Uzasadnienie
VII SA/WA 898/04
[...] Okręgową Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 14 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane, art. 11 i 24 ust. 1 ustawy 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów oraz § 8 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie odmówiła bez przeprowadzenia egzaminu inżynierowi architektowi M. G. nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż stosownie do artykułu 12 ust. 1 pkt 1 i ust 2 Prawa Budowlanego warunkiem uzyskania uprawnień budowlanych jest wykazanie odpowiedniego wykształcenia technicznego i praktyki zawodowej, dostosowanych do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją. Wykazanie to następuje w toku postępowania kwalifikacyjnego prowadzonego przez organy samorządu zawodowego architektów na podstawie ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, z uwzględnieniem wymogów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
W ocenie organu przygotowanie zawodowe M. G. nie odpowiada wymaganiom, o których mowa w § 3 ust. 1 i § 6 powołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, ponieważ nie posiada on tytułu magistra inżyniera architekta, a ponadto niewłaściwie prowadzony i antydatowany zeszyt praktyk wskazuje na całkowitą nieznajomość przepisów związanych z nadawaniem uprawnień o które zainteresowany wnioskował.
Od powyższej decyzji odwołał się M. G. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów decyzją nr [...]z dnia [...] kwietnia 2004 r. na podstawie art. 11 art. 8 pkt 4 i art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 ust. 2-7 i art. 14 ustawy Prawo Budowlane i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego oraz § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego przyjętego uchwałą z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] Krajowej Izby Architektów, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż skarżącemu nie zostały nadane uprawnienia o jakie się ubiegał, ponieważ ustalenia dokonane przez [...] Okręgową Komisję Kwalifikacyjną na podstawie dyplomu z dnia [...] lutego 2002 r., nr [...] Wydziału Architektury Politechniki [...] w odniesieniu do nieposiadania przez wnioskodawcę odpowiedniego wykształcenia (tj. ukończonych wyższych studiów magisterskich na kierunku architektura i urbanistyka), czyli braku spełnienia podstawowej, pozytywnej przesłanki umożliwiającej dopuszczenie do egzaminu – nie budziły wątpliwości Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna wskazała, że przedstawiony przez skarżącego dyplom inżyniera architekta nie uprawnia go do ubiegania się o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń, bowiem zgodnie z § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego przez "wykształcenie wyższe" rozumie się ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka, legitymowane dyplomem magistra inżyniera architekta.
Nadto organ wskazał, iż wobec niespełnienia wymogów wykształcenia nie badano praktyki wnioskodawcy, aczkolwiek Krajowa Komisja Kwalifikacyjna podzieliła ocenę organu I instancji, iż wnioskodawca nie spełnił również drugiego warunku uprawniającego go do ubiegania się o nadanie uprawnień budowlanych w postaci prawidłowego udokumentowania przebiegu praktyki zawodowej, jako że załączona do wniosku książka praktyk nie odpowiada wymogom § 6 i 7 rozporządzenia w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. G. zarzucając jej błędne zastosowanie § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego, nie zastosowania art. 14 ust. 3 pkt. 1 litera a Prawa Budowlanego a także nie wyjaśnienia okoliczności faktycznych dotyczących przebiegu jego praktyki zawodowej, co stanowi według skarżącego naruszenie art. 77 § 1 kpa. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji nr [...] Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej oraz decyzji [...] Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Izby Architektów, a ponadto o zwrot kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi M. G. wskazał, że ustawa Prawo Budowlane w art. 14 ust. 3 pkt. 1 litera a wymaga dla uzyskania uprawnień o które wnioskował posiadanie wyższego wykształcenia dla danej specjalności i powołał się między innymi na rozporządzenie rady ministrów z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Edukacji (Dz. U. nr. 98, poz 895), które wskazuje wykształcenie wyższe zawodowe jako jeden z typów wykształcenia wyższego.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów wniosła o oddalenie skargi podtrzymując swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153, poz 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły wobec czego skarga zasługuje na uwzględnienie.
Bezsporna jest argumentacja [...] Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów, iż wymogiem nadania uprawnień o jakie ubiega się skarżący, stosownie do art. 14 ust. 1 pkt 1 oraz art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust 2 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane a także § 3 ust. 1 i § 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie jest posiadanie odpowiedniego wyższego wykształcenia technicznego i praktyki zawodowej, dostosowanych do rodzaju oraz stopnia skomplikowania działalności a także innych wymagań związanych z tą funkcją. Równocześnie Sąd nie może zgodzić się zarzutami organu, iż przygotowanie zawodowe skarżącego nie odpowiada w/w wymaganiom.
Należy wskazać, iż Ustawa z 12 września 1990 r. (Dz. U. Nr 65 poz. 385 ze zm.) o szkolnictwie wyższym nie definiuje pojęcia "wykształcenie wyższe", aczkolwiek w art. 149 ust 1 stanowi, że "absolwent uczelni otrzymuje dyplom ukończenia studiów na określonym kierunku". W art. 149 ust. 2 w/w ustawy stwierdza się, iż "minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi w drodze rozporządzenia, rodzaje dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzory dyplomów wydawanych przez uczelnie, uwzględniając rodzaje i kierunki studiów".
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 23 lipca 2004 r. w sprawie rodzajów dyplomów i tytułów zawodowych oraz wzorów dyplomów wydawanych przez uczelnie w § 3 określa tytuły zawodowe nadawane absolwentom studiów wyższych. Należy do nich, zarówno tytuł magistra inżyniera architekta, jak i posiadany przez skarżącego tytuł inżyniera architekta.
Utrzymując w mocy decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów powołała się w uzasadnieniu na § 14 ust. 2 Regulaminu postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego, w którym przez "wykształcenie wyższe" rozumie się ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka, legitymowane dyplomem magistra inżyniera architekta. Powołując się na powyższe, Krajowa Komisja Kwalifikacyjna uznała iż nie zostały spełnione przesłanki zawarte w przepisach art. 12 i 14 Prawa Budowlanego.
Sąd stwierdza, iż Krajowa Rada Izby Architektów przyjmując w/w regulamin uchwałą nr [...] Krajowej Rady Izby Architektów z dnia [...] kwietnia 2003 roku w sprawie Regulaminu Postępowania Kwalifikacyjnego, dokonała w paragrafie 14 ust. 2 interpretacji ustawy. Nie ulega wątpliwości, że organ ten nie jest uprawniony do tworzenia wykładni prawa. Należy zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, iż Krajowa Rada nie jest upoważniona do określania i modyfikowania przesłanek nadawania uprawnień architektoniczno-budowlanych a na podstawie art. 33 pkt. 6 ustawy 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów uchwalenie w/w Regulaminu ma na celu sprecyzowanie postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego. Regulamin postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego nie może zmieniać aktów prawnych o randze ustawy i rozporządzenia. Stanowi on jedynie przepisy prawa wewnętrznego regulujący tryb postępowania kwalifikacyjnego w ramach stosownych delegacji.
Należy wskazać, iż organ, zarówno pierwszej jak i drugiej instancji prawie zupełnie nie odniósł się do drugiej z koniecznych do uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń przesłanek, zawartych w przepisach art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust 2 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane a także § 3 ust. 1 i § 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie a mianowicie praktyki zawodowej.
W uzasadnieniu [...] Okręgowej Izby Architektów stwierdzono jedynie, iż zeszyt praktyk był "(...) niewłaściwie prowadzony i antydatowany", natomiast Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów wskazała, iż ksiązka praktyk nie odpowiada wymogom § 6 i § 7 rozporządzenia w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Na podstawie art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a stanowisko swoje uzasadnić zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 w/w ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Orzeczenie o kosztach znajduje podstawę w art. 200 powołanej wyżej ustawy.