Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2014 r. przyznano E. P. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Na tej podstawie Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie pełnomocnikiem skarżącej wyznaczyła adw. P. B. Wyrokiem z dnia 17 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. oraz przyznał na rzecz adw. P. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł.
W dniu 19 grudnia 2014 r. adw. P. B. złożył w imieniu E. P. skargę kasacyjną od wydanego w sprawie wyroku. Wniósł jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W dniu 2 listopada 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo ORA w [...], informujące o wyznaczeniu adw. T.R. pełnomocnikiem E. P. w miejsce adw. P. B. Naczelny Sąd Administracyjny – po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi kasacyjnej E. P. – wyrokiem z dnia 3 listopada 2016 r. uchylił w całości zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję organu pierwszej instancji.
W dniu 24 listopada 2016 r. adw. P.B. złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną, obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2014 r. oraz reprezentowanie skarżącej na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 3 listopada 2016 r.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W związku z tym, że zarówno postępowanie przed sądem pierwszej, jak i przed sądem drugiej instancji, zostały wszczęte w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.), zastosowanie w kwestii przyznania adw. P. B. wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną będą miały przepisy tego rozporządzenia. Zgodnie bowiem z § 22 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie innej aniżeli wymienione w pkt a i b wynosi 240 zł. Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji wynosi: a) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł; b) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Jak wynika z akt sprawy, adw. P. B. reprezentował skarżącą w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, stawił się na rozprawie przed sądem pierwszej instancji w dniu 17 października 2014 r., na której złożył wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej z urzędu. Postępowanie to zostało zakończone wyrokiem z 17 października 2014 r. oddalającym skargę E. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. Wprawdzie w wyroku tym Sąd przyznał adw. P.B. wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł, jednak nie zostało ono wypłacone, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną uchylił wyrok z dnia 17 października 2014 r. w całości.
Zasadne jest zatem w takiej sytuacji przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia za udzielenie skarżącej pomocy prawnej w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w wysokości 240 zł.
Odnosząc się do wniosku adw. P. B. o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej w postępowaniu przed sądem drugiej instancji, obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz reprezentowanie skarżącej na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 3 listopada 2016 r., zauważyć trzeba, że bezsporne jest, że takie wynagrodzenie przysługuje pełnomocnikowi za sporządzenie w imieniu E. P. skargi kasacyjnej, wniesionej w dniu 19 grudnia 2014 r. W ocenie referendarza sądowego brak jest natomiast podstaw do przyznania wynagrodzenia za reprezentowanie skarżącej na rozprawie przed NSA.
Jak wynika z akt sprawy, pismem złożonym w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w dniu 12 października 2016 r. E. P. złożyła "wniosek o wyłączenie ze sprawy pełnomocnika z urzędu adw. P. B.", wskazując, że chce działać sprawie osobiście.
Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie pismem z 27 października 2016 r. poinformowała adw. P.B. oraz adw. T. R. i WSA w Warszawie, że w miejsce adw. P. B. pełnomocnikiem E. P. wyznaczony został adw. T. R. Kserokopię tego pisma, poświadczoną za zgodność z oryginałem przez adw. P. W., złożył na rozprawie przed NSA w dniu 3 listopada 2016 r. działający z substytucji adw. P. B. adw. P. W. Z kserokopii tej wynika, że pismo ORA w Warszawie wpłynęło do kancelarii pełnomocnika w dniu 2 listopada 2016 r. W tej samej dacie adw. P. B. udzielił adw. P. W. pełnomocnictwa substytucyjnego. Adw. P. W. stawił się w dniu 3 listopada 2016 r. na rozprawie przed NSA, mimo, że miał świadomość (tak jak i adw. P. B), że adw. P. B. nie jest już wyznaczonym pełnomocnikiem skarżącej.
Zauważyć przy tym trzeba, że – biorąc pod uwagę wynikający z protokołu przebieg rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – pomimo, że adw. P. W. stawił się na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, to nie można uznać, że brał w niej udział.
Na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. stawiła się skarżąca, adw. P.W. z substytucji adw. P. B. i adw. M. B. z substytucji adw. T. R. Jak wynika z protokołu rozprawy, E. P, w nawiązaniu do złożonych wcześniej wniosków o wyłączenie ze sprawy pełnomocnika z urzędu adw. T. R. oraz pełnomocnika z urzędu adw. P. B., oświadczyła, że chce działać osobiście i wniosła o zwolnienie pełnomocników, którzy stawili się na rozprawę. Naczelny Sąd Administracyjny – przed złożeniem sprawozdania z przebiegu sprawy przez sędziego sprawozdawcę i przed udzieleniem głosu stronom i pełnomocnikom - postanowił zwolnić pełnomocników od udziału w rozprawie, po czym pełnomocnicy opuścili salę.
Mając na uwadze powyżej wskazane okoliczności stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do uznania, że doszło do faktycznego udzielenia skarżącej przez adw. P. B. pomocy prawnej polegającej na reprezentowaniu na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W takiej sytuacji do ustalenia wysokości wynagrodzenia za reprezentowanie skarżącej w postępowaniu przed sądem drugiej instancji zastosowanie znajdzie § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, nie zaś § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a. Obliczone w oparciu o tę regulację wynagrodzenie wynosi 120 zł.
Przyznane adw. P. B. wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną skarżącej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji zakończonym wyrokiem z dnia 17 października 2014 r. oraz za pomoc prawną udzieloną przed sądem drugiej instancji wynosi zatem łącznie 360 zł. Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, opłata ulega podwyższeniu o stawkę podatku od towarów i usług.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.