Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa – utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2006 r., którym odmówiono wydania na wniosek Przemysłu [...] S.A. z siedzibą w W., z akt sprawy dotyczących decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej H. i J. M. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, przy adaptacji istniejącej części pomieszczeń sklepu przemysłowego na aptekę ogólnodostępną zlokalizowanej na działce nr [...] we wsi [...] gm. [...] – uwierzytelnionych kopii dokumentów.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 73 § 1 kpa umożliwia stronom i zobowiązuje jednocześnie organ do udostępnienia akt, umożliwienia sporządzenia notatek i odpisów. Strona może również żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Ponadto organ stwierdził, iż pełnomocnik wnoszącej o wydanie uwierzytelnionych kopii z akt sprawy spółki Przemysł [...] S.A. z siedzibą w W. nie wykazał ważnego interesu, który uzasadniałby wydanie spółce przez organ administracji publicznej uwierzytelnionych kopii tych dokumentów. Pełnomocnik spółki - co wynika z akt sprawy - miała natomiast możliwość przeglądania akt i sporządzania z nich notatek i odpisów. Organ odwoławczy stwierdził również, że żądane dokumenty nie stanowią rozstrzygnięć administracyjnych wydawanych w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym i w związku z tym nie stanowią ewentualnego dowodu rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewodę [...], czy Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w prowadzonych postępowaniach.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006 r. złożyła spółka akcyjna Przemysł [...] z siedzibą w W. wnosząc, o uchylenie tego postanowienia jako bezzasadnego w świetle przepisów art. 73 § 2 kpa i art. 7 kpa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga Przemysłu [...] S.A. z siedzibą w W. jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006 r. oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] stycznia 2006 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. wydane zostały z naruszeniem art. 73 § 2 kpa oraz art. 9 kpa.
Zgodnie z art. 73 § 1 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2).
Zauważyć trzeba, iż wymieniony przepis wprost mówi o prawie strony do przeglądania akt sprawy, sporządzania z akt notatek i odpisów oraz "o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony" – uwierzytelnienia sporządzonych przez stronę odpisów lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało, że treść przepisu art. 73 kpa w sposób jednoznaczny wskazuje, że zarówno uprawnienie do przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów, jak i żądanie uwierzytelnienia sporządzonych odpisów z akt sprawy lub wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, przysługuje stronie, pod określonymi warunkami. Oznacza to, że strona żądając wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy ma obowiązek wykazać swój ważny interes, a więc wskazać do czego potrzebne jej są żądane dokumenty, co zamierza nimi udowodnić i w jakim postępowaniu. Organ zaś rozpatrując takie żądanie dokonuje własnej oceny, czy w danej sprawie ze względu na okoliczności prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony istnieje uzasadniony ważny interes strony (zob. np. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z dnia 1 października 2003 r. II SA/Wr 1271/2001 niepubl.).
Ważnym interesem strony, o którym mowa w art. 73 § 2 kpa może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych tak dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie jak i w celu wykorzystania ich w innych postępowaniach prawnych lub w celu przedłożenia innemu organowi (zob. np. wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 23 stycznia 1998 r. I SA/Łd 770/96 Lex nr 31771).
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż strona skarżąca w dniu 25 stycznia 2006 r. złożyła wniosek o sporządzenie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy dotyczących decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. We wniosku tym skarżąca wymieniła jedynie dokumenty, o których sporządzenie uwierzytelnionych odpisów wnosiła i stwierdziła, że ma "prawo, gwarantowane przepisami do posiadania wszelkich istotnych dokumentów w sprawie, poświadczonych urzędowo". Nie wskazała do czego potrzebne jej są żądane dokumenty, co zamierza nimi udowodnić i w jakim postępowaniu. Niewątpliwie nie wykazała więc "ważnego interesu", który zobowiązywałby organ administracji publicznej do wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Jednakże już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 14 lutego 2006 r. strona skarżąca zdaniem Sądu wykazała swój ważny interes. We wniosku tym stwierdziła bowiem m.in., że pomiędzy nią, a Gminną Spółdzielnią [...] toczą się postępowania cywilne, w których mogą mieć istotne znaczenie dokumenty, o których sporządzenie i wydanie uwierzytelnionych odpisów spółka wnosi.
Spółka wskazała także sądy przed którymi toczą się wymienione postępowania oraz wskazała przedmioty prowadzonych postępowań. Stwierdzić więc trzeba, że skarżąca we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wykazała "ważny interes", który zobowiązywał organ administracji publicznej do wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów.
Zauważyć należy, iż w sytuacji gdy organ powziął jakąkolwiek wątpliwość co do zasadności wniosku strony skarżącej, to winien był sprawdzić "ważny interes" wnioskującego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się bowiem, iż zanim organ odmówi wydania dokumentów, powinien sprawdzić uprawnienie wnioskującego, tj. winien m.in. zapytać go do czego potrzebne są mu żądane dokumenty. Odmawiając zaś wydania tych dokumentów organ winien wykazać, że dokumenty nie są potrzebne wnioskodawcy.
W przedmiotowej sprawie organ II instancji przed wydaniem swego rozstrzygnięcia - pomimo zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentacji strony skarżącej odnoszącej się do toczących się postępowań cywilnych - nie podjął żadnych działań w celu szczegółowego wyjaśnienia do czego strona wnioskująca będzie potrzebowała dokumentów, o których uwierzytelnienie i wydanie wnosiła. A uzasadniając swe rozstrzygnięcie nie wykazał, że dokumenty te nie są wnioskodawcy potrzebne. Odnosząc się do argumentu ewentualnego wykorzystywania przedmiotowych dokumentów w innych postępowaniach sądowych, czy administracyjnych organ stwierdził jedynie, iż żądane dokumenty nie stanowią rozstrzygnięć administracyjnych wydawanych w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym i w związku z tym nie stanowią ewentualnego dowodu rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewodę [...], czy Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w prowadzonych postępowaniach, a wnioskodawca nie wskazał w jakim charakterze i w jakim celu dokumenty te miałyby być wykorzystane w innych postępowaniach.
Zgodnie z art. 73 kpa strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Stwierdzić trzeba, iż treść powołanego przepisu wprost wskazuje, że możliwość uzyskania tych odpisów ograniczona została jedynie ważnym interesem strony, nie została zaś ograniczona charakterem dokumentów, o których uwierzytelnienie i wydanie strona wnosi. Dlatego też za zupełnie chybioną należy uznać argumentację organu, iż "żądane dokumenty nie stanowią rozstrzygnięć administracyjnych wydawanych w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym i w związku z tym nie stanowią ewentualnego dowodu".
Mając powyższe na względzie uznać należy, że zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006 r. oraz poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] stycznia 2006 r. wydane zostały z naruszeniem art. 73 kpa i art. 9 kpa, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z poźn. zm.) Sąd orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku.
Na mocy art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z poźn. zm.) orzeczono jak w pkt II. wyroku.