Uzasadnienie
Pismem z 13 kwietnia 2021 r. B Z (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na działanie Rzecznika Praw Obywatelskich (dalej: "Rzecznik") domagając się rozpatrzenia przez Sąd sporu pomiędzy nim a Rzecznikiem w przedmiocie odmowy rozpatrzenia skargi nadzwyczajnej w części dotyczącej [...].
W odpowiedzi na skargę Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł o jej odrzucenie. Wyjaśnił, że w dniu 14 kwietnia 2021 r. wpłynęła skarga B Z nawiązująca do sprawy dotyczącej jego osoby, a prowadzonej w Biurze Rzecznika pod sygnaturą [...] w której zwrócił się do Rzecznika z wnioskiem o wniesienie skargi nadzwyczajnej od wyroku sygn. akt [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], a także nawiązał do spraw sygn. Ds. [...] i sygn. Ds. [...]prowadzonych przez Prokuraturę Rejonową we [...].
Rzecznik podniósł, że sprawa z wyżej opisanego wniosku skarżącego była przedmiotem rozpoznania w Biurze Rzecznika w sprawach o sygnaturach [...] i [...]. Zaznaczył, że w pisemnych odpowiedziach w sprawie [...] z [...] lutego 2018 r., 12 kwietnia 2018 r., 29 maja 2018 r., 19 grudnia 2018 r. i 5 stycznia 2021 r. udzielił skarżącemu wyczerpujących wyjaśnień w sprawie wskazując, iż w sprawie sygn. Ds. [...]Rzecznik zwrócił się do Prokuratury Rejonowej we [...]o nadesłanie stosownych informacji, w sprawie sygn. akt [...] prowadzonej przeciwko skarżącemu przez Sąd Rejonowy w [...].
Ponadto poprosił skarżącego o wyjaśnienie jakich działań w tej sprawie oczekuje, a w sprawie sygn. akt Ds. [...] prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową we [...]poinformował skarżącego, iż zaistniała w niej negatywna przesłanka procesowa w postaci przedawnienia karalności tego czynu. Natomiast w sprawie [...] w dniu 7 maja 2021 r. skierował do skarżącego odpowiedź w której poinformował skarżącego, że aktualnie sprawa karna o sygn. akt [...] jest badana pod kątem zasadności wniesienia kasacji lub skargi nadzwyczajnej od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...]z [...]lutego 2006 r. sygn. akt [...].
Wskazał ponadto, że w myśl uregulowań art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. W obowiązującym obecnie porządku prawnym nie istnieje jakakolwiek norma prawna obligująca Rzecznika Praw Obywatelskich do podejmowania żądanych przez obywateli działań we wszystkich sprawach, w których zwracają się do Rzecznika Praw Obywatelskich. Decyzja o podjęciu lub nie podjęciu sprawy zależy bowiem wyłącznie od suwerennej oceny Rzecznika co do tego, czy w danej sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające działanie Rzecznika, to jest naruszenie wolności lub praw człowieka i obywatela.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, iż przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego.
W ocenie Sądu, sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej enumeratywnie w art. 3 § 2 - 3 i art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie,
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Zgodnie natomiast z art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Ponadto, w myśl art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Rozpoznając przedmiotową sprawę, Sąd uznał, iż brak jest kognicji sądu administracyjnego w tej sprawie. Należy mieć na względzie, że rozpoznawanie wniosków kierowanych do Rzecznika Praw Obywatelskich, nie następuje w formie rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Rzecznik Praw Obywatelskich jest konstytucyjnym organem ochrony prawa, którego zadaniem jest stanie na straży praw i wolności człowieka i obywatela. Podstawy prawne i działania Rzecznika Praw Obywatelskich określa Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 208 - 212 oraz ustawa z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. z 2020 r., poz. 627). Czynności, które Rzecznik Praw Obywatelskich może podjąć po zapoznaniu się z każdym skierowanym do niego wnioskiem określa art. 11 ustawy, zgodnie z którym Rzecznik Praw Obywatelskich może: (a) podjąć sprawę, (b) poprzestać na wskazaniu wnioskodawcy o przysługujących mu środkach działania, (c) przekazać sprawę innemu organowi według właściwości lub (d) sprawy nie podjąć - zawiadamiając o tym wnioskodawcę i osobę, której sprawa dotyczy.
Podejmując sprawę do zbadania, Rzecznik Praw Obywatelskich dysponuje środkami określonymi w art. 12-16 ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich, w tym może m.in. zwrócić się o zbadanie sprawy do właściwych organów, a w szczególności organów nadzoru. Zgodnie natomiast z art. 14 pkt 1 ustawy, po zbadaniu sprawy Rzecznik Praw Obywatelskich może poprzestać na wyjaśnieniu wnioskodawcy, że nie stwierdził naruszenia jego wolności lub praw człowieka i obywatela. Działania podejmowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich na podstawie przepisów wskazanej ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich, w związku z kierowanymi do niego wnioskami, których przykładowy katalog wskazano powyżej, nie należą do aktów podlegających kontroli sądu administracyjnego.
Przedmiot skargi w niniejszej sprawie, jako nieobjętej zakresem właściwości sądu administracyjnego określonej w przywołanych wyżej przepisach, nie podlega rozpoznaniu przez Sąd, a to oznacza, że skargę należało odrzucić. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł, jak w pkt 1) sentencji postanowienia.
Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w pkt 2) sentencji postanowienia.