Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną [...] kwietnia 2008r. na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] września 2007r. stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] sierpnia 2004r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. po wstrzymaniu na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2004r. robót budowlanych na działce przy ul. [...] [...], wydał w dniu [...] lipca 2004r. decyzję w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy zobowiązującą inwestorów B. i T. G. do sporządzenia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego budynku jednorodzinnego.
Następnie decyzją wydaną [...] sierpnia 2004r. na podstawie art. 51 ust. 4 zatwierdził projekt zamienny i udzielił inwestorom pozwolenia na wznowienie robót przy budowie budynku oraz nałożył na nich obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie z tym jednak, że w momencie wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja Burmistrza Miasta O. z dnia [...] grudnia 1997r. o pozwoleniu na budowę.
Decyzja ta została uchylona w trybie art. 36a Prawa budowlanego decyzją Starosty O. nr [...] w dniu [...] czerwca 2006r. Dlatego też zdaniem organu kontrolowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] sierpnia 2004r. zatwierdzająca projekt budowlany zamienny i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 4 bez wcześniejszego uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie art. 36a jest obarczona wadą o jakiej mowa w art. 156§1 pkt 3 kpa bowiem dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną bowiem orzeka ona o prowadzeniu tej samej inwestycji w tym samym miejscu przez tego samego inwestora.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł T. G. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 9 i 10 kpa, oraz błędną interpretację art. 36a Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późniejszymi zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007r. stwierdzającą nieważność decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenie na wznowienie robót budowlanych wydanej przez powiatowy organ nadzoru budowlanego [...] sierpnia 2004r.
Kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła w postępowaniu nieważnościowym.
Art. 16 § 1 ustawy – kodeks postępowania administracyjnego ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych od której ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest więc postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest ocena czy decyzja kończąca postępowanie w sprawie dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156§1 kpa, której wystąpienie powoduje konieczność wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.
Postępowanie to podlega tym samym zasadom ogólnym postępowania administracyjnego co postępowanie zwykłe.
Jedną z podstawowych zasad ogólnych procedury administracyjnej jest zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa). W myśl tej zasady strona postępowania administracyjnego ma prawo oczekiwać aby sprawa i to w całokształcie wszystkich jej aspektów była rozpatrzona przez dwa różne organy przy czym, aby rozstrzygnięcia tych organów były poprzedzone stosownym postępowaniem.
W ocenie sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powyższej zasady.
Okoliczności bowiem jakie organ odwoławczy wziął pod uwagę i na jakich oparł swoje rozstrzygnięcie nie były przedmiotem postępowania przed organem I instancji, strona powzięła o nich wiadomość dopiero z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Narusza to wspomnianą zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 kpa, a w rezultacie również i zasadę czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 kpa).
Niezależnie od powyższego zdaniem sądu błędna jest ocena Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że kontrolowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] sierpnia 2004 r. zatwierdzająca projekt budowlany zamienny jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156§1 pkt 3 kpa bowiem nie została ona wydana na tożsamej podstawie prawnej co wcześniej wydana inwestorom decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 31 grudnia 1997r.
Podstawą prawną tej decyzji był bowiem art. 36a Prawa budowlanego, który pozwala na dokonanie zmiany w pierwotnym pozwoleniu na budowę w trakcie jej realizacji w związku z dokonanymi przez inwestora istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Decyzja taka jest wydawana przez inny niż architektoniczno-budowlany organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania naprawczego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego.
Zaistnienie przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 3 kpa wymaga ustalenia tożsamości sprawy administracyjnej tj. ustalenia tych samych stron, tożsamej podstawy prawnej, stanu faktycznego oraz praw i obowiązków stron, które z nich wynikają.
Decyzja ostateczna ma bowiem powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, pomiędzy tymi samymi stronami. Zdaniem Sądu przesłanka ta w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła.
Tak więc, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien wziąć pod uwagę powyższe rozważania.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.