Uzasadnienie
Prezydent [...]postanowieniem nr [...]z dnia [...]września 2004 r., działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie pozwolenia na rozbudowę budynków położonych przy ul. [...]w [...], w tym budynku kotłowni nr [...] (dz. nr ew. [...]w obrębie [...]), do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż po wystąpieniu do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wydanie postanowienia w sprawie rozbiórki budynków przy ul. [...] w [...], organ konserwatorski postanowieniem z dnia [...]grudnia 2003 r. nr [...]uzgodnił projekt organizacyjno-technologiczny, zalecając jednocześnie odtworzenie budynku Kotłowni nr [...] z zachowaniem jej obrysu, bryły, faktury, koloru, artykulacji i charakteru architektonicznego.
Delegatura Biura Naczelnego Architekta wystąpiła do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o sprecyzowanie stanowiska w sprawie możliwości rozbiórki.
Jednocześnie organ podkreślił, iż od 1992 r. toczy się przed Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków postępowanie w sprawie wpisu do rejestru zabytków przedmiotowych budynków.
Organ konserwatorski wystąpił do Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków o wydanie opinii merytorycznej w sprawie.
Mając powyższe na uwadze oraz znaczne zainteresowanie –apele mieszkańców [...]oraz środowisk akademickich o zachowanie zespołu architektury przemysłowej, jakim są zabudowania Elektrociepłowni [...]– organ postanowił zawiesić postępowanie w sprawie pozwolenia na rozbiórkę.
Wojewoda [...]postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r., po rozpatrzeniu zażalenia [...]Sp. z o.o., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W ocenie organu odwoławczego zawieszenie postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa było uzasadnione, albowiem wydanie przez organ I instancji decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbiórkę uzależnione jest od zajęcia przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków stanowiska odnośnie wpisania przedmiotowych obiektów do rejestru zabytków lub objęcie ich ochroną konserwatorską.
Stanowisko organu konserwatorskiego wyrażone w postanowieniu nr [...]z dnia [...]grudnia 2003 r. było nieprecyzyjne, zaś z pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...]października 2004 r. wynika, iż budynek kotłowni [...] na terenie Elektrociepłowni [...]w [...]jest obiektem posiadającym wszelkie cechy zabytku i z tego względu powinien być zachowany i objęty ochroną konserwatorską.
Skargę na postanowienie organu II instancji wniosła [...]Sp. z o.o. w [...], zarzucając mu naruszenie:
- – art. 97 § 1 pkt 4 kpa, gdyż pomiędzy postępowaniem w sprawie rozbiórki a postępowaniem o wpis do rejestru zabytków nie istnieje związek przyczynowy uzasadniający zawieszenie postępowania rozbiórkowego;
- – art. 36 kpa w związku z art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez nieuzasadnione utrzymywanie stanu zawisłości sprawy, podczas gdy po upływie zakreślonego w art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego terminu, powinno nastąpić podjęcie zawieszonego postępowania.
Skarga zarzuca nadto, iż w osnowie postanowienia organu I instancji nie wskazano jakie rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jest wymagane przed wydaniem pozwolenia na rozbiórkę.
Nadto organ pismem z dnia [...]marca 2003 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wydanie opinii w sprawie planowanej rozbiórki. Wojewódzki Konserwator Zabytków nie wyraził opinii w przewidzianym ustawowo terminie, co zgodnie z art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego należy uznać za niezgłoszenie zastrzeżeń.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna, a postanowienia organów obu instancji zapadły z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Stosownie do powołanego wyżej art. 97 § 1 pkt 4 kpa, organ zawiesza postępowanie (obligatoryjnie), gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Należy przy tym podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 21.09.2001 r. (sygn. akt I SA 2314/00), a cytowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż dyspozycja art. 97 § 1 pkt 4 kpa wyczerpuje sytuacje w której bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne.
Zgodzić się trzeba z zarzutami skargi, iż ani organ I instancji, który nawet przedmiotu zagadnienia wstępnego nie określił w swoim rozstrzygnięciu, ani organ odwoławczy związku tego nie wykazali i należycie nie uzasadnili.
Zgodnie z brzmieniem art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanych postanowień, w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów nie wpisanych do rejestru zabytków, a objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, który swoje stanowisko zobowiązany jest zająć w terminie 30 dni od dnia doręczenia mu wniosku. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych (ust. 4 art. 39 Prawa budowlanego).
Wniosek "[...]S.A" o pozwolenie na rozbiórkę sześciu budynków położonych w [...]przy ul. [...] wpłynął do organu w dniu [...].02.2003 r.
Organ I instancji w dniu [...].03.2003 r. zwrócił się pismem do [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z prośbą o wydanie odpowiedniego postanowienia w oparciu o art. 106 kpa w związku z art. 39 Prawa budowlanego. Pismo powyższe organ konserwatorski otrzymał w dniu [...].03.2003 r.
Nie ulega wątpliwości, iż w przepisowym ustawowo terminie Wojewódzki Konserwator Zabytków nie wyraził swojej opinii w drodze postanowienia, na które stronom służyłoby zażalenie. Dopiero w dniu [...].12.2003 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał postanowienie nr [...], które uzgadniało pozytywnie projekt organizacyjno-technologiczny robót rozbiórkowych objętych wnioskiem o pozwolenie na rozbiórkę.
Mimo wypełnienia dyspozycji art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego i braku zastrzeżeń organu konserwatorskiego wyrażonych w postanowieniu z dnia [...].12.2003 r., Prezydent [...]zawiesza postępowanie rozbiórkowe do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie, nie wskazując jednak jakiego rozstrzygnięcia oczekuje i w jakim związku pozostawać ma ono z postępowaniem w sprawie pozwolenia na rozbiórkę.
Z pewnością rozstrzygnięciem takim, wbrew stanowisku organów obu instancji, nie było toczące się od 1992 r. postępowanie o wpis do rejestru zabytków przedmiotowych obiektów. Zasadnie skarga podnosi, iż zależności tej nie dopatrzył się nawet Wojewódzki Konserwator Zabytków toczący postępowanie o wpis do rejestru, a jednocześnie nie zgłaszający zastrzeżeń do przedłożonego projektu prac rozbiórkowych i w końcu projekt tych robót uzgadniający pozytywnie.
Reasumując należy podkreślić, iż organy z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa nie wykazały istnienia związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę, a toczącym się postępowaniem o wpis do rejestru zabytków, które to postępowanie w ocenie organu odwoławczego miałoby rozstrzygać zagadnienie wstępne.
Należy przy tym zwrócić uwagę, iż zawieszenie postępowania przez organ I instancji z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa obligowało organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Brak jakichkolwiek przesłanek, w świetle art. 39 ust. 3 i 4 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., do przyjęcia, iż w dniu wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania istniało zagadnienie wstępne (uzgodnienie konserwatorskie) od rozstrzygnięcia którego zależne było postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę.
Wobec ujawnionych wad polegających na naruszeniu przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy – tj. art. 97 § 1 pkt 4 kpa przez organ I instancji oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta [...]z dnia [...]września 2004 r. nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Rozstrzygnięcie w pkt II i III wyroku oparto na brzmieniu art. 152 i 200 cytowanej ustawy.