Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2006 roku odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z [...] marca 2007 roku w sprawie udzielenia P.S. pozwolenia na użytkowanie budynku znajdującego na działce położonej przy ul. [...] nr [...] w K. Wniosek w tej sprawie złożyła T.Z. W decyzji tej Wojewoda [...] zawarł pouczenie, iż stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
T.Z., zgodnie z pouczeniem, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a ten postanowieniem z dnia [...] października 2006 roku odrzucił skargę wskazując, iż od decyzji o odmowie wznowienia postępowania przysługuje odwołanie do instancji wyższej, a nie do Sądu. Wskazał przy tym, że instancją wyższą w przedmiotowej sprawie jest Minister Budownictwa.
T.Z. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania z uwagi na to, iż w decyzji błędnie pouczono ją o środkach zaskarżenia dodając, iż odpis postanowienia o odrzuceniu skargi doręczono jej w dniu 8 grudnia 2006 roku.
Wojewoda [...] przekazał wniosek do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jako organu wyższego stopnia w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, -poz.1071 ze zm., dalej jako kpa).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2007 roku odmówił przywrócenia terminu, powołując się przy tym na art.59 kpa. Wskazał, iż odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona odebrała w dniu 8 grudnia 2006 roku, zaś wniosek o przywrócenie terminu nadała w Urzędzie Pocztowym w dniu 19 grudnia 2006 roku. Zatem T.Z. spóźniła się ze złożeniem wniosku (nie zachowała terminu 7 – dniowego), a ponadto do wniosku nie dołączyła odwołania.
T.Z. na powyższe postanowienie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosząc, iż nie rozumie postanowienia, czuje się oszukana i dyskryminowana przez organy z powodu tego, iż jest uboga i chora. Musiała ponieść koszty (kwotę 200 zł) związane z postępowanie, co jest dla niej istotnym wydatkiem.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2007r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, która dokonywana jest na podstawie akt sprawy i stanu prawnego z daty wydania zaskarżonej decyzji.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Nie budzi wątpliwości, iż Wojewoda [...] w swej decyzji z dnia [...] lipca 2006 roku, w której odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją zawarł błędne pouczenie stron, m. in. T.Z. o prawie wniesienia na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od jej doręczenia za jego pośrednictwem. Organ winien pouczyć skarżących o prawie złożenia odwołania do organu wyższego stopnia, a nie o prawie złożenia skargi do Sądu Administracyjnego.
Do tego pouczenia zastosowała się skarżąca. Decyzja, w której organ odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją została wydana z datą [...] lipca 2006 r., zaś T.Z. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 9 sierpnia 2006 r., taką informację podano w postanowieniu o odrzuceniu skargi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] października 2006 r. Z powyższego wynika, iż skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie do złożenia odwołania, czyli w 14 dni.
W ocenie Sądu nie doszło zatem do uchybienia terminu do złożenia odwołania, który by należało przywrócić. Strona żądała rozpatrzenia jej środka zaskarżenia przez inny organ, w tym celu zastosowała się do błędnego pouczenia. Organ spostrzegłszy swój błąd, polegający na wadliwym pouczeniu i niemożności zaskarżenia decyzji do Sądu Administracyjnego, gdyż nie zachowano zasady dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, winien potraktować pismo skarżącej jako odwołanie złożone w terminie. Wniosek o przywrócenie terminu, w sytuacji, gdy terminowi nie uchybiono, organ winien uznać za bezprzedmiotowy. Strona po złożeniu środka odwoławczego od decyzji nie miała obowiązku podejmowania działań w celu naprawienia błędu organu.
Z treści art. 107 § 1 kpa wynika, że pouczenie strony o prawie wniesienia odwołania (czy w związku z art. 127 § 3 kpa - wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) jest koniecznym elementem każdej decyzji administracyjnej. Również art. 9 kpa zobowiązuje organ administracyjny do wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy też mają czuwać, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
W świetle tych regulacji prawnych przerzucenie na stronę odpowiedzialności za skutki naruszenia przez organ wspomnianych obowiązków i nałożenie na nią, przy braku jakiejkolwiek informacji ze strony organu, obowiązku dokonania czynności w postaci wniosku o przywrócenie terminu zawitego jest bezpodstawne. Potwierdza to treść art. 112 kpa., według którego błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Zdaniem Sądu błędnym pouczeniem jest również brak pouczenia o środkach odwoławczych.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.