Uzasadnienie
VII SA/WA 896/06
Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...]na podstawie art. 11, art. 8 pkt 4 i art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 200 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r., nr 5, poz 42 ze zm.) oraz art. 12 ust. 1 pkt 1, ust. 2 -7 i art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Z. C. od decyzji Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Architektów nr [...]z dnia [...] września 2004 r. o odmowie nadania uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej bez przeprowadzania egzaminu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż stosownie do artykułu 12 ust. 1 pkt 1 i ust 2 Prawa Budowlanego warunkiem uzyskania uprawnień budowlanych jest wykazanie odpowiedniego wykształcenia technicznego i praktyki zawodowej, dostosowanych do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją. Wykazanie to następuje w toku postępowania kwalifikacyjnego prowadzonego przez organy samorządu zawodowego architektów na podstawie ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, z uwzględnieniem wymogów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
W ocenie organu przygotowanie zawodowe Z. C. nie odpowiada wymaganiom, o których mowa w § 3 ust. 1 i § 6 powołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, ponieważ nie posiada on tytułu magistra inżyniera architekta. Skarżący uzyskał dyplom magistra inżyniera budownictwa, umożliwia mu uzyskanie uprawnień do projektowania architektonicznego w ograniczonym zakresie. Legitymowanie się dyplomem inżyniera architekta nie jest równoznaczne z wykształceniem uprawniającym do ubiegania się o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. § 14 ust 2 regulaminu postępowania kwalifikacyjnego przez "wykształcenie wyższe" rozumie ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. C. zarzucając jej błędne zastosowanie § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego, nie zastosowania art. 14 ust. 3 pkt. 1 litera a Prawa Budowlanego.
W uzasadnieniu skargi Z. C. wskazał, że ustawa Prawo Budowlane w art. 14 ust. 3 pkt. 1 litera a wymaga dla uzyskania uprawnień o które wnioskował posiadanie wyższego wykształcenia dla danej specjalności. Uchwała nr [...] Krajowego Zjazdu Izby Architektów w sprawie standardów nauczania jest tylko wyrażeniem opinii a nie przepisem prawa.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów wniosła o oddalenie skargi podtrzymując swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153, poz 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły wobec czego skarga zasługuje na uwzględnienie.
Bezsporna jest argumentacja [...] Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów, iż wymogiem nadania uprawnień o jakie ubiega się skarżący, stosownie do art. 14 ust. 1 pkt 1 oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust 2 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane a także § 3 ust. 1 i § 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie jest posiadanie odpowiedniego wyższego wykształcenia technicznego i praktyki zawodowej, dostosowanych do rodzaju oraz stopnia skomplikowania działalności a także innych wymagań związanych z tą funkcją. Równocześnie Sąd nie może zgodzić się zarzutami organu, iż przygotowanie zawodowe skarżącego nie odpowiada w/w wymaganiom.
Należy wskazać, iż Ustawa z 12 września 1990 r. (Dz. U. Nr 65 poz. 385 ze zm.) o szkolnictwie wyższym nie definiuje pojęcia "wykształcenie wyższe", aczkolwiek w art. 149 ust 1 stanowi, że "absolwent uczelni otrzymuje dyplom ukończenia studiów na określonym kierunku". W art. 149 ust. 2 w/w ustawy stwierdza się, iż "minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi w drodze rozporządzenia, rodzaje dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzory dyplomów wydawanych przez uczelnie, uwzględniając rodzaje i kierunki studiów".
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 lipca 2004 r. w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie w § 3 określa tytuły zawodowe nadawane absolwentom studiów wyższych. Należy do nich, zarówno tytuł magistra inżyniera architekta, jak i posiadany przez skarżącego tytuł inżyniera architekta.
Utrzymując w mocy decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów powołała się w uzasadnieniu na § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego, w którym przez "wykształcenie wyższe" rozumie się ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka, legitymowane dyplomem magistra inżyniera architekta. Powołując się na powyższe, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna uznała iż nie zostały spełnione przesłanki zawarte w przepisach art. 12 i 14 Prawa Budowlanego.
Sąd stwierdza, iż Krajowa Rada Izby Architektów przyjmując w/w regulamin uchwałą nr [...] Krajowej Rady Izby Architektów z dnia [...] kwietnia 2003 roku w sprawie Regulaminu Postępowania Kwalifikacyjnego, dokonała w paragrafie 14 ust. 2 interpretacji ustawy. Nie ulega wątpliwości, że organ ten nie jest uprawniony do tworzenia wykładni prawa. Należy zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, iż Krajowa Rada nie jest upoważniona do określania i modyfikowania przesłanek nadawania uprawnień architektoniczno-budowlanych a na podstawie art. 33 pkt. 6 ustawy 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów uchwalenie w/w Regulaminu ma na celu sprecyzowanie postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego. Regulamin postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego nie może zmieniać aktów prawnych o randze ustawy i rozporządzenia. Stanowi on jedynie przepisy prawa wewnętrznego regulujący tryb postępowania kwalifikacyjnego w ramach stosownych delegacji.
Dodatkowo podnieść należy, że obowiązujące w dacie wydawania zaskarżonych decyzji Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji techniczny w budownictwie (Dz. U. 1995, nr 8, poz. 38 ze zm.), w § 8 nie wymagało odpisu dyplomu ukończenia studiów magisterskich lecz jedynie odpis dyplomu inżyniera.
Ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 163 poz. 1364) został zmieniony art. 14 ust 3 prawa budowlanego – określający, iż do uzyskania uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń i sprawdzania projektów architektoniczno-budowlanych wymagane jest ukończenie studiów magisterskich w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności.
Obecnie więc nie budzi wątpliwości, iż tylko studia magisterskie architektoniczne pozwalają na nabycie uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń. Jednakże art. 5 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw wprowadził wyjątek, iż dla osób ubiegających się o uprawnienia budowlane, które przed dniem wejścia w życie ustawy uzyskały wykształcenie wymagane na podstawie przepisów dotychczasowych oraz rozpoczęły odbywanie wymaganej praktyki, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Uznając więc, iż organy administracji publiczne z mocy art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, i stanowisko swoje przekonywująco uzasadnić zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa, a obowiązku tego nie spełniły zaskarżone decyzje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie artykułu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 w/w ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.