Uzasadnienie
W dniu 11 września 2013 r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo P. S. i P. S., w którym wnieśli oni o zmianę składu sędziowskiego w niniejszej sprawie, ponieważ zdaniem skarżących obecny skład nie gwarantuje bezstronności. Zarządzeniem z dnia 2 października wniosek ten uznano za wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Haliny Emilii Święcickiej, Bogusława Cieśli i Pawła Grońskiego.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że ich zdaniem Sąd nie przestrzega prawa, gdyż nie zobowiązał w drodze postanowienia organu administracji publicznej do doręczenia stronom odpowiedzi na skargę. Wskazali, że domniemują, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pełni rolę służebną w stosunku do administracji rządowej. Ponadto podnieśli, że Sąd jest nieobiektywny z uwagi na nierówne traktowanie skarżących i organu przejawiające się wezwaniem skarżących do nadesłania odpisów skargi, pod rygorem odrzucenia skargi, przy jednoczesnym kopiowaniu odpowiedzi na skargę i doręczaniu kopii stronom postępowania, bez wzywania organu do nadesłania odpisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do postanowień art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
- 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
- 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
- 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
- 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
- 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
- 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
- 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Ponadto, zgodnie z art. 19 p.p.s.a niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Uwzględniając powyższe regulacje normatywne podkreślić należy, iż charakter instytucji wyłączenia sędziego jest oczywisty i sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogłyby skutkować pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy. W tym zakresie istota wyłączenia sędziego w oparciu o przesłanki bezwzględne wymienione enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., jak też w oparciu o przesłanki względne z art. 19 p.p.s.a., jest taka sama. Ma ona na celu zapewnić jak najpełniejszą realizację zagwarantowanego, między innymi na gruncie Konstytucji RP, prawa do sądu, poprzez stworzenie warunków umożliwiających każdemu rozpatrzenie jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (por. postanowienie NSA z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt I OZ 696/08).
Należy jednak podkreślić, iż podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne przekonanie. Konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 ustawy, czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a. Ponadto, podstawy bezwzględne wyłączenia sędziego muszą być formułowane i interpretowane w sposób pozwalający ściśle i jednoznacznie, bez konieczności uwzględniania elementów ocennych stwierdzić, że w określonych okolicznościach sędzia podlega wyłączeniu z mocy ustawy.
Wniosek w niniejszej sprawie zawierał zarzut nierównego traktowania skarżących w stosunku do organu, przez co skład sędziowski zdaniem skarżących nie gwarantuje bezstronności. Wniosek o wyłączenie sędziów Haliny Emilii Święcickiej, Bogusława Cieśli i Pawła Grońskiego od rozpoznawania niniejszej sprawy oparty został zatem na kryterium braku bezstronności, a wiec na przesłance z art. 19 p.p.s.a.
W ocenie Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd uznał, że skarżący nie wskazali przyczyn, które uzasadniałyby zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego. Okoliczności związane z ewentualnym nieprawidłowym prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego oraz wadliwością zaskarżonej decyzji mogą bowiem zostać podnoszone przy merytorycznej kontroli kończącego postępowanie orzeczenia Sądu. Nie świadczą natomiast od negatywnym nastawieniu składu orzekającego w sprawie do jednej ze stron postępowania. Przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, nie jest przesłanką do żądania wyłączenia sędziego.
Ponadto wskazać należy, że jeżeli sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2013 r., I OZ 89/13, LEX nr 1282807).
Jak wynika z oświadczeń odebranych od sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Haliny Emilii Święcickiej, Bogusława Cieśli i Pawła Grońskiego, nie istnieje pomiędzy nimi, a stronami postępowania sądowo-administracyjnego taka okoliczność, która uzasadniałby ich wyłączenie na podstawie art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tej sytuacji zgłoszony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 22 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.