanowieniu I instancji zakresie.
Z tych względów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy poczyni własne, rzetelne ustalenia stanu faktycznego, które poprzedzą rozpatrzenie zażalenia F. S..
Mając powyższe na uwadze należało jak na wstępie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).