Uzasadnienie
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją znak [...] wydaną dnia [...] lutego 2007 r. na podstawie art. 107 ust. 5 pkt 16 oraz art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r O świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w związku z art. 8 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 06.02.1997 r. O powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23.01.2003 r. O powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27.08.2004 r. O świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym J. Z. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od [...] stycznia 199 r. do [...] grudnia 2005 r.
Odwołanie od tej decyzji złożył J. Z. zarzucając organowi nie wzięcie pod uwagę decyzji jaką wydał Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. w dniu [...].12.1991 r. ustalającej, że nie podlega on od dnia [...].10.1991 r. ubezpieczeniu społecznemu unormowanemu ustawą z dnia 18 grudnia 1976 o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin w związku z zatrudnieniem w pełnym wymiarze czasu pracy w K. w K., a także pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...].10.2006 r., które stwierdza, że składał zeznania podatkowe za lata 1995-2002 na formularzach przeznaczonych dla osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej.
Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] wydaną dnia [...] kwietnia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. O świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązującej od dnia 1 października 2004 roku, zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. O powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. oraz art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. O powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym obowiązującej do dnia 31 marca 2003 roku – obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 11 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. O powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. O powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. O świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.
Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą od dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.
Przy określaniu znaczenia pojęć "rozpoczęcie" i "zakończenie" prowadzenia działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej oraz przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. O swobodzie działalności gospodarczej.
J. Z. zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej mógł rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców albo ewidencji działalności gospodarczej.
Decydujące jest zatem zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej albo wypis z rejestru przedsiębiorców wydawane przez właściwy organ, wskazujące na okres prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i datę jej rozpoczęcia. Zdaniem organu osoba fizyczna prowadzi działalność od dnia jej zarejestrowania do dnia jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej lub rejestru przedsiębiorców.
W konsekwencji znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej ma zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej albo wypis z rejestru przedsiębiorców oraz jego wykreślenie z tej ewidencji lub rejestru.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J. Z. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący podkreślił, że w okresie objętym decyzją nie uzyskał żadnych przychodów z działalności gospodarczej zarejestrowanej w [...] r. W okresie tym osiągał jedynie przychody z umowy o pracę oraz umów zlecenia i z tych dochodów odprowadzone zostały wszelkie należne obciążenia publicznoprawne.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) Sądy Administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Skarga jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych okoliczności, z naruszeniem art. 7 Kpa, art. 77 Kpa i art. 107§1 Kpa.
W pierwszej kolejności należy podnieść, że nie zasadne jest stanowisko organów o decydującym dla określenia okresu wykonywania działalności gospodarczej znaczeniu prawnym wpisu i wykreśleniu działalności z ewidencji.
Wpis bowiem ma jedynie charakter deklaratywny (Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 1996 r. III CZP 111/95 OSNC 1996 nr 5 poz. 63)
Oznacza to, że dokonanie wpisu, a więc określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej rodzi domniemanie faktyczne podjęcia działalności i wykonywania jej do czasu wykreślenia z ewidencji.
Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może zostać obalone (wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r. Sygn. II GSK 179/06).
W rozpoznanej sprawie skarżący wyjaśnił, że prowadził działalność gospodarczą – [...] – od [...].10.1991 r. do [...].12.1992 r. Przedstawił także organowi zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...].10.2006 r., z którego wynika, że w latach 1995 – 2002 r. składał zeznania podatkowe na formularzach przeznaczonych dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, wykazując jedynie dochody z wynagrodzenia ze stosunku pracy oraz odpis decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. z dnia [...].12.1991 r. ustalającą, że jako wykonujący działalność gospodarczą w zakresie [...] nie podlega od dnia [...] października 1991 r. ubezpieczeniu społecznemu unormowanemu ustawą z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób osób prowadzących działalność gospodarczą oraz ich rodzin z uwagi na to, iż jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w K. w K. Zarówno Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia jak i Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia pominęły wyjaśnienia skarżącego i dokumenty jakie przedstawił, nie oceniły ich i nie odniosły się do nich w uzasadnieniu decyzji. Nie odniosły się również do oświadczenia skarżącego, iż z dniem [...] stycznia 1993 roku zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej.
Zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej jest stanem faktycznym, a nie prawnym, bowiem takiego stanu nie przewidują przepisy ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178) ani przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 O swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173 poz. 1807) czy też przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. O podatku dochodowym od osób fizycznych (jednolity tekst Dz.U. z 200 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.).
Pojęcie "zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej" nie zostało również wprowadzone do ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. O świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 210 poz. 2135 ze zm.) jak też do ustawy z dnia 13.10.1998 O systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137 poz. 887 ze zm.) w aspekcie zakresu obowiązkowych ubezpieczeń zdrowotnych i ubezpieczeń społecznych.
Gdyby organ ustalił, iż skarżący zawiesił prowadzenie działalności gospodarczej to przerwa ta pozwalałaby na przyjęcie, iż wobec zaprzestania prowadzenia działalności nie podlegał w okresie nie wykonywania działalności ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Ocena czy stan faktyczny niewykonywania działalności gospodarczej ma wpływ na podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego musi być poprzedzona ustaleniem, czy w okresie, w którym skarżący zgłosił zawieszenie prowadzenia działalności, faktycznie działalność ta w ogóle nie była prowadzona.
Zakwestionowanie w rezultacie tej kontroli zgłoszenia wyrejestrowania z ubezpieczenia prowadzi do obalenia domniemania zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej skutkującej uchyleniem obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego.
Wobec powyższego organ przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia winien dokonać niezbędnych ustaleń w wyżej wskazanym zakresie.
Z uwagi na fakt, iż zaskarżona decyzja została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych okoliczności z naruszeniem art. 7 Kpa, 77§1 Kpa i art. 107§1 Kpa Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§1 pkt 1c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 rr – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.