Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] lutego 2007r na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005r. i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] września 2005r którą umorzono postępowanie w sprawie budynku mieszkalnego, położonego na działce nr [...] przy ul. P. [...] w J. – wybudowanego niezgodnie z pozwoleniem na budowę.
W uzasadnieniu organ podał, że według jego oceny badane decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 7 i 77 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego.
Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego niezgodnie z pozwoleniem na budowę uzasadniając, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Badając sprawę organy dokonały oceny usytuowania budynku mieszkalnego na działce nr 1939 względem granicy z sąsiednią działką nr [...] oraz usytuowanego na tej działce budynku mieszkalnego. Nie odnosiły się natomiast do faktu, że na działce sąsiedniej nr [...] w granicy z działką [...] znajduje się budynek gospodarczy.
Wobec tego – zdaniem organu odwoławczego postępowanie organu nadzoru budowlanego winno obejmować także ocenę oddziaływania zrealizowanego z odstępstwem od pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na ten budynek gospodarczy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnieśli H. P., K. P. – J. i M. M. podnosząc, że do części budynku gospodarczego o którym wspomina decyzja został wydany nakaz rozbiórki, a ponadto to raczej budynek gospodarczy negatywnie oddziałuje na ich budynek mieszkalny, a nie odwrotnie.
Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] marca 2007r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2007r.
W uzasadnieniu organ podtrzymał podane w decyzji argumenty. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli H. P., K. P. – J. i M. M. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżące zarzuciły organowi naruszenie art. 7, 8 i 75 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pominiecie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 maja 2005r.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Art. 16 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych, od której ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Kontrolowane decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym tj. postępowaniu nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest ocena, czy decyzja kończąca postępowanie w sprawie jest dotknięta jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, a której wystąpienie powoduje konieczność wyeliminowania takiej decyzji ze skutkiem ex tunc.
Wśród przesłanek wymienionych w w/w przepisie, w pkt 2 wymienione jest rażące naruszenie prawa, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Z tym, że ani oczywistość naruszenia prawa, ani nawet charakter przepisów które zostały naruszone nie są wystarczające wyłącznie do uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa.
W orzecznictwie, a także w literaturze dominuje pogląd, że obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1984 r. II SA 737/84).
W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1995 r., III ARN 22/95) – a więc stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego, bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwić ani tolerować. Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007r. utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2007r. stwierdzającą nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydanej dnia [...] października 2005r. i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] września 2005r. umarzającej postępowanie w sprawie budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. P. [...] w J. – wybudowanego niezgodnie z pozwoleniem na budowę.
Zdaniem Sądu skarga jest zasadna ponieważ zaskarżona decyzja i decyzje ją poprzedzające zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Z materiału zebranego w sprawie wynika, że przedmiotowy budynek mieszkalny został wybudowany w 1966r. na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w J. dnia [...] lipca 1966r. Inwestycję zrealizowano z odstępstwami od postanowień pozwolenia na budowę tj. ściana północno - wschodnia budynku została wykonana w odległości 2,57 do 3,50 m od granicy działki sąsiada przez co odległość tego budynku od budynku sąsiada wyniosła 7,46 – 7,57 m. W ścianie tej inwestor wykonał okna łazienkowe i drzwi tarasowe.
Organ nadzoru budowlanego dokonał oceny inwestycji pod kątem istnienia przesłanek z art. 37 prawa budowlanego z 1974r., a także pod kątem zgodności wykonanych robót z treścią obowiązujących w dacie budowy przepisów wykonawczych (do czego był zobowiązany również wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wydanym w sprawie w dniu 14 października 2004r. w sprawie SA/Rz 757/03 i biorąc pod uwagę wytyczne Sądu, po przeprowadzeniu stosownego postępowania uznał, iż że nie zachodzi potrzeba zobowiązania inwestora do dokonania określonych czynności – wobec czego umorzył postępowanie.
Zdaniem składu orzekającego nie można przyjąć, że rozstrzygnięcie umarzające postanowienie w sprawie w której organ stwierdza brak możliwości swojego działania rażąco narusza prawo. Z rażącym naruszeniem prawa mamy bowiem do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygniecie wydane przez organy praworządnego państwa.
Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit a, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.