Uzasadnienie
Sygn. VII SA/Wa 988/06
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, w związku z art.144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia firmy "S." Sp. z o.o. w W. uchylił postanowienie [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...], nakładające na ww. spółkę obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym położonym przy ul. M. 1 we wsi [...], gm. [...].
Postępowanie administracyjne w sprawie miało następujący przebieg.
V. i P. R. złożyli do [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie nieprawidłowości budowlanych w użytkowanym budynku mieszkalnym położonym przy ul. M. 1/3 we wsi [...], gm. [...].
W dniu [...] maja 2003 r. pracownicy organu I instancji dokonali oględzin lokalu mieszkalnego przy ul. M. 1/3 należącego do V. i P. R. W trakcie czynności kontrolnych stwierdzono nieprawidłowości w zakresie wentylacji pomieszczeń oraz zawilgocenie pokoju.
W następstwie powyższych czynności organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] działając na podstawie art. 62 ust. 3 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. nałożył na firmę "S." Sp. z o.o. w W. obowiązek przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego przewodów kominowych w budynku mieszkalnym przy ul. M. 1/3 w [...]. Organ pouczył strony, że od powyższego postanowienia nie przysługuje środek odwoławczy.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła "S." Sp. z o.o. w W., wnosząc o jego uchylenie. Strona żaląca się wskazała, iż obowiązek nałożono bezpodstawnie, gdyż powinien on obciążać właścicieli nieruchomości, a nie inwestora, który nie ma na tym etapie postępowania praw do nieruchomości.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując w/w zażalenie wydał w dniu [...] marca 2006 r. zaskarżone w sprawie postanowienie, którym uchylił postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w ocenie organu odwoławczego [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał niewłaściwej oceny stanu prawnego przedmiotowej sprawy. Organ wskazał, że obowiązki związane z utrzymaniem lokalu w odpowiednim stanie technicznym, zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego, spoczywają na właścicielu lub zarządcy lokalu. Właścicielami lokalu są na mocy aktu notarialnego Rep. [...] z [...] listopada 2002 r. V. i P. R.. Organ odwoławczy wskazał, że skierowanie do inwestora, który nie jest właścicielem lub zarządcą użytkowanego legalnie obiektu budowlanego, obowiązków odnoszących się do użytkowania tego obiektu nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie złożyli V. i P. R. Wskazali, że w chwili wydawania postanowienia przez organ I instancji firma "S." była administratorem i jednocześnie zarządcą "Osiedla [...]". Umowę o administrowaniu wypowiedziano dopiero w czerwcu 2004 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z zapisem art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnoszono w skardze.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, a podstawę rozstrzygnięcia stanowią okoliczności, które Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie zapadło z rażącym naruszeniem przepisu art. 134 kpa, co stanowi podstawę do stwierdzenia jego nieważności,,zgodnie z przepisem art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
[...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu z dnia [...] lipca 2003 r. oparł na przepisie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Na mocy tego postanowienia organ nałożył obowiązek przedłożenia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego przewodów kominowych.
Zgodnie z art. 123 kpa, w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Dotyczą one poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy. Niewątpliwie obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej ma taki charakter. Jest to zatem postanowienie dowodowe zmierzające do uzyskania materiału pozwalającego na ocenę sprawy. Dopiero na podstawie treści tych dowodów – w niniejszej sprawie – ekspertyzy technicznej – organ rozstrzyga sprawę co do jej istoty decyzją, stosując np. art. 66 lub 67 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 28 stycznia 1998 r., sygn. akt IV SA 623/96 - Lex 43123 i wyrok NSA z 14 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1622/97 - Lex nr 47838).
Zgodnie z art. 141 kpa na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Postanowienia na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji - art. 142 kpa.
Z przepisów wynika zatem, ze postanowienia są zaskarżalne jedynie gdy przewidują to przepisy postępowania administracyjnego, ponadto postanowienia dowodowe, od których nie służy środek zaskarżenia mogą być zaskarżane jedynie łącznie z aktem kończącym postępowanie w danej sprawie.
Postanowienie wydane przez organ I instancji niewątpliwie jest postanowieniem dowodowym, od którego nie służy środek zaskarżenia. Prawidłowe pouczenie o tej treści organ I instancji zamieścił w wydanym przez siebie postanowieniu.
Powyższe okoliczności wskazują na to, że zażalenie, które wpłynęło ze strony spółki "S." Sp. z o.o. nie mogło być merytorycznie rozpoznane. Organ winien w takiej sytuacji orzec o niedopuszczalności zażalenia w trybie art. 134 kpa. Rozpoznając zażalenie, zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rażąco naruszył przepis art. 134 kpa.
Na marginesie niniejszych rozważań należy podnieść, że organ II instancji uznając błędnie, o czym wyżej, za dopuszczalne rozpatrzenie zażalenia, jedynie uchylił zaskarżone postanowienie. Tymczasem w świetle przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa organ władny jest uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy bądź uchylić tę decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji.
Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 2, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).