Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. K. Z. uzyskał warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w zabudowie siedliskowej oraz niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach nr ew. [...] i [...] na ulicy W. w W. Inwestor w dniu 28 listopada 2003 r. złożył wniosek do Urzędu Miasta [...] Biuro Naczelnego Architekta Miasta Delegatura w Dzielnicy [...] o pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego na wyżej wskazanych działkach.
Organ ten pismem z dnia 4 grudnia 2003 r. wezwał K.Z. do usunięcia w terminie 7 - dni braków w złożonym wniosku poprzez uzupełnienie:
- - złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie wpisania dokumentu, z którego wynika tytuł prawny - - adresu inwestora, przedmiotu i adresu inwestycji
- - złożenie decyzji ó warunkach zabudowy, bądź aktualnego wypisu z planu miejscowego
- - kompletu projektu budowlanego
Pismo zostało doręczone na adres wnioskodawcy w dniu 11 grudnia 2002 r. a odbiór potwierdziła żona inwestora.
Następnie organ postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. wydanym w oparciu o art. 35 ust 3 Prawa budowlanego nałożył na K.Z.
obowiązek usunięcia nieprawidłowości w złożonym wniosku o wydanie pozwolenia na budowę poprzez:
- - dokonanie adaptacji załączonego projektu powtarzalnego przez osobę posiadającą uprawnienia
- - uzupełnienie projektów zbiornika na nieczystości płynne
- - dostarczenie warunków technicznych przyłączenia budynku do miejskiej sieci energetycznej
Postanowienie zostało doręczone na adres wnioskodawcy w dniu 19 grudnia 2003 r. a z adnotacji doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynikało ze odebrał je dorosły domownik.
W odpowiedzi na to postanowienie K.Z. zwrócił się do organu w dniu 23 stycznia 2004 r. (data wpływu pisma do siedziby organu) o przedłużenie terminu usunięcia nieprawidłowości w przedłożonych do wniosku dokumentach z uwagi na niemożność usunięcia ich w wyznaczonym przez organ terminie.
Następnie Prezydent [...] na podstawie art. 35 ust 3 Prawa budowlanego wydał decyzję odmawiająca zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany nie spełniał wymogów określonych w art. 35 ust 1 Prawa budowlanego. Dlatego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r. nałożono na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości. Pomimo upływu terminu wnioskodawca nie uzupełnił braków co skutkowało wydaniem decyzji odmownej.
Decyzja ta została wysłana na adres wnioskodawcy i doręczona w dniu 30 stycznia 2003 r., jak wynikało z adnotacji poczty żonie adresata A.S.
K.Z. w dniu 26 marca 2004 r. (data wpływu) złożył do Wojewody [...] wniosek o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. i przywrócenie terminu uzupełnienia wniosku dotyczącego zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego.
W uzasadnieniu pisma wskazał, że w okresie od 15 grudnia 2003 r. do 31 stycznia 2004 r. przebywał za granicą i nie mógł w wyznaczonym terminie uzupełnić wniosku.
Pismo Prezydenta w tej sprawie z dnia 14 grudnia 2003 r. zostało odebrane przez sąsiadkę, która powiadomiła go o korespondencji w styczniu i przesłała pocztą kurierską do Australii gdzie wówczas przebywał.
Mimo, że w dniu 20 grudnia 2003 r. napisał wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia dokumentów to w dniu [...] stycznia 2004 r. została wydana decyzja odmawiająca udzielenia pozwolenia na budowę.
Skarżący podniósł, że ze względu na odległość i częste przemieszczanie się, jak również z powodu nieobecności sąsiadki w okresie wigilijno — noworocznym nie był w stanie powziąć wiadomości o przesłanej mu korespondencji urzędowej.
Po rozpatrzeniu tych wniosków Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. na podstawie art. 134 kpa i 59 § 2 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w przedmiotowej inwestycji.
W uzasadnieniu wskazał, że z daty stempla pocztowego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że decyzja odmawiająca udzielenia pozwolenia na budowę została doręczoną skarżącemu w dniu 30 stycznia 2004 r. a odbiór pokwitowała żona skarżącego A. S. Natomiast odwołanie od tej decyzji datowane jest na dzień 23 marca 2004 r. (data wpływu 26 marca 2004 r.). Zatem przekroczenie 14 dniowego terminu na odwołanie jest ewidentne.
Poza tym organ wskazał,że przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie jest możliwe. Przepis art. 58 kpa reguluje warunki jakie muszą być spełnione by właściwy organ mógł przywrócić termin, w tym przypadku do uzupełnienia wniosku o pozwolenie na budowę.
W ocenie organu inwestor nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło nie z jego winy. W odwołaniu skarżący podniósł,że pismo z dnia 4 grudnia 2003 r. wzywające do usunięcia braków zostało odebrane przez sąsiadkę, która z uwagi na jej nieobecność w domu w okresie wigilijno -noworocznym powiadomiła skarżącego przebywającego w Australii z opóźnieniem. Tymczasem jak zauważył organ ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma wynika, że w dniu 11 grudnia 2003 r. odebrała je żona wnioskodawcy. Ponadto wniesienie prośby o przywrócenie terminu jest datowane na dzień 20 stycznia 2004 r. (do organu I instancji wpłynęło 23 stycznia 2004 r.) a więc po upływie 7 dni przysługujących na wniesienie prośby o przywrócenie terminu.
Dodatkowo organ podniósł, że do dnia rozpatrywania wniosku brak było dopełnienia czynności dla których określony był termin.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie złożył K.Z. W skardze podkreślił, że oboje z żoną przebywali poza miejscem zamieszkania. Na dowód tego załączył bilety lotnicze i kserokopie paszportu z którego wynikało, że w tym czasie przebywał poza granicami Polski.
Zakwestionował twierdzenie jakoby jego żona pokwitowała odbiór pisma z dnia 4 grudnia 2003 r., gdyż w okresie od 7 do 13 grudnia 2003 r. przebywała na szkoleniu w Z. i nie mogła pokwitować odbioru pisma o którym mowa wyżej. Poza tym podniósł, że w okresie od 16 grudnia 2003 r. do 1 stycznia 2004 r. przebywał na Kubie. Z tych przyczyn zdaniem skarżącego ustalenia organu są wadliwe a skarga zasadna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga została częściowo uwzględniona, choć nie z przyczyn które podnosił skarżący.
Kontrolowane przez Sąd postanowienie zostało wydane w oparciu o przepisy art. 134 kpa i 59 § 2 kpa.
W pierwszej części rozstrzygnięcia Wojewoda [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania a w drugiej części odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku dotyczącego zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego.
Rozstrzygniecie to odnosiło się wprost do pisma skarżącego z dnia 26 marca 2004 r. nazwanego prośbą o uchylenie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. i przywrócenie terminu uzupełnienia wniosku dotyczącego zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę domu.
Zasadnie organ odwoławczy uznał, że pismo to stanowi odwołanie od wskazanej decyzji oraz zawiera wniosek o przywrócenie terminu.
Należy jednak zauważyć, że nie był to wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania ale wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku dotyczącego zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego. Wynikało to ewidentnie z treści wniosku jak i jego uzasadnienia.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do rozstrzygnięcia organu w części stwierdzającej uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Wojewoda [...] jako organ odwoławczy miał obowiązek podjąć czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione z zachowaniem terminu.
Warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji.
Z kolei rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, stanowi rażące naruszenie prawa. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1). Podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 czerwca 1982 r. (ONSA 1982, Nr 1, poz. 52).
Odwołanie K.Z. wpłynęło w dniu 26 marca 2004 r. Organ zasadnie uznał, że nastąpiło uchybienie terminu do jego wniesienia. W aktach sprawy znajdowało się bowiem zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. z którego wynikało,że decyzja ta została wysłana na adres wnioskodawcy i doręczona w dniu 30 stycznia 2003 r. żonie adresata A. S. (adnotacja poczty). Natomiast termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenie decyzji stronie (art. 129 § 2 kpa).
Wprawdzie w art. 58 kpa przewidziana jest możliwość przywrócenia terminu, m.in. również do wniesienia odwołania, ale jest to uwarunkowane prośbą zainteresowanego, który obowiązany jest uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym sama możliwość wniesienia takiej prośby jest warunkowana terminem, którego przywrócenie jest niedopuszczalne (§ 2 i 3).
W sprawie niniejszej skarżący prośby takiej nie składał, bowiem pismo -odwołanie zawierało prośbę o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o pozwolenie na budowę.
Gdyby istniała taka prośba, to postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy mógłby wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu prośby strony o przywrócenie terminu. Jednak skoro skarżący składając odwołanie, jednocześnie nie złożył prośby o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności - jak przewiduje art. 58 § 1 i 2 kpa to postanowienie organu w części stwierdzającej uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest w pełni zasadne.
Wadliwe natomiast jest rozstrzygniecie organu w części w której odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku dotyczącego pozwolenia na budowę.
Przepis art. 59 § 1 kpa stanowi, iż o przywróceniu terminu decyduje właściwy w sprawie organ. Nie jest to wskazanie właściwości organu bezpośrednie, a przez odesłanie do "właściwości w sprawie". Przez "właściwość w sprawie" należy rozumieć właściwość do prowadzenia postępowania administracyjnego czy czynności procesowych.
W przypadku postępowania odwoławczego i zażaleniowego ustawodawca uregulował wprost właściwość organu do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia podania o przywrócenie terminu, stanowiąc, iż organem właściwym jest organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
W świetle tych przepisów oczywistym jest, że organem właściwym do rozpatrzenia prośby skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku dotyczącego pozwolenia na budowę byłby organ właściwy do wydania takiego pozwolenia budowlanego, to jest ten sam który wydał postanowienie wzywające do usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie.
Jednakże rozpatrywanie tego wniosku przez właściwy organ byłoby zasadne tylko wtedy gdyby nie zapadła decyzja merytoryczna kończąca postępowanie, tak jak miało to miejsce w sprawie.
Tymczasem organ odwoławczy rozpatrzył ten wniosek, wskazując jako podstawę prawną przepis art. 59 § 2 kpa, który może być jedynie podstawą do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zatem organ odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w sytuacji gdy nie był do tego właściwy a poza tym samo postępowanie w tym zakresie było bezprzedmiotowe wskutek wydania decyzji odmownej kończącej sprawę.
W tym kontekście podnoszone prze skarżącego argumenty świadczące o zasadności wniosku o przywrócenie terminu nie miały w sprawie znaczenia.
Zaskarżone postanowienie we wskazanej części wydane zostało z naruszeniem przepisów o właściwości i rażąco naruszało prawo (art. 156 § 1 pkt 1 i 2 kpa). Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia w części odmawiającej przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Wobec uznania, że w pozostałym zakresie zarzuty skargi są bezzasadne na podstawie art. 151 i 152 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt II i III wyroku.