Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołań A. M., E. S. i J. S. utrzymał w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2008r., znak: [...] odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta [...] z dnia [...].02.2002 r., znak: [...] umarzającej postępowanie w sprawie przestrzegania przepisów prawa budowlanego przy zabudowie części korytarzy na klatkach schodowych i wstawieniu dodatkowych drzwi do mieszkań nr: [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] będącym własnością Gminy [...].
Organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta [...] prowadził postępowanie administracyjne w sprawie przestrzegania przepisów prawa budowlanego przy zabudowie części korytarzy na klatkach schodowych i wstawieniu dodatkowych drzwi do mieszkań nr: [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] będącym własnością Gminy [...] a następnie decyzją z dnia [...].02.2002 r., znak: [...] PINB umorzył przedmiotowe postępowanie.
[...] Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji organu powiatowego, stojąc na stanowisku, że żądanie to złożyły podmioty nie będące stroną w sprawie.
Jak wynika z akt sprawy budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. [...] w [...] stanowi własność Gminy [...], natomiast z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wystąpili Skarżący, będący lokatorami na prawach najmu w/w lokali mieszkalnych.
Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja organu wojewódzkiego odpowiada prawu, gdyż uprawnienie do zainicjowania postępowania nadzorczego, czyli złożenia skutecznego wniosku, przysługuje jedynie podmiotom posiadającym interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji. Interes taki wywodzić można z naruszenia określonego przepisu prawa przysługującego Wnioskodawcom.
Organ wskazał na wyrok WSA w Warszawie z dnia [...].07.2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 321/06, najemca lokalu mieszkalnego nie jest podmiotem, któremu przysługują uprawnienia wynikające z przepisów ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), gdyż posiada on jedynie prawa zależne od podmiotu będącego właścicielem budynku i mieszkania, a wynikające ze stosunku zobowiązaniowego. Może zatem domagać się respektowania jego praw cywilnych, wynikających z umowy, od właściciela lokalu, a nie od organów administracji publicznej. Dla tych organów, stroną uprawnioną do zgłaszania żądań o charakterze administracyjnoprawnym, w tym wniosków o wszczęcie postępowań administracyjnych jest jedynie podmiot legitymujący się prawem własności lub innym prawem o podobnym charakterze, lecz nie najemca czy dzierżawca.
E. S. i A. M. złożyli skargę na tę decyzję, ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach, którymi usiłowali inicjować postępowanie nadzwyczajne. Istnienie po ich stronie interesu prawnego wywodzą przede wszystkim z faktu toczenia się z ich udziałem sprawy przed Sądem Rejonowym w [...] o sygn. akt [...]. Sprawa ta dotyczy zapłaty czynszu z tytułu zajmowania przeze nich lokalu położonego w [...] przy ul. [...]. W postępowaniu tym kwestią o podstawowym znaczeniu dla oceny zasadności dochodzonego pozwem roszczenia jest ustalenie rzeczywistej powierzchni przedmiotowego lokalu. Dla ustalenia tej powierzchni niezbędne jest zaś stwierdzenie legalności dokonania zabudowy części korytarza położonego przy moim mieszkaniu. Powierzchnia mojego mieszkania wpływa nie tylko na wysokość należnego ode mnie czynszu z tytułu najmu ale przede wszystkim na samą ważność umowy najmu przedmiotowego lokalu.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem badanej przez Sąd decyzji jest rozstrzygnięcie organu administracji, odmawiające wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Przyczyną odmowy wszczęcia postępowania na wniosek skarżących było to, iż organy administracji nie uznały jej za stronę postępowania zakończonego wspomnianym wyżej nakazem. Uznały, że nie będąc stroną postępowania nie może złożyć skutecznie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, w związku z powyższym organy nie badały zarzutów, które zgłosiła skarżąca.
Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż uprawnienie do zainicjowania postępowania nadzorczego, czyli złożenia skutecznego wniosku, przysługuje jedynie podmiotom posiadającym interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji. Interes taki wywodzić można z naruszenia określonego przepisu prawa przysługującego wnioskodawcy.
Sąd całkowicie podzielił pogląd wyrażony w wyroku Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia z dnia 20.07.2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 321/06 a przywołany przez organ odwoławczy, że najemca lokalu mieszkalnego nie jest podmiotem, któremu przysługują uprawnienia wynikające z przepisów prawa budowlanego, gdyż posiada on jedynie prawa zależne od podmiotu będącego właścicielem budynku i mieszkania, a wynikające ze stosunku zobowiązaniowego. Może zatem domagać się respektowania jego praw cywilnych, wynikających z umowy, od właściciela lokalu, a nie od organów administracji publicznej. Dla tych organów, stroną uprawnioną do zgłaszania żądań o charakterze administracyjno-prawnym, w tym wniosków o wszczęcie postępowań administracyjnych jest jedynie podmiot legitymujący się prawem własności lub innym prawem o podobnym charakterze, lecz nie najemca czy dzierżawca. Taki stan prawny obowiązywał w dacie postępowania.
Znowelizowane przepisy prawa budowlanego przyznają obecnie w postępowaniu o wydanie pozwolenia budowlanego status strony jedynie właścicielom nieruchomości (a także podmiotom posiadającym określone prawo do nieruchomości, tj. użytkowanie wieczyste lub trwały zarząd).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.