Uzasadnienie
J. i W. małżonkowie T. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] nakazującej J. i W. małżonkom T. przedłożenie stosownej dokumentacji mającej na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem samowolnie wykonywanych robót budowlanych w budynku przy ul. R. w S. Decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. odmówiono stwierdzenia nieważności tej decyzji. W uzasadnieniu podano, że decyzję będącą przedmiotem postępowania nadzorczego poprzedziła decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] maja 2003 r., tę zaś decyzję poprzedzało postanowienie nr [...] r. z dnia [...] marca 2003 r. o wstrzymaniu robót przy remoncie budynku bez pozwolenia. Przyczyną wydania postanowienia było stwierdzenie w czasie kontroli, że wykonywane prace dotyczą elementów konstrukcyjnych budynku, m.in. wykonania nowej klatki schodowej, wykonania komina, pogłębienia piwnic i innych prac.
Skutkiem tych stwierdzeń było wydanie decyzji PINB z dnia [...] maja 2003 r. i WINB z dnia [...] sierpnia 2003 r. nakazujących wykonanie prac inwentaryzacyjnych i dostarczenie opinii rzeczoznawcy budowlanego. Opisane wyżej działania władz nadzoru budowlanego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za słuszne i zgodne z prawem, a odnosząc się do zarzutów wnioskodawców kwestionujących obowiązek dostarczenia ekspertyzy wykonanej przez specjalistyczne laboratorium, np. Politechniki [...] czy [...] uznał, iż w ramach uznania administracyjnego organ mógł nałożyć taki obowiązek. Na skutek wniosku J. i W. małżonków T. podnoszących ponownie te zarzuty, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznał sprawę ponownie i utrzymał w mocy swoje stanowisko decyzją z dnia [...] maja 2004 r. ([...].
Na decyzję tę skargi złożyli J. i W. małżonkowie T. oraz D. i T. małżonkowie G. właściciele nieruchomości sąsiedniej. J. i W. małżonkowie T. cofnęli skargę, co spowodowało umorzenie postępowania sądowego z ich skargi, natomiast pozostała do rozpoznania skarga D. i T. małżonków G., biorących udział we wcześniejszych fazach postępowania zwykłego i nadzorczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skargę należało uwzględnić, lecz z przyczyn innych niż w niej podane.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Art. 50 i 51 Prawa budowlanego stanowią podstawę do przeprowadzenia postępowania, którego efektem ma być ocena czy możliwe jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodności z prawem, w razie zaś takiego ustalenia, nakazanie czynności, które spowodują, że nieprawidłowo toczące się roboty budowlane zostaną doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Ustawodawca wyznaczył termin dwóch miesięcy od daty doręczenia postanowienia wydanego na podstawie art. 50 Prawa budowlanego, na przeprowadzenie takiego postępowania i zakończenie go decyzją wydawaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, 2 lub 3 Prawa budowlanego (po nowelizacji Prawa budowlanego z 2003 r.).
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) w art. 7 ust. 2 stanowi, że "Do postępowań - dotyczących obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ -wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy art. 1 pkt 37-39 oraz - w części odnoszącej się do art. 48 ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1 - art. 1 pkt 41." Oznacza to, że z dniem wejścia w życie tej ustawy, do postępowania tego rodzaju niezakończonego decyzją ostateczną mają zastosowanie przepisy znowelizowanej ustawy Prawo budowlane. Zmianę stanu prawnego organ administracyjny II instancji winien uwzględnić z urzędu przed wydaniem decyzji po dniu 11 lipca 2003 r. Kontrolowana zaś w postępowaniu nadzorczym decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazująca wykonanie prac inwentaryzacyjnych i dostarczenie opinii rzeczoznawcy budowlanego zapadła dnia [...] sierpnia 2003 r., a więc już po zmianie prawa.
Na tle powyższych rozważań należy stwierdzić, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oceniając ważność decyzji WINB nie dostrzegł, że zapadła ona bez uwzględnienia zmiany stanu prawnego, co mogło mieć wpływ na ocenę przesłanek ujętych w art. 156 § 1 k.p.a.
Uzasadnia to w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszej instancji, jako że wskazane uchybienia dotyczą postępowania organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zarówno decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.