Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2008r. ([...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zw. kpa, po rozpatrzeniu odwołania J.J., działającej również w imieniu M.G., od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008r. ([...]) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ przestawił stan faktyczny w sprawie podnosząc, że ww. decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2004r. (nr [...]) nakazującej, w trybie art. 50a ust. 2 ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003r, Nr 207 poz. 2016 ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym, J.J. rozbiórkę budynku mieszkalnego wzniesionego na działce nr [...], obr. [...], w [...], wykonanego pomimo wstrzymania robót budowlanych postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003r. (nr [...]).
Po wyjaśnieniu zasad postępowania nieważnościowego, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji stwierdzając, że kontrolowana decyzja nie jest obarczona wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa.
Przepis art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadku wykonywania robót budowlanych pomimo ich wstrzymania postanowieniem, o którym mowa w art. 48 ust. 2 oraz art. 49b ust. 2 - organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Zgodnie z pkt 2 tego przepisu w przypadkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazuje rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przed wydaniem decyzji z dnia [...] października 2004r, organ powiatowy postanowieniem z dnia [...] lipca 2004r. (nr [...]), na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wstrzymał ww. roboty budowlane i nałożył obowiązek wykonania niezbędnych zabezpieczeń i przedłożenia określonych dokumentów. J.J. jednak nadal prowadziła roboty budowlane.
Prawidłowo zatem organ powiatowy zastosował art. 50a Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę całego samowolnie wykonanego obiektu budowlanego.
Organ odwoławczy podniósł, że decyzja z dnia [...] października 2004r. zawiera wprawdzie wady, gdyż organ powiatowy wskazał ust. 2 zamiast pkt 1 art. 50a Prawa budowlanego oraz błędnie powołał postanowienie wstrzymujące roboty budowlane z dnia [...] sierpnia 2003r. (nr [...]), zamiast ww. postanowienia z dnia [...] lipca 2004r, jednak uchybienia te nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Organ wyjaśnił, że okoliczności podniesione przez skarżącą nie mogą być wzięte pod uwagę w niniejszym postępowaniu, gdyż wykraczają poza jego ramy.
Uzupełniająco organ dodał, że roboty przy ww. inwestycji rozpoczęto w sierpniu 2003r., o czym świadczy pismo pp. T. z dnia [...] sierpnia 2003r. Wizja lokalna z dnia [...] sierpnia 2003r. potwierdziła, że inwestor samowolnie prowadzi roboty ziemne zagrażające ludziom i mieniu. Dlatego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003r, w trybie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 organ wstrzymał roboty budowlane oraz nałożył obowiązki. Inwestor jednak nadal kontynuował roboty budowlane, co potwierdza pismo pp. T. z dnia [...] sierpnia 2003r. oraz zdjęcia z kontroli na miejscu budowy.
Skargę na to rozstrzygnięcie złożyła J.J., działając w imieniu własnym oraz M.G. podnosząc, że dotyczy ona również wszystkich innych decyzji, postanowień, zawiadomień o przestępstwie dotyczących inwestorów wydanych od [...] stycznia 1999r. do [...] czerwca 2008r.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i innych aktów, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o wznowienie postępowania z art. 145 § 1 i 2 kpa. J.J. wniosła również o powołanie prokuratora z art. 182 kpa, gdyż nie zostało wszczęte postępowanie ani nie wydano decyzji o samowoli, a dopiero taka decyzja może być podstawą do przygotowania aktu oskarżenia.
Następnie skarżąca odniosła się obszernie m.in. do zawiadomień o przestępstwie PINB - u, aktów oskarżenia, wydanych wyroków, bezprzedmiotowości postępowania prokuratorskiego oraz działań organów na jej szkodę.
Skarżąca wniosła także, o wydanie wyroku - decyzji pozwolenia na budowę w związku z art. 163 kpk oraz o wydanie wyroku pozwalającego odliczyć ulgę budowlaną pod wynajem i wydatki poniesione na budowę 14 lokali pod wynajem, aż do zakończenia budowy. Nadto, przedstawiła okoliczności towarzyszące przedmiotowej budowie, w tym działania pracowników organów i funkcjonariuszy policji.
Zdaniem skarżącej, po złożeniu wniosku w dniu [...] września 1999r. organ winien wydać decyzję o pozwoleniu na budowę, wobec braku podstaw do wydania decyzji odmownej. Powielanie błędów spowodowało wydanie decyzji o rozbiórce całego budynku, pomimo możliwości zalegalizowania budowy.
Kolejne wnioski i zarzuty skarżącej dotyczyły objęcia wyrokiem spraw m.in. naruszania granicy jej działki, wykonania ogrodzenia, bramy wjazdowej i furtki, łącznego rozpatrzenia sprawy przeciwko "funkcjonariuszom sygn. akt VII SO/Wa 154/04 WSA w Warszawie", decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...].03.2000r. odmawiającej wydania pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejsze sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2004r. nakazującej rozbiórkę ww. budynku mieszkalnego.
Na wstępie wyjaśnić trzeba, że powołane wyżej decyzje zapadły w postępowaniu nieważnościowym, stanowiącym nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, które polega jedynie na skontrolowaniu, czy rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu zwykłym dotknięte jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1 -7 kpa.
Stosownie do treści art. 156 § 1 pkt 2 kpa obowiązkiem organu administracji publicznej jest stwierdzenie nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowym stanowiskiem, rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi więc wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Przepis ten służy zatem do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwych rozstrzygnięć nie tylko z powodu, że naruszają one powołane przepisy prawne, lecz dlatego, że nie dają się również pogodzić z systemem obowiązujących norm (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2007r, II OSK 1032/06, LEX nr 368207)
Dodać przy tym trzeba, że badaniu w postępowaniu nieważnościowym podlega stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji.
Skarżąca domagała się m.in. stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004r, którą organ ten, działając na podstawie art. 50a ust. 2 Prawa budowlanego, nakazał rozbiórkę budynku wykonywanego, pomimo wstrzymania robót budowlanych postanowieniem nr [...] z [...] sierpnia 2003r.
Zgodnie z art. 50a Prawa budowlanego właściwy organ w przypadku wykonywania robót budowlanych - pomimo wstrzymania ich wykonywania postanowieniem:
- 1) o którym mowa w art. 48 ust. 2 oraz w art. 49b ust. 2 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części;
- 2) o którym mowa w art. 50 ust. 1 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego.
informacje o jednostce.
Z treści powołanego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że obowiązkiem organu nadzoru budowlanego jest orzeczenie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części w przypadku ustalenia, że inwestor nadal wykonuje roboty budowlane, pomimo ich wstrzymania postanowieniami wymienionymi w punkcie 1 lub 2 powołanego przepisu.
Nie ulega zatem wątpliwości, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych musi być doręczone inwestorowi, gdyż dopiero w momencie doręczenia takiego postanowienia inwestor uzyskuje informację, że nie może kontynuować robót budowlanych.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że przed wydaniem decyzji z dnia [...] października 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wydał w dniu [...] lipca 2004r. postanowienie (nr [...]), którym wstrzymał roboty budowlane prowadzone na działce [...] obr. [...] przy ul. M. [...] w [...] oraz nałożył na J.J. obowiązek wykonania niezbędnych zabezpieczeń oraz przedłożenia określonej dokumentacji. Postanowienie to zostało doręczone J. J. w dniu [...] lipca 2004r., zatem dopiero w tej dacie skarżąca powzięła wiadomość, że obowiązuje ją zakaz dalszego prowadzenia robót budowlanych.
Natomiast organ powiatowy już dnia następnego, to jest [...] lipca 2004r. dokonał kolejnej kontroli na ww. nieruchomości stwierdzając, że inwestorka nadal prowadzi roboty budowlane.
Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że ww. decyzja z dnia [...] października 2004r. została wydana w konsekwencji wstrzymania robót budowlanych postanowieniem z dnia [...] lipca 2004r., jak to zasadnie podniosły organy w niniejszym postępowaniu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nie mógł zatem już w dniu [...] lipca 2009r. - to jest przed doręczeniem ww. postanowienia skarżącej - dokonać kolejnej kontroli na przedmiotowej posesji i na tej podstawie wydać decyzję o rozbiórce w trybie art. 50 a pkt 1 Prawa budowlanego.
Przedstawione okoliczności umknęły uwadze organów, co oznacza, że zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzająca ją decyzję wydano z uchybieniem art. 7, 77, 107 § 3 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organy nie zbadały bowiem, czy nie doszło do rażącego naruszenia art. 50a pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez jego przedwczesne zastosowanie.
W związku z powyższym, rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie przeprowadzenia postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu.
Wobec poczynionych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach orzeczono na postawie art. 200 ww. ustawy.