Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. znak [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 149 § 3, art. 150 § 1 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. G. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] sierpnia 2010 r. nr [...], którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta K. z [...] lipca 2010r. (wnoszącą sprzeciw wobec zamiaru instalacji zbiornika na ciekły azot typu VT31 na nieruchomości położonej w K., przy ul. G.) i umorzono postępowanie w tej sprawie - odmówił wznowienia postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podaniem z 16 października 2010 r. J. G. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] sierpnia 2010 r., umarzającą postępowanie administracyjne prowadzone w trybie zgłoszeniowym na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Organ podkreślił, że w postępowaniu tym nie ustala się kręgu stron postępowania, nie zawiadamia się o jego wszczęciu. J. G. w badanej sprawie nie była uznana za stronę postępowania zgłoszeniowego, bowiem wyklucza to przepis art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Wojewoda [...] stwierdził, iż wniosek o wznowienie postępowania złożył zatem podmiot, który nie posiada prawa strony, co zobowiązuje go do wydania decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, na podstawie art. 149 § 3 kpa.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania J. G. od w/w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010r. wystąpiła J. G., która podniosła, iż jest właścicielką posesji sąsiadującej ze spornym obiektem i nie brała udziału w postępowaniu zakończonym w/w decyzją. Wnioskodawczyni wskazała, że o powyższym rozstrzygnięciu organu wojewódzkiego dowiedziała się w dniu 30 września 2010r., wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do organu w dniu 19 października 2010r., a zatem został wniesiony z zachowaniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 kpa.
GINB podkreślił, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania obejmuje dwa etapy. Pierwszym jest tzw. etap wstępny, w trakcie którego organ bada wyłącznie kwestie formalnej dopuszczalności prowadzenia postępowania wznowieniowego, tj. czy żądanie pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego do żądania wznowienia; czy zachowano termin do złożenia żądania i czy wnoszący żądanie wskazał przesłankę wznowienia. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że decyzja o odmowie wznowienia postępowania wydana na podstawie art. 149 § 3 kpa w przypadku, gdy wskazywaną podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) nie może opierać się na ocenie, że wnoszący podanie nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W takim bowiem przypadku ustalenie istnienia podmiotowej przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania łączy się z ustaleniem istnienia podstawy wznowienia, a ta kwestia podlega badaniu po wznowieniu postępowania, w drugiej fazie postępowania wznowieniowego.
Tym samym, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przeprowadzenie przez organ wojewódzki postępowania wyjaśniającego w zakresie posiadania przez odwołującą się przymiotu strony, przed wznowieniem postępowania w trybie art. 149 § 1 kpa, stanowi uchybienie procesowe mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...] wniosła [...] Sp. z o.o., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 ust. 2 kpa, polegające na uchyleniu decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy brak było ku temu jakichkolwiek podstaw.
Zdaniem strony skarżącej Wojewoda [...] słusznie odmówił wznowienia postępowania, na wniosek J. G., w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. [...] Sp. z o.o. podniosła, że J. G. składająca wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa nie jest stroną w sprawie, w związku z tym wydanie przez organ I instancji decyzji o odmowie postępowania było prawidłowe.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki sąd administracyjny ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jego wydania.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zauważyć trzeba, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania można podzielić na dwie fazy. Złożenie podania o wznowienie wszczyna postępowanie wstępne, w którym organ zobowiązany jest zbadać, czy wniosek taki oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa i w art. 145a kpa, czy wniosek został złożony przez podmiot będący stroną w sprawie oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. W przypadku ustalenia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 kpa i w art. 145a kpa, bądź nie został zachowany termin do jego złożenia - organ administracji na podstawie art. 149 § 3 kpa (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) wydaje decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (wówczas rozpoczyna się drugi etap postępowania, który można nazwać właściwym).
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. jest prawidłowa, bowiem organ I instancji odmawiając J. G. wznowienia postępowania z uwagi na brak przymiotu strony naruszył przepisy postępowania w sposób mogący mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Jak już wskazano, organ, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania w pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania ma prawo badać - oprócz dopuszczalności wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych - tylko kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 kpa. Nie może natomiast na tym etapie postępowania oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez wnioskodawcę faktycznie wystąpiły, tę kwestię organ może rozważać dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa).
Zauważyć w tym miejscu trzeba, że w przypadku powołania we wniosku o wznowienie postępowania jako przesłanki wznowienia okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) ocena, czy powołana podstawa wznowienia rzeczywiście zaistniała będzie polegała na badaniu przez organ, czy podmiotowi składającemu podanie faktycznie przysługiwał przymiot strony w zakończonym postępowaniu i czy nie brał on udziału w postępowaniu bez własnej winy. Dlatego też organ, do którego wpływa takie podanie o wznowienie postępowania nie może na etapie wstępnym badania dopuszczalności wniosku oceniać, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, oznaczałoby to bowiem dokonywanie oceny przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, a to jest niedopuszczalne.
Stwierdzenie bowiem, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postępowania z art. 149 § 1 kpa i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 kpa.
W przypadku gdy wskazywaną przez składającego podanie podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 kpa, decyzja o odmowie wznowienia postępowania (wydana na podstawie art. 149 § 3 kpa) nie może zatem opierać się na ocenie, że wnoszący podanie nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Zdecydowanie przedwczesną była więc próba przesądzenia przez Wojewodę [...] już na etapie badania dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania, iż J. G. nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Prawidłowa jest zatem decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r., uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r. i przekazująca sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.